Antalya'nın ev sahipliği yaptığı COP31'de, iklim değişikliğinin denizler ve kıyı ekosistemleri üzerindeki etkileri uluslararası gündemin önemli başlıklarından biri oldu. Konferansın dokuzuncu gününde, "Okyanus, Denizler, Doğa ve Arazi Kullanımı-Rio Sinerjisi" teması çerçevesinde yeni girişimler duyuruldu.

COP31 Başkanlığı tarafından açıklanan Antalya Okyanus ve Denizler Mutabakatı; deniz kirliliğinin azaltılması, kıyı ekosistemlerinin iyileştirilmesi, bilimsel araştırmaların güçlendirilmesi ve iklim finansmanının artırılması gibi alanlarda ülkeler arasındaki iş birliğini geliştirmeyi amaçlıyor.

Antalya Mutabakatı'nın Hedefleri Açıklandı

Antalya Okyanus ve Denizler Mutabakatı, okyanusların ve denizlerin iklim değişikliğiyle mücadeledeki rolünü güçlendirmeyi hedefliyor.

Mutabakat kapsamında ülkelerin ulusal iklim planlarında denizlerin korunmasına yönelik politikalara daha fazla yer vermesi, sera gazı emisyonlarını azaltması ve kıyı bölgelerinin iklim değişikliğine karşı dayanıklılığını artırması teşvik ediliyor.

Deniz ve kıyı projelerine ayrılan finansmanın sınırlı olduğuna dikkat çekilirken uluslararası finans kuruluşlarına ve yatırımcılara bu alandaki yatırımları artırma çağrısı yapılıyor.

2035'e Kadar Yüzde 20 Restorasyon

Mutabakatla bağlantılı olarak başlatılan "Okyanus ve Denizler için Bölgesel ve Uluslararası İş Birliği Girişimi" kapsamında, 2035 yılına kadar öncelikli kıyı bölgelerindeki zarar görmüş alanların en az yüzde 20'sinin restore edilmesi hedefleniyor.

Girişimin öncelikleri arasında deniz ekosistemlerinin iyileştirilmesi, deniz taşımacılığında temiz enerji kullanımının yaygınlaştırılması ve çevreci limanların geliştirilmesi bulunuyor.

Ayrıca deniz taşımacılığı ve turizm sektörlerinde iklim değişikliğine dayanıklı yatırımların artırılması, hassas kıyı yerleşimlerinde erken uyarı sistemlerinin güçlendirilmesi ve bilimsel verilerin ülkeler arasında paylaşılması planlanıyor.

Bakan Kurum: Denizler Baskı Altında

COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, okyanusların küresel iklim sisteminin düzenlenmesinde kritik rol üstlendiğini belirtti.

Kurum, deniz ekosistemlerinin ve kıyı toplumlarının iklim değişikliğinin etkileri nedeniyle giderek daha büyük tehditlerle karşılaştığını ifade etti.

"Okyanuslar iklimimizi düzenliyor, geçim kaynaklarını destekliyor ve dünyanın dört bir yanındaki toplulukların yaşamını sürdürüyor. Ancak ısınma, asitlenme, deniz seviyesinin yükselmesi ve kirlilik, deniz ekosistemleri ile kıyı toplulukları üzerinde giderek artan bir baskı oluşturuyor."

Kıyı ekosistemlerinin restorasyonu, erken uyarı sistemleri ve bilimsel veri paylaşımı gibi çözüm yollarının bilindiğini belirten Kurum, bu çalışmaların uygulanabilmesi için uluslararası ortaklıkların ve finansman kaynaklarının harekete geçirilmesi gerektiğini vurguladı.

Akdeniz'de İklim Değişikliği Uyarısı

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Çevre Yönetimi Genel Müdürü Fatih Turan, Akdeniz havzasının iklim değişikliğinden en fazla etkilenen bölgeler arasında bulunduğunu söyledi.

Turan, deniz suyu sıcaklıklarındaki artış, kirlilik ve kıyı erozyonu gibi sorunlarla mücadelede uluslararası dayanışmanın önemine dikkat çekti.

"Dünyanın en önemli iklim değişikliği sıcak noktalarından biri olan Akdeniz havzasında, ısınma, deniz kirliliği ve kıyı erozyonu gibi tehditlerle mücadelenin ancak sınırları aşan bir dayanışmayla mümkün olduğunun farkındayız."

Türkiye'nin Sıfır Atık yaklaşımı ve denizlerin korunmasına yönelik girişimlerle bölgesel iş birliğini güçlendirmeyi sürdüreceğini belirten Turan, İstanbul'da kurulan İklim Değişikliği Bölgesel Faaliyet Merkezi'nin de çalışmalara katkı sağlayacağını ifade etti.

Deniz Kirliliğine Karşı Yeni Platform

COP31 kapsamında deniz çöpleriyle mücadeleye yönelik uluslararası çalışmalar da ele alındı.

Eylül ayında Trabzon'da gerçekleştirilen Okyanuslar ve Denizler Zirvesi'nde başlatılan "Deniz Çöpleri Eylem Platformu", Antalya'daki konferansta daha geniş uluslararası katılıma açıldı.

Türkiye'nin Sıfır Atık deneyiminden yararlanılması planlanan platformla, deniz kirliliğine karşı geliştirilen uygulamaların farklı ülkelerde yaygınlaştırılması amaçlanıyor.

Ayrıca projelerin teknik uzmanlık ve finansman kaynaklarıyla buluşturulması hedefleniyor.

Türkiye ve Avustralya İş Birliği Yapacak

COP31'de Türkiye ile Avustralya arasında okyanusların ve kıyı toplumlarının korunmasına yönelik iş birliğinin geliştirilmesi kararlaştırıldı.

İki ülkenin ortak çalışmaları kapsamında özellikle gelişmekte olan küçük ada devletlerinde deniz ve kıyı projelerine sağlanan finansmanın artırılması amaçlanıyor.

Konferansta Antarktika'nın küresel iklim sistemi üzerindeki etkileri de değerlendirildi. Bilim insanları ve karar vericilerin katıldığı toplantılarda, Antarktika'da yürütülen araştırmaların okyanuslardaki değişimlerin anlaşılmasına katkısı ele alındı.

COP31 Okyanuslardan Sorumlu Pasifik Özel Temsilcisi Inia Seruiratu, okyanusların Pasifik ülkeleri açısından ekonomik faaliyetlerin, gıda güvenliğinin ve günlük yaşamın temel unsurlarından biri olduğunu belirtti.

Seruiratu, "Okyanus, iklim çözümünün merkezindedir. Okyanus olmadan iklim eylemi başarıya ulaşamaz" ifadelerini kullandı.

Rio Sinerjileri Eylem Grubu Kuruldu

COP31 Başkanlığı, iklim değişikliği, biyolojik çeşitlilik kaybı ve arazi bozulmasıyla mücadelede uluslararası çalışmaların daha uyumlu yürütülmesi amacıyla "Rio Sinerjileri Eylem Grubu"nun oluşturulduğunu duyurdu.

Ülkelerin gönüllü katılımına dayanan girişim, üç Rio Sözleşmesi kapsamındaki hedeflerin ortak çalışmalarla desteklenmesini amaçlıyor.

Yeni grubun ülkelere ek yükümlülük veya raporlama şartı getirmeden mevcut hedeflerin uygulanmasına katkı sağlaması öngörülüyor.

BM'den Antalya Mutabakatına Destek

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri'nin Okyanuslar Özel Temsilcisi Peter Thomson, Antalya Okyanus ve Denizler Mutabakatı'nın COP31 Başkanlığı tarafından Fiji'de düzenlenen Pasifik Ön-COP toplantısında verilen taahhütlerin devamı niteliğinde olduğunu belirtti.

Thomson, okyanusların korunması ile fosil yakıtlardan uzaklaşmaya yönelik çalışmaların iklim değişikliğiyle mücadelede birlikte ele alınması gerektiğini vurguladı.

COP31 Danışma Kurulu Üyesi ve Woods Hole Oşinografi Enstitüsü Okyanus ve İklim Politikaları Direktörü Dr. Kilaparti Ramakrishna da mutabakatın bilimsel araştırmaların politikalara dönüştürülmesi ve kıyı toplumlarına yönelik somut adımlar atılması açısından önem taşıdığını ifade etti.

Türkiye ve Almanya'dan Yeşil Dönüşüm Adımı

COP31 kapsamında yapı sektörünün çevresel etkilerinin azaltılmasına yönelik yeni bir girişim de duyuruldu.

Türkiye ile Almanya, Almanya'nın Uluslararası İklim Girişimi (IKI) çerçevesinde yürüttükleri iş birliğini geliştirmek amacıyla binalarda enerji verimliliği ve döngüsel ekonomiyi destekleyen büyük ölçekli bir hibe çağrısı başlattı.

Girişimle yapı sektöründe kaynak kullanımının azaltılması, enerji verimliliğinin artırılması ve daha sürdürülebilir kentlerin geliştirilmesi hedefleniyor.

Antalya'da duyurulan girişimlerin, deniz ekosistemlerinin korunmasından kıyı yerleşimlerinin iklim değişikliğine uyumuna kadar geniş bir alanda uluslararası iş birliğini güçlendirmesi amaçlanıyor.

Kaynak: Haber Merkezi