Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi’nin (EFSA) bazı tütsü aroma vericilerine ilişkin risk değerlendirmesinin ardından, cips, sos, et, peynir ve su ürünleri gibi çok sayıda gıdada kullanılan bu maddelere yönelik kademeli yasak süreci başlatıldı. Türkiye’de uygulanacak geçiş takvimi Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından açıklandı. Düzenleme, Alanya’da tüketicilerin market ve gıda ürünleri alışverişini de yakından ilgilendiriyor.
Alanya’da Tüketiciler Etiketlere Bakacak
Alanya’da özellikle turizm sezonunda yoğun tüketilen işlenmiş et ürünleri, peynir, cips, sos ve çeşitli paketli gıdalar açısından yeni dönem başlayacak.
Yetkililer, tüketicilerin satın aldıkları ürünlerin ambalajlarındaki “tütsü aroma vericisi” ibaresini kontrol etmelerini öneriyor. Düzenleme, geleneksel yöntemlerle yapılan doğal tütsüleme işlemini değil, gıdalarda aroma vermek amacıyla kullanılan belirli tütsü aroma vericilerini kapsıyor.
10 Tütsü Aroma Vericisi Listeden Çıkarıldı
EFSA tarafından gerçekleştirilen bilimsel değerlendirmelerde bazı tütsü aroma vericilerinin genotoksisite, yani genetik materyale zarar verme açısından risklerinin tamamen göz ardı edilemeyeceği sonucuna varıldı.
Bu değerlendirmelerin ardından Avrupa Komisyonu, SF-001 ile SF-010 arasındaki 10 birincil tütsü aroma vericisini izin verilen ürünler listesinden çıkardı.
Türkiye de Avrupa Birliği mevzuatına paralel olarak söz konusu ürünlere ilişkin kullanım ve satış sürecini kademeli şekilde sonlandıracak.
Cips ve Soslarda Son Tarih 2027
Cips, sos ve diğer gıda ürünlerini kapsayan grupta geçiş takvimi daha erken başlayacak.
Bu ürünlerde:
1 Ekim 2026: İthalat ve piyasaya arz sona erecek.
1 Aralık 2026: İşletmeler arası satış sona erecek.
1 Ocak 2027: Üretim ve satış tamamen duracak.
Bu tarihler özellikle Alanya’daki marketler, işletmeler ve paketli gıda satışı yapan noktalar açısından önem taşıyor.
Et ve Peynir Ürünlerinde Süre Daha Uzun
Et ve et ürünleri, peynir çeşitleri ile işlenmiş balık ve su ürünlerinde ise daha uzun bir geçiş süreci uygulanacak.
Bu kategorilerde tütsü aroma vericilerinin kullanıldığı ürünlerin ithalatı ve piyasaya arzı 1 Haziran 2028’e, üretim ve satışı ise 1 Ağustos 2028’e kadar devam edebilecek.
Dolayısıyla Alanya’da faaliyet gösteren restoran, otel, market ve diğer gıda işletmeleri açısından özellikle işlenmiş et ve süt ürünlerindeki düzenlemenin etkisi daha ileri bir tarihte ortaya çıkacak.
Raflardaki Ürünler Hemen Toplatılmayacak
Yasak kapsamında belirlenen tarihlerden önce üretilerek piyasaya sunulan ürünler için de geçiş düzenlemesi yapıldı.
Son tarihlerden önce piyasaya çıkarılan ürünler, raf ömürleri boyunca satışta kalabilecek. Bu nedenle düzenlemenin yürürlüğe girmesiyle birlikte mevcut ürünlerin aynı anda market raflarından kaldırılması söz konusu olmayacak.
Doğal Tütsüleme İle Aroma Vericisi Aynı Değil
Düzenlemede dikkat çeken noktalardan biri de geleneksel tütsüleme ile tütsü aroma vericilerinin birbirinden farklı olması.
Meşe odunu gibi yöntemlerle gerçekleştirilen doğal tütsüleme, düzenlemenin hedefindeki kimyasal tütsü aroma vericisi kullanımıyla aynı kapsamda değerlendirilmiyor.
Alanya’da tüketicilerin özellikle paketli ürünlerde içerik listesini kontrol ederek “tütsü aroma vericisi” ifadesine dikkat etmesi önem taşıyor.
