AFAD koordinasyonunda Türkiye ve Suriye'den bilim insanları, 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremlerinde kırılmayan sınır hattındaki fayları araştırmaya başladı. Kilis ve Hatay çevresiyle Suriye'nin kuzeyini kapsayan çalışmada, bazı fayların 500 ila 2 bin yıldır büyük bir kırılma yaşamamış olabileceği değerlendiriliyor. Uzmanlar, geçmiş depremlerin izlerini ortaya çıkararak bölgenin deprem tehlikesini daha ayrıntılı belirlemeyi hedefliyor.
20 Kişilik Ekip Suriye'de Araştırma Yaptı
Türkiye ve Suriye'deki farklı üniversitelerden bilim insanları ile AFAD ve Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü (MTA) yetkililerinin katılımıyla sınır ötesindeki aktif faylara yönelik kapsamlı bir araştırma başlatıldı.
AFAD Deprem ve Risk Azaltma Genel Müdürü Prof. Dr. Orhan Tatar'ın koordinasyonundaki çalışmaya, Dokuz Eylül Üniversitesi Deprem Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürü Prof. Dr. Hasan Sözbilir, Eskişehir Osmangazi Üniversitesinden Prof. Dr. Volkan Karabacak ve MTA'dan Hasan Elmacı da katıldı.
Yaklaşık 20 kişilik ekip, Suriye'de beş gün boyunca arazi incelemeleri gerçekleştirdi.
Araştırmanın temel amacı, 6 Şubat depremlerinde kırılmayan fayların geçmişte hangi dönemlerde deprem ürettiğini ve gelecekte oluşturabilecekleri tehlikeyi bilimsel verilerle değerlendirmek.
Kilis ve Hatay'daki Faylar da Araştırılıyor
Bilim insanları, Türkiye ile Suriye arasında uzanan Ölü Deniz Fay Zonu'nun kuzey kesimindeki faylara odaklandı.
İncelenen yapılar arasında Türkiye topraklarında da uzantıları bulunan Yesemek, Hacıpaşa ve Reyhanlı fayları ile Suriye'deki Afrin, Sarmada ve Armanaz fayları yer aldı.
Bu fayların bir kısmı sınırı geçerek iki ülkenin topraklarında devam ediyor.
Prof. Dr. Hasan Sözbilir, Ölü Deniz Fay Zonu'nun Kahramanmaraş çevresinden Kızıldeniz'e kadar yaklaşık bin kilometre uzandığını belirterek sınır hattındaki segmentlerin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
Bazı Faylar 2 Bin Yıldır Kırılmamış Olabilir
Araştırmanın dikkat çeken bulgularından biri, incelenen fayların geçmiş deprem hareketlerine ilişkin değerlendirmeler oldu.
Prof. Dr. Sözbilir, fayların önemli bir bölümünün yaklaşık 500 ila 2 bin yıldır kırılmamış göründüğünü söyledi.
6 Şubat 2023 depremlerinde Türkiye tarafındaki bazı fayların kırıldığını hatırlatan Sözbilir, Suriye'deki sınır ötesi faylarda ise aynı süreçte kırılma gerçekleşmediğini belirtti.
Bu nedenle araştırmacılar, fayların son büyük depremlerini ne zaman ürettiğini ortaya çıkarmaya çalışıyor.
Ancak bir fayın uzun süredir kırılmamış olması, tek başına yakın zamanda deprem meydana geleceği anlamına gelmiyor. Deprem tehlikesinin değerlendirilmesi için fayın hareket hızı, geçmiş kırılmaları ve diğer jeolojik özelliklerinin birlikte incelenmesi gerekiyor.
Fayların Geçmişi Hendeklerle Araştırılacak
Suriye'deki ilk arazi çalışmasında Afrin, Armanaz ve Sarmada faylarının farklı kesimlerinde incelemeler yapıldı.
Ekipler, fayların yüzeydeki izlerini değerlendirerek paleosismolojik araştırmalarda kullanılacak hendek noktalarını belirledi.
Prof. Dr. Sözbilir, incelenen her fay üzerinde en az iki hendek açılabilecek alan tespit ettiklerini açıkladı.
AFAD'ın belirleyeceği takvime göre gerçekleştirilecek sonraki çalışmalarda yaklaşık 20-30 metre genişliğinde ve 3-4 metre derinliğinde araştırma hendekleri açılması planlanıyor.
Bu hendeklerde fayın geçmişte meydana getirdiği depremlerin jeolojik izleri araştırılacak ve tarihlendirme analizleri için örnekler alınacak.
Deprem Tehlikesi Bilimsel Verilerle Belirlenecek
Araştırmanın ilerleyen aşamalarında elde edilen örnekler laboratuvar ortamında incelenecek.
Fayların geçmiş kırılma tarihleri, deprem tekrar aralıkları ve hareket özellikleri hakkında daha ayrıntılı veriler elde edilmesi hedefleniyor.
Prof. Dr. Sözbilir, çalışmaların Türkiye ve Suriye arasındaki fayların bilimsel açıdan tanınması bakımından önemli olduğunu vurguladı.
Araştırma sonuçlarının özellikle Kilis, Hatay ve Suriye'nin kuzeyindeki yerleşimlerin deprem tehlikesinin değerlendirilmesine katkı sağlaması bekleniyor.





