Türkiye’de 15 yaşından küçük çocukların sosyal medya kullanımını kısıtlayan düzenleme 1 Kasım itibarıyla uygulanmaya başlanıyor. Yeni sistemle 15 yaş altındaki çocukların mevcut hesaplarının kapatılması ve yeni hesap açmalarının engellenmesi öngörülüyor. Yaş doğrulamasının ise e-Devlet üzerinden oluşturulacak özel belirteçlerle yapılması planlanıyor.
Çocukların dijital platformlardaki güvenliğini artırmayı amaçlayan düzenleme, sosyal ağ kullanımında yaş gruplarına göre farklı kurallar getiriyor. Buna göre 15 yaşını doldurmamış kişilere sosyal ağ hizmeti sunulmayacak. Ebeveyn izni bulunsa bile bu yaş grubundaki çocukların sosyal medya hesabı kullanmasına izin verilmeyecek.
Yaş doğrulaması sırasında 15 yaşından küçük olduğu belirlenen kullanıcıların yeni hesap açma talepleri reddedilecek. Mevcut hesaplar için de bilgilendirme yapılmasının ardından kapatma işlemi uygulanacak.
15 Yaş Altındaki Çocukların Hesapları Kapatılacak
Yeni düzenlemenin en önemli başlıklarından biri 15 yaş altı kullanıcıların sosyal medya erişimi olacak. Bu yaş grubundaki çocuklar sosyal ağlarda yeni hesap oluşturamayacak, mevcut hesapları da kapatılacak.
Sosyal medya kısıtlamasından farklı olarak dijital oyunlarda yaş etiketleri esas alınacak. Çocuklar yaşlarına uygun oyunlara erişebilecek, ebeveynler ise oyun içi harcamalar üzerinde kontrol sağlayabilecek.
Mevcut sosyal medya hesaplarının 31 Mart 2027 tarihine kadar en az bir kez yaş doğrulamasından geçirilmesi de öngörülüyor.
Yaş Doğrulaması e-Devlet Üzerinden Yapılacak
Dünya Gazetesi'nin haberine göre yaş tespiti, e-Devlet üzerinden oluşturulacak “yaş doğrulama belirteci” aracılığıyla gerçekleştirilecek.
Sistemde kullanılacak belirtecin sosyal medya platformlarına kullanıcının adı, T.C. kimlik numarası veya doğum tarihi gibi kişisel bilgilerini aktarmaması hedefleniyor. Böylece platformlar, kullanıcının kimlik bilgilerine erişmeden yaş şartını kontrol edebilecek.
15-17 Yaş Grubuna Özel Hesap Düzenlemesi
Düzenleme yalnızca 15 yaş altındaki çocukları kapsamıyor. 15-17 yaş arasındaki kullanıcılar için de sosyal medya hesaplarında özel güvenlik önlemleri uygulanacak.
Bu yaş grubundaki hesaplarda öne çıkan kısıtlamalar şöyle:
-
Canlı yayın özelliği sınırlandırılacak.
-
Sonsuz içerik akışına erişim kısıtlanacak.
-
Kişiselleştirilmiş reklam gösterilmeyecek.
-
Takipçi ve takip edilen listeleri gizlenecek.
-
Hesaplar diğer kullanıcılara önerilmeyecek.
-
Yalnızca çocuğun takip ettiği hesaplar doğrudan mesaj gönderebilecek.
-
Platformlar ekran görüntüsü alınmasını engellemeye yönelik teknik önlemler uygulayacak.
18 yaşını doldurmuş kullanıcıların hesapları açık kalacak. Bu gruptaki kullanıcılar için de e-Devlet üzerinden tek seferlik doğrulama işlemi yapılması öngörülüyor.
Sosyal Medya Şirketlerine Ağır Yaptırımlar
Düzenlemeyle çocuklara veya ailelere idari para cezası uygulanması öngörülmüyor. Yasal yükümlülükleri yerine getirmeyen sosyal ağ sağlayıcıları ise çeşitli yaptırımlarla karşılaşabilecek.
Kurallara uymayan platformlara, bir önceki takvim yılındaki küresel cirolarının yüzde 3'üne kadar idari para cezası verilebilecek. İhlallerin sürmesi durumunda reklam yasağı ve internet bant genişliğinin yüzde 90'a kadar daraltılması gibi yaptırımlar gündeme gelebilecek.
Günlük erişimi 10 milyondan fazla olan platformların, erişim engeli kararlarını en geç bir saat içerisinde uygulaması gerekecek.
Uzmanlardan Sahte Yaş Doğrulama Mesajı Uyarısı
Yeni düzenlemenin uygulanma sürecinde dolandırıcılık girişimlerine karşı da dikkatli olunması gerekiyor. Siber güvenlik uzmanları, çocukların hesaplarının kapatılacağı endişesini kullanarak sahte bağlantılar gönderebilecek kişilere karşı uyarıyor.
“Hesabın kapanacak, hemen yaşını doğrula” veya “Ebeveyn onayı için bağlantıya tıkla” gibi ifadeler içeren mesajların kimlik avı amacıyla gönderilebileceğine dikkat çekiliyor.
Ailelerin çocuklarını bu tür girişimler konusunda bilgilendirmesi, yaş doğrulama işlemlerini yalnızca resmî kanallar üzerinden gerçekleştirmesi gerektiği vurgulanıyor.
