Rusya’nın Sibirya bölgesindeki İrkutsk Sibirya ve Uzak Doğu Veba Araştırma Enstitüsü’nde çalışan 28 yaşındaki laborant Darya Shipilova’nın hayatını kaybetmesi, bölgede biyolojik güvenlik endişelerine yol açtı. Genç çalışanın ölüm nedeni Rus makamlarınca kaynağı belirlenemeyen zatürre olarak açıklanırken, temaslı kişiler tıbbi gözetim altına alındı ve bazı sağlık tesislerinde karantina önlemleri uygulandı.
Olayın veba araştırmaları yapan bir enstitüde meydana gelmesi nedeniyle sosyal medyada ve bazı yerel kaynaklarda pnömonik veba ihtimali gündeme geldi. Ancak Rus sağlık makamları, laborantın çalışmalarıyla bağlantılı herhangi bir patojen tespit edilmediğini ve bölgede salgın bulunduğuna dair kanıt olmadığını açıkladı.
Laborant iki gün içinde hayatını kaybetti
Shipilova'nın 29 Eylül'de hastaneye kaldırıldığı ve 2 Ekim'de hayatını kaybettiği bildirildi. Tedavi gördüğü Şelehov'daki hastanede karantina tedbirleri uygulanırken, genç kadınla temas eden kişiler de sağlık ekiplerinin takibine alındı.
Rusya İnsan Sağlığı ve Tüketiciyi Koruma Kurumu (Rospotrebnadzor) Başkanı Anna Popova da incelemelerde bulunmak üzere İrkutsk bölgesine gitti. Kurum, yapılan testlerde çalışanın mesleki faaliyetleriyle bağlantılı herhangi bir mikroorganizmaya rastlanmadığını açıkladı.
Veba iddiası doğrulanmadı
Olayın ardından bazı haber ve sosyal medya paylaşımlarında laborantın akciğer vebasına yakalandığı iddia edildi. Ayrıca laboratuvarda veba bakterisi içeren bir tüpün kırıldığı yönünde doğrulanmamış haberler yayıldı.
Ancak bu iddialar Rus makamlarınca doğrulanmış değil. Rospotrebnadzor, ölüm nedenini “etiyolojisi bilinmeyen zatürre” olarak açıklarken, enstitüde çalışılan patojenlerle bağlantılı bir enfeksiyon tespit edilmediğini bildirdi.
Bu nedenle mevcut bilgiler ışığında Rusya’da veba salgını başladığına dair doğrulanmış bir bulgu bulunmuyor.
Temaslılar karantinaya alındı
Ölümün ardından enstitü çalışanları ve laborantla temas ettiği belirlenen kişiler izolasyon ve tıbbi gözetim altına alındı. Bazı kaynaklar 60'tan fazla enstitü çalışanının izole edildiğini, temaslıların toplam sayısının ise daha yüksek olduğunu aktardı. Yetkililer, takip edilen kişiler arasında şu ana kadar yeni bir veba vakasının doğrulanmadığını bildirdi.
Şelehov'daki hastanenin yanı sıra İrkutsk'taki bazı sağlık kuruluşlarında da tedbirler uygulanırken, yetkililer durumun kontrol altında olduğunu açıkladı.
ABD gelişmeleri yakından izliyor
Olay Washington yönetiminin de gündemine girdi. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Rusya'daki gelişmelerin yakından takip edildiğini açıkladı. Rubio, mevcut aşamada paniğe neden olacak bir tablo bulunmadığını ancak olayın dikkatle izlenmesi gerektiğini belirtti.
ABD Başkanı Donald Trump da gelişmelerin izlendiğini ve gerektiğinde Rusya'ya destek vermeye hazır olduklarını ifade etti. Dünya Sağlık Örgütü ise mevcut bilgiler doğrultusunda genel nüfusa yönelik halk sağlığı riskinin düşük göründüğünü değerlendirdi.
Sibirya’da veba doğal olarak bulunuyor
Vebaya neden olan Yersinia pestis bakterisi, Sibirya ve Rusya'nın Uzak Doğu'sunun bazı bölgelerinde yabani kemirgenler ve bunların üzerindeki pireler arasında doğal olarak bulunuyor. İnsanlarda görülen vakalar ise modern tedavi yöntemleri nedeniyle nadir.
Pnömonik veba, vebanın ağır seyreden ve solunum yoluyla bulaşabilen bir formu. Ancak bu olay özelinde hastalığın veba olduğuna ilişkin resmi bir doğrulama bulunmuyor.
