Yaz aylarında sivrisineklerle mücadele yeniden gündeme gelirken, dünyanın farklı bölgelerinde görülen dang virüsü vakaları da yakından takip ediliyor. Dünya Sağlık Örgütü'nün (DSÖ) 2026 verilerine göre ocak-haziran döneminde 89 ülke, bölge ve alandan 1,6 milyon dang vakası ve 700'ün üzerinde ölüm bildirildi.
Vakaların yüzde 81'inin Amerika kıtasından geldiği belirtilirken, bazı ülkelerde 2026'nın ilk yarısında önceki yıllara göre daha yüksek vaka sayıları kaydedildi.
Dang virüsü nasıl bulaşıyor?
Dang, enfekte Aedes türü sivrisineklerin ısırmasıyla bulaşan viral bir hastalık. Başta Aedes aegypti ve Aedes albopictus olmak üzere bazı sivrisinek türleri hastalığın yayılmasında rol oynuyor.
Özellikle tropikal ve subtropikal bölgelerde yaygın görülen dangın yayılımında sıcaklıkların yükselmesi, hızlı kentleşme ve uluslararası seyahat gibi faktörler de etkili oluyor.
DSÖ'ye göre dünya nüfusunun yaklaşık yarısı dang riski altında bulunuyor. Her yıl 100-400 milyon arasında enfeksiyon meydana geldiği tahmin edilirken, vakaların önemli bir bölümü hafif seyrediyor veya belirti göstermiyor.
Sivrisinek ısırığından sonra belirtilere dikkat
Dang belirtileri genellikle enfekte sivrisineğin ısırmasından 4-10 gün sonra ortaya çıkıyor. Yüksek ateş, şiddetli baş ağrısı, gözlerin arkasında ağrı, kas ve eklem ağrıları, bulantı, kusma, lenf bezlerinde şişme ve cilt döküntüsü hastalığın başlıca belirtileri arasında yer alıyor.
Belirtiler grip benzeri olabildiği için dang başka enfeksiyonlarla karıştırılabiliyor. Özellikle dang vakalarının görüldüğü bölgelere seyahat eden kişilerin yüksek ateş ve benzeri şikayetlerde seyahat öyküsünü doktora bildirmesi önem taşıyor.
Ateşin düşmesi riski bitirmiyor
Dangda ateşin düşmesi her zaman iyileşme anlamına gelmiyor. DSÖ, ağır dang belirtilerinin hastalığın ilk belirtilerinden yaklaşık 3-7 gün sonra ortaya çıkabileceğine dikkat çekiyor.
Şiddetli karın ağrısı, sürekli kusma, hızlı nefes alma, burun veya diş eti kanaması, kusmukta ya da dışkıda kan, belirgin halsizlik, huzursuzluk, aşırı susama ve cildin soluk-soğuk hale gelmesi ağır dangın uyarı işaretleri arasında bulunuyor.
Bu belirtilerin görülmesi halinde sağlık kuruluşuna başvurulması gerekiyor.
İkinci enfeksiyonda risk artabiliyor
Dang virüsünün dört farklı serotipi bulunuyor. Bir serotiple geçirilen enfeksiyon aynı serotipe karşı uzun süreli bağışıklık sağlarken diğer serotiplere karşı aynı düzeyde koruma sağlamıyor.
Daha önce dang geçirmiş bir kişinin farklı bir serotiple yeniden enfekte olması ağır hastalık riskini artırabiliyor. Bu nedenle hastalığı daha önce geçirmiş olmak, dangın diğer serotiplerine karşı tamamen koruma sağlamıyor.
Dang için özel ilaç bulunmuyor
Dang enfeksiyonunu doğrudan ortadan kaldıran özel bir ilaç bulunmuyor. Tıbbi değerlendirme, yeterli sıvı alımı ve dinlenme tedavinin önemli parçalarını oluşturuyor.
DSÖ, ateş ve ağrı kontrolünde parasetamol kullanılabileceğini; kanama riskini artırabileceği için aspirin ve ibuprofen gibi ilaçların ise doktora danışılmadan kullanılmaması gerektiğini belirtiyor.
Ağır dang gelişmesi halinde hastanede yakın takip ve uygun tıbbi tedavi gerekebiliyor. Hastalığın erken fark edilmesi ve uygun sağlık hizmetinin alınması, ağır vakalarda ölüm riskini azaltıyor.
Sivrisineklerden korunmak önem taşıyor
Dangdan korunmanın temel yollarından biri sivrisinek ısırıklarını önlemek. Pencerelerde sineklik kullanılması, uygun sivrisinek kovucularından yararlanılması ve özellikle gündüz saatlerinde açıkta kalan vücut bölgelerinin korunması öneriliyor.
Ev ve çevresinde su birikintilerinin oluşmasını önlemek de sivrisineklerin üreme alanlarını azaltmak açısından önem taşıyor.
2026'nın ilk yarısında küresel dang vakalarının 2025'in aynı dönemine kıyasla daha düşük olduğu belirtilse de bazı ülkelerde yüksek vaka artışları görülmesi hastalığın izlenmesini önemli kılıyor.
Sivrisinek ısırığı tek başına dang hastalığı anlamına gelmiyor. Ancak riskli bölgelere seyahat sonrasında yüksek ateş, şiddetli baş ağrısı, kas ve eklem ağrıları, bulantı veya döküntü gibi belirtiler ortaya çıkması halinde tıbbi değerlendirme önem taşıyor. Şiddetli karın ağrısı, sürekli kusma veya
