Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü (MTA), Türkiye Diri Fay Haritası’nı 2026 yılında güncelledi. Kurumun yeni harita çalışması, Türkiye genelindeki diri faylara ilişkin verilerin güncellendiğini ortaya koyarken, İzmir ve çevresindeki aktif tektonik yapılar da yeniden gündeme geldi. MTA’nın güncel harita platformunda 2026 tarihli Türkiye Diri Fay Haritası yayımlanmış durumda.
İzmir, aktif fay sistemlerinin bulunduğu Batı Anadolu kuşağında yer alıyor. MTA’nın daha önceki ayrıntılı çalışmalarında da İzmir ve yakın çevresinde çok sayıda diri fay haritalanmış, bölgedeki fayların hem normal hem de doğrultu atımlı özellikler taşıdığı belirtilmişti.
İzmir’de öne çıkan 11 ilçe
İzmir’de diri faylara yakınlığı nedeniyle öne çıkarılan ilçeler şöyle sıralanıyor:
- Urla
- Seferihisar
- Güzelbahçe
- Karaburun
- Bornova
- Bayraklı
- Konak
- Karşıyaka
- Kemalpaşa
- Gaziemir
- Menderes
MTA’nın İzmir çevresine ilişkin çalışmalarında bölgedeki aktif fayların farklı doğrultularda uzandığı ve bazı fayların yerleşim alanlarıyla doğrudan ilişkili olduğu belirtiliyor. Kurumun eski çalışmalarında İzmir kent merkezi ve yakın çevresindeki diri fayların deprem üretme potansiyelleri de incelenmişti.
Deprem riski sadece faya uzaklık değil
Bir ilçenin veya binanın deprem riskini yalnızca diri fay hattına olan mesafe belirlemiyor. Zeminin özellikleri, yeraltı su seviyesi, yapıların yaşı ve dayanıklılığı ile yapılaşma koşulları da deprem sırasında oluşabilecek hasarın boyutunda önemli rol oynuyor.
Özellikle gevşek ve genç alüvyon zeminlerde sarsıntının büyütülmesi ve sıvılaşma gibi zemin kaynaklı sorunlar ortaya çıkabiliyor. Bu nedenle aynı ilçede dahi farklı bölgelerin deprem tehlikesi ve yapıların taşıdığı risk birbirinden farklı olabiliyor.
İzmir’in aktif tektonik yapısı
İzmir ve çevresi, Batı Anadolu'nun genişlemeli tektonik yapısı içerisinde bulunuyor. MTA'nın İzmir çevresine yönelik çalışmasında bölgede normal fayların yanı sıra doğrultu atımlı ve oblik fayların da bulunduğu belirtiliyor. Araştırmada, bölgedeki bazı fayların geçmişte depremlere kaynaklık ettiği ve uzunluklarına bağlı olarak farklı büyüklüklerde depremler üretebilecekleri değerlendiriliyor.
Bu yapı nedeniyle İzmir'de deprem tehlikesinin değerlendirilmesinde fay haritalarının yanı sıra yerel zemin özellikleri ve yapı stokunun da dikkate alınması gerekiyor.
Evimin altında fay var mı?
MTA'nın güncel Türkiye Diri Fay Haritası üzerinden vatandaşlar diri fayların konumlarını inceleyebiliyor. Kurumun 2026 tarihli harita platformunda şehir ve ilçe üzerinden arama yapılabilen bir harita sistemi bulunuyor.
Ancak bir binanın deprem güvenliği yalnızca haritadaki fay hattına olan mesafeden belirlenemiyor. Bina özelinde değerlendirme yapılabilmesi için yapı özellikleri ve yerel zemin koşullarının da incelenmesi gerekiyor.
