Türkiye’de il sayısının 100’e çıkarılması tartışmaları yeniden gündeme gelirken, il statüsü kazanabileceği öne sürülen ilçeler merak konusu oldu. Nüfus, ekonomik hareketlilik, sanayi, turizm ve coğrafi konum gibi ölçütlerle öne çıkan ilçeler arasında Antalya’dan Alanya ve Manavgat, Mersin’den Tarsus, Bursa’dan İnegöl ve Tekirdağ’dan Çorlu da yer alıyor.
İl olma potansiyeli taşıdığı belirtilen ilçelere ilişkin listeler kamuoyunda ilgi görse de 24’ten fazla ilçenin il yapılmasını öngören kesinleşmiş bir karar bulunduğu anlamına gelmiyor. Bir ilçenin il statüsü kazanabilmesi için yasal düzenleme yapılması gerekiyor.
Alanya ve Manavgat öne çıkıyor
Antalya’nın nüfus, turizm ve ekonomik faaliyetler bakımından öne çıkan ilçeleri Alanya ve Manavgat, olası idari değişiklik tartışmalarında dikkat çekiyor.
Alanya; turizm gelirleri, nüfusu ve gelişmiş şehir yapısıyla öne çıkarken Manavgat da turizm, tarım ve ticaret faaliyetleriyle bölgenin önemli merkezleri arasında bulunuyor. Ancak bu özellikler, iki ilçenin il yapılacağına ilişkin resmî bir karar alındığı anlamına gelmiyor.
İl olma potansiyeli taşıyan ilçeler
Kamuoyunda paylaşılan değerlendirme listelerinde farklı bölgelerden çok sayıda ilçe yer alıyor. Söz konusu listelerde adı geçen ilçeler şöyle sıralanıyor:
-
Alanya (Antalya)
-
Tarsus (Mersin)
-
Çorlu (Tekirdağ)
-
İnegöl (Bursa)
-
Siverek (Şanlıurfa)
-
Manavgat (Antalya)
-
İskenderun (Hatay)
-
Fethiye (Muğla)
-
Edremit (Balıkesir)
-
Karadeniz Ereğli (Zonguldak)
-
Erciş (Van)
-
Bandırma (Balıkesir)
-
Cizre (Şırnak)
-
Nazilli (Aydın)
-
Ünye (Ordu)
-
Ergani (Diyarbakır)
-
Ereğli (Konya)
-
Lüleburgaz (Kırklareli)
-
Kahta (Adıyaman)
-
Kozan (Adana)
-
Elbistan (Kahramanmaraş)
-
Polatlı (Ankara)
-
Midyat (Mardin)
-
Yüksekova (Hakkari)
-
Akhisar (Manisa)
Bu listeler, il olma potansiyeline ilişkin iddiaları ve değerlendirmeleri yansıtıyor. İlçelerin sıralaması veya listede yer alması, tek başına resmî adaylık ya da kesinleşmiş bir idari dönüşüm anlamına gelmiyor.
Bir ilçenin il olması için hangi şartlar aranıyor?
İl olma tartışmalarında nüfus, ekonomik gelişmişlik, ulaşım altyapısı, mevcut il merkezine uzaklık ve çevre ilçelerle kurulan idari ilişkiler gibi ölçütler öne çıkıyor.
Kamuoyunda sıkça dile getirilen kriterler arasında en az 100 bin nüfusa sahip olmak ve mevcut il merkezine belirli bir mesafede bulunmak da yer alıyor. Ancak bu ölçütlerin tek başına bir ilçeye il statüsü kazandırdığı söylenemez. Nihai karar, yapılacak yasal düzenlemeye bağlı.
Yeni iller nasıl belirlenecek?
Türkiye’de yeni illerin kurulması için kanuni düzenleme yapılması gerekiyor. İdari sınırların değiştirilmesi ve yeni il merkezlerinin oluşturulması, ilgili mevzuat kapsamında değerlendirilerek yasama sürecinden geçmeli.
Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde kabul edilerek yürürlüğe giren bir kanun olmadan herhangi bir ilçenin il statüsü kazandığı kesinleşmiş sayılmıyor. Bu nedenle “100 il” hedefi ve yeni il listeleriyle ilgili gelişmelerde resmî açıklamalar ile yasama sürecindeki somut adımlar esas alınmalı.
