ABD Başkanı Donald Trump, NATO Zirvesi kapsamında Ankara'da Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile gerçekleştirdiği görüşme öncesinde Türkiye-ABD ilişkilerine dair dikkat çeken açıklamalarda bulundu. Trump, CAATSA yaptırımlarının kaldırılabileceğini belirtirken, F-35 programının da görüşmelerde ele alınacağını söyledi.
Trump: "Yaptırımları kaldırabiliriz"
Trump, Türkiye ile ilişkilerin güçlü bir döneme girdiğini ifade ederek, "Yaptırımları kaldırabileceğimizi söyleyebilirim. Zamanı geldi, dostlarımıza yaptırım uygulamak istemiyoruz." dedi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan'a duyduğu saygıyı dile getiren Trump, Türkiye'nin son yıllarda askeri alanda önemli bir güç haline geldiğini vurguladı. F-35 programına ilişkin değerlendirmesinde ise Türkiye'nin güvenilir bir müttefik olduğunu belirterek konunun yeniden değerlendirileceğinin sinyalini verdi.
CAATSA yaptırımları nedir?
CAATSA, İngilizce adıyla Countering America's Adversaries Through Sanctions Act (Amerika'nın Hasımlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Mücadele Yasası), ABD Kongresi tarafından 2017 yılında kabul edilen kapsamlı bir yaptırım yasasıdır.
Yasa; Rusya, İran ve Kuzey Kore gibi ülkelerin savunma ve istihbarat sektörleriyle önemli düzeyde ticari veya askeri iş birliği yapan kişi, kurum ve ülkelere yaptırım uygulanmasını öngörüyor.
Türkiye'ye yönelik CAATSA yaptırımları ise Rusya'dan S-400 hava savunma sistemi satın alınmasının ardından yürürlüğe girmişti. Yaptırımların hukuki dayanağını yasanın 231. maddesi oluşturuyor.
CAATSA kapsamında uygulanabilecek yaptırımlar
ABD Başkanı, yasa kapsamında yer alan 12 yaptırım seçeneğinden en az 5'ini uygulamakla yükümlü bulunuyor. Bu yaptırımlar arasında şu başlıklar yer alıyor:
- ABD İhracat-İthalat Bankası desteğinin kesilmesi
- İhracat lisanslarının verilmemesi
- ABD finans kuruluşlarından kredi sağlanmasının engellenmesi
- Uluslararası finans kuruluşlarından kredi verilmesinin sınırlandırılması
- ABD Merkez Bankası ile doğrudan finansal işlemlerin kısıtlanması
- ABD kamu kurumlarıyla sözleşme ve ihalelerin yasaklanması
- Döviz işlemlerinin sınırlandırılması
- Bankacılık ve kredi transferlerine kısıtlama getirilmesi
- ABD'de taşınmaz ediniminin yasaklanması
- ABD kişi ve kurumlarıyla sermaye veya borç işlemlerinin engellenmesi
- ABD'ye giriş yasağı uygulanması
- Yaptırım kapsamındaki kurumların yöneticilerine de benzer yaptırımların uygulanması
F-35 süreci yeniden gündemde
Trump'ın açıklamalarıyla birlikte Türkiye'nin F-35 programına yeniden dahil olup olmayacağı ve CAATSA yaptırımlarının kaldırılmasına yönelik olası adımlar yeniden uluslararası gündemin üst sıralarına taşındı. Sürece ilişkin resmi kararların, Türkiye ile ABD arasında yürütülecek diplomatik temasların ardından netleşmesi bekleniyor.
