Son üç ayda gemi sigorta maliyetlerinin 4 katına, ton başına navlun ücretlerinin ise 30 dolardan 100 dolara çıktığı bildirildi. Artan giderler nedeniyle bazı denizcilik şirketlerinin daha düşük ücretle çalışan personeli tercih ettiği belirtildi.
Rusya-Ukrayna savaşının etkileri Karadeniz'deki deniz ticaretinde hissedilmeye devam ediyor. Ticari gemilere yönelik saldırıların Bulgaristan ve Romanya sularına kadar yayılması, gemi işletmecileri ve emtia ticareti yapan şirketlerin maliyetlerini artırdı.
Türkiye Today'e konuşan ve adının açıklanmasını istemeyen bir sektör kaynağı, son üç ayda gemi sigorta maliyetlerinin yüzde 1,5'ten yüzde 6'ya yükseldiğini, navlun ücretlerinin ise ton başına 30 dolardan 100 dolara çıktığını belirtti.
Dünya tahıl, petrol ve petrol ürünleri ticaretinde önemli bir güzergâh olan Karadeniz'de artan güvenlik riskleri, denizcilik sektörünü zor durumda bırakıyor. Bazı gemilerin saldırılardan korunmak amacıyla daha uzun kıyı rotalarını tercih etmesi de yakıt giderlerini artırıyor.
TÜRK VE AVRUPALI DENİZCİLERİN YERİNİ HİNTLİ VE BANGLADEŞLİ PERSONEL ALIYOR
Artan sigorta ve taşımacılık giderleri, denizcilik şirketlerinin personel tercihlerine de yansıyor. Sektör kaynaklarına göre bazı işletmeciler, maliyetlerini azaltmak amacıyla Türk ve Avrupalı denizciler yerine Hindistan ve Bangladeş'ten daha düşük ücretlerle çalışabilecek mürettebat istihdam etmeye başladı.
Karadeniz'de ticari gemilerin hedef alınması, mürettebat güvenliğini de gündemin üst sıralarına taşıdı. 6 Ekim'de Bulgaristan açıklarında İHA saldırısına uğrayan Palau bayraklı Able adlı gemide bulunan 11 Türk ve 7 Hintli denizcinin kurtarıldığı bildirildi.
Mersin merkezli Baraka Shipping tarafından işletilen Alfa Watan adlı geminin ise batmasının ardından mürettebatına ulaşılamadığı belirtildi. Gemide bulunan 9 Suriyeli ve 1 Mısırlı denizcinin hayatını kaybettiği değerlendiriliyor.
SAVAŞ RİSKİ SİGORTALARINDA SERT ARTIŞ
Karadeniz'de faaliyet gösteren gemilere yönelik savaş riski sigortası primleri, saldırıların artmasıyla yükseldi. Sigorta brokerleri, oranların geminin özelliklerine, taşınan yüke ve izlenen rotaya göre değiştiğine dikkat çekiyor.
BPG Shipping Direktörü Gennadiy Ivanov, Karadeniz geçişlerinde savaş riski sigortası primlerinin geçen hafta yüzde 0,2 ila yüzde 0,5 aralığındayken gemi değerinin yüzde 0,6 ila yüzde 1'ine kadar yükseldiğini belirtti. Hasarsızlık indiriminin uygulandığı durumlarda fiilen ödenen primlerin ise yüzde 0,3 ila yüzde 0,5 arasında değiştiğini aktardı.
Marelis Navigation'ın kurucusu ve navlun brokeri Konstantin Sobol da savaş riski sigortası primlerinin iki haftada yüzde 0,1'den yüzde 0,5'e yükseldiğini ifade etti. Piyasada primlerin yüzde 1 seviyesine ulaşabileceği beklentisinin bulunduğunu kaydetti.
SİGORTA GİDERİ TON BAŞINA NAVLUNU ARTIRIYOR
Sigorta maliyetlerindeki yükselişin taşımacılık ücretlerine etkisi, gemi ve yük kapasitesi üzerinden de hesaplanıyor.
Örneğin, değeri 1,5 milyon dolar ve yük kapasitesi 5 bin ton olan bir geminin sigorta primi yüzde 0,5 olduğunda toplam ödeme 7 bin 500 dolara ulaşıyor. Bu tutar, yük miktarına bölündüğünde ton başına 1,5 dolarlık ek maliyet anlamına geliyor.
Prim oranının yüzde 1'e yükselmesi durumunda ise sigorta giderinin ton başına etkisi 3 dolara çıkıyor. Bu hesaplama, sigorta maliyetlerindeki artışın navlun ücretleri üzerindeki baskısını ortaya koyuyor.
PETROL TANKERLERİNİN SİGORTA MALİYETİ 2,5 MİLYON DOLARA ULAŞTI
Karadeniz'deki güvenlik sorunları petrol taşımacılığını da etkiliyor. Bulgaristan'da Lukoil şirketlerinin ticari faaliyetlerinden sorumlu yönetici Evgeni Simeonov, kamu yayıncısı BNT'ye yaptığı açıklamada, bölgede çalışan petrol tankerlerinin sigorta maliyetlerinin son aylarda yaklaşık 200 bin dolardan 2,5 milyon dolara yükseldiğini söyledi.
Tanker sigortalarındaki artışın Bulgaristan'daki akaryakıt fiyatları üzerinde de baskı oluşturduğu belirtiliyor.
Karadeniz'de artan saldırılar, deniz taşımacılığındaki güvenlik risklerini ve işletme giderlerini büyütürken tahıl ve enerji ticaretinin yanı sıra küresel emtia fiyatları üzerindeki olası etkileriyle de yakından takip ediliyor.
