Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Harita Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Şenol Hakan Kutoğlu ve ekibi, uydu radar verilerini kullanarak Türkiye’nin yer kabuğundaki kritik bir gerilim alanını ortaya çıkardı. Araştırmaya göre, Antalya’dan başlayıp Karadeniz Ereğli’ye kadar uzanan bir “sıfır hattı” bulunuyor; doğusu yukarı, batısı ise aşağı hareket ediyor. Bu durum, Orta Anadolu’nun gelecekte ikiye ayrılma potansiyeline işaret ediyor.
Antalya’dan Başlayan Sıfır Hattı
Prof. Dr. Kutoğlu, “Antalya’dan yukarıya doğru, Karadeniz Ereğli’ye kadar uzanan bir sıfır hattı tespit ettik. Bu hattın doğusu yukarı, batısı aşağı hareket ediyor ve çevresinde gerilim birikimi oluşuyor. Bu gerilim milyonlarca yıl sürebilir ve Anadolu’nun ortadan ikiye ayrılmasına yol açabilir” dedi.
Orta Anadolu Geçiş Zonu Nedir?
Araştırmada, Anadolu bloğunun doğudan Arap plakası, batıdan Afrika plakası tarafından sıkıştırıldığı ve batıya doğru bir kaçış hareketi yaptığı belirlendi. Prof. Dr. Kutoğlu, “Bu hareketleri bileşenlerine ayırdığımızda ortada bir geçiş zonu ortaya çıktı. Bu bölgede geçmişte meydana gelen depremler, tespitlerimizi doğruluyor” ifadelerini kullandı.
Doğu Anadolu Fayı ve Plakaların Hareketi
Araştırma, Doğu Anadolu Fayı’nın bugünkü V şeklini almasında plaka hareketlerinin etkili olduğunu ortaya koydu. Kutoğlu, “Arap plakası Afrika plakasından yılda 1,2 santimetre daha hızlı hareket ediyor. Zamanla Afrika plakası Kuzey Anadolu Fayı’na yaklaşacak ve yeni dik fay hatlarının oluşmasına neden olacak” dedi.
Gelecekte Olası Jeolojik Değişimler
Prof. Dr. Kutoğlu, plakaların uzun vadeli hareketleri sonucunda yeni fay oluşumlarının ve büyük gerilimlerin ortaya çıkabileceğini belirterek, “Bu süreç milyonlarca yıl sürebilir ve Anadolu’nun ortadan ikiye ayrılması olasılığı ortaya çıkıyor” açıklamasında bulundu.
Araştırma, Türkiye’nin jeolojik dinamiklerini anlamada ve olası deprem risklerini öngörmede kritik bir adım olarak değerlendiriliyor.
