Küresel piyasalarda doların gücünü destekleyen sermaye hareketlerinde önemli bir değişim yaşanıyor. Uzun yıllar petrol ticaretinden elde edilen gelirlerle beslenen dolar, artık yapay zekâ ve yarı iletken sektöründen kaynaklanan yatırımlarla da güç kazanıyor. Deutsche Bank'ın analizine göre, özellikle Asya'da çip satışlarından elde edilen ticaret fazlalarının ABD borsalarına yönelmesi, doların küresel piyasalardaki konumunu destekleyen yeni bir finansal mekanizma oluşturuyor. Banka, giderek büyüyen bu sermaye hareketini "çip-dolar" olarak tanımlarken, sistemin uzun vadede döviz piyasalarında daha sert dalgalanmalara yol açabileceği uyarısında bulunuyor.
ABD BORSALARINA 1 TRİLYON DOLARI AŞAN GİRİŞ
Deutsche Bank stratejisti Mallika Sachdeva'nın değerlendirmesine göre, yapay zekâ yatırımlarındaki hızlı büyüme Asya'nın yarı iletken ticaretinden elde ettiği gelirleri önemli ölçüde artırdı. Bu gelirlerin kayda değer bir bölümü ise yeniden ABD finans piyasalarına yöneliyor.
Asyalı yatırımcıların çip ihracatından elde ettikleri kazançlarla Amerikan şirketlerinin hisselerini satın alması, ABD borsalarına yönelik sermaye akışını güçlendiriyor. Bu gelişme, aynı zamanda doların uluslararası piyasalardaki talebini destekleyen önemli unsurlardan biri haline geliyor.
Deutsche Bank verilerine göre, yabancı yatırımcıların ABD hisse senetlerine yönlendirdiği para yıllık bazda 1 trilyon doların üzerine çıktı. Söz konusu sermaye girişleri, ABD'nin dış açıklarının finansmanında da önemli rol oynuyor.
Son 12 aylık dönemde yaşanan artışın büyük bölümünün Asya kaynaklı olması, teknoloji ticareti ile küresel finans piyasaları arasındaki ilişkinin giderek güçlendiğini ortaya koyuyor.
PETROL DOLARININ YERİNİ ÇİP-DOLAR ALIYOR
Deutsche Bank'ın analizinde öne çıkan değerlendirmelerden biri de yarı iletken sektörünün, geçmişte petrol ticaretinin üstlendiği role benzer bir konuma yükselmesi.
Petrol ticaretinden elde edilen fazla gelirler, uzun yıllar boyunca ağırlıklı olarak ABD Hazine tahvillerine yönlendirildi. Bu sermaye hareketleri, ABD'nin borçlanmasını desteklerken doların uluslararası finans sistemindeki ağırlığının korunmasına da katkı sağladı.
Ancak yapay zekâ ve yarı iletken sektöründeki büyümeyle birlikte sermayenin yönü değişmeye başladı. Çip ticaretinden elde edilen gelirlerin giderek daha büyük bölümü ABD Hazine tahvilleri yerine Amerikan şirketlerinin hisse senetlerine aktarılıyor.
Bu değişim, doların gücünü destekleyen ekonomik dinamiklerin de dönüşmeye başladığına işaret ediyor. ABD'nin küresel finans sistemindeki konumunda artık yalnızca enerji ticareti ve jeopolitik güç değil, teknoloji üstünlüğü de belirleyici rol oynuyor.
YAPAY ZEKA YATIRIMLARINI BESLEYEN DÖNGÜ
Asya'dan ABD piyasalarına yönelen çip gelirleri, yalnızca doların değerini desteklemekle kalmıyor. Aynı zamanda yapay zekâ ve yarı iletken sektöründe faaliyet gösteren şirketlerin finansman kaynaklarını da güçlendiriyor.
Sachdeva'nın değerlendirmesine göre, bu sermaye hareketleri birbirini destekleyen bir döngü oluşturuyor.
Asya'daki çip ticaretinin büyümesi yeni gelirler yaratırken, bu gelirlerin ABD hisse senetlerine aktarılması Amerikan teknoloji şirketlerine yönelik yatırım talebini artırıyor. Güçlenen finansman imkanları ise yapay zekâ yatırımlarının büyümesini destekliyor.
Böylece yarı iletken ticareti, yapay zeka yatırımları ve ABD finans piyasaları arasında giderek daha güçlü bir ekonomik bağlantı ortaya çıkıyor.
Ancak bu karşılıklı bağımlılık, küresel piyasalarda yaşanabilecek olumsuz gelişmelerin etkisini de artırabilecek bir yapı oluşturuyor.
DEUTSCHE BANK'TAN DOLAR İÇİN OYNAKLIK UYARISI
Deutsche Bank, çip-dolar sisteminin kısa vadede doların gücünü destekleyebileceğini ancak uzun vadede döviz piyasalarında daha sert hareketlere neden olabileceğini değerlendiriyor.
Bu riskin temelinde, sermayenin yöneldiği yatırım araçlarının değişmesi bulunuyor. Petrol gelirlerinin ağırlıklı olarak aktarıldığı ABD Hazine tahvilleri, hisse senetlerine kıyasla daha düşük riskli yatırım araçları arasında yer alıyor. Buna karşılık teknoloji hisseleri ve diğer borsa yatırımları, piyasa koşullarındaki değişimlerden çok daha fazla etkilenebiliyor.
Sachdeva'nın değerlendirmesine göre, ABD hisse senetlerindeki fiyat oynaklığı Hazine tahvillerine kıyasla yaklaşık üç kat, teknoloji hisselerinde ise yaklaşık 10 kat daha yüksek olabiliyor.
Bu nedenle doların giderek daha fazla teknoloji hisselerine yönelen sermaye akımlarına bağımlı hale gelmesi, finansal riskleri de beraberinde getiriyor.
Özellikle küresel piyasalarda risk iştahının azaldığı dönemlerde yatırımcıların teknoloji hisselerinden hızla çıkması, ABD piyasalarına yönelik sermaye akışını tersine çevirebilir. Böyle bir gelişme, dolar üzerindeki baskıyı artırarak döviz kurlarında daha sert hareketlere neden olabilir.
Deutsche Bank'ın analizine göre, doların geleceğinde enerji ticaretinin yanı sıra yapay zeka, yarı iletken üretimi ve teknoloji yatırımlarından kaynaklanan sermaye hareketleri de belirleyici olacak.




