Hazine ve Maliye Bakanlığı, vergi denetim süreçlerinde yeni bir uygulamayı hayata geçirmeye hazırlanıyor. Vergi Denetim Kurulu (VDK) tarafından geliştirilen yapay zekâ destekli "Bilinç Platformu" ile mükelleflerin vergisel riskleri, herhangi bir ceza veya denetim sürecine geçilmeden önce kendileriyle paylaşılacak. Bakanlık kaynaklarından edinilen bilgilere göre, vergi kayıp ve kaçağıyla mücadelede kullanılan dijital teknolojiler genişletilirken, mükelleflerin risklerini önceden görerek gerekli düzeltmeleri yapabilmesine imkan tanıyan yeni nesil sistem bu yıl içinde devreye alınacak.
RİSKLER ÖNDEN GÖRÜLEBİLECEK
Web tabanlı olarak hizmet verecek Bilinç Platformu, Vergi Denetim Kurulu tarafından tespit edilen vergisel risklerin doğrudan mükelleflere aktarılmasını sağlayacak. Sistem sayesinde işletmeler ve bireysel mükellefler, herhangi bir inceleme veya ceza süreci başlamadan önce risk durumlarını görebilecek, eksik veya hatalı işlemlerini değerlendirme fırsatı bulacak. Vergi idaresi ile mükellefler arasında daha şeffaf, rehberlik odaklı ve önleyici bir iletişim modelinin oluşturulması hedefleniyor.
RİSK SKORLAMA SİSTEMİ
Platformun ilk aşamasında 150'den fazla kural bazlı vergi analizi ile makine öğrenmesi destekli değerlendirme senaryoları kullanılacak. Mükelleflerin risk düzeyleri sayısal skorlarla gösterilecek ve yüksek risk tespit edilen alanlarda sistem tarafından yönlendirici bilgiler sunulacak. Böylece kullanıcıların potansiyel sorunları erken aşamada tespit ederek gerekli adımları atabilmesi amaçlanıyor. Yeni sistem yalnızca mükellefin kendi işlemlerini değil, ticari ilişki içinde bulunduğu kişi ve şirketlerden kaynaklanabilecek riskleri de analiz edecek. Kuruluş Gözetimli Analiz Sistemi'nin verileri doğrultusunda oluşturulacak "karşı taraf riski" uygulaması sayesinde işletmeler, iş yaptıkları kişi veya kurumlarla ilgili olası vergisel risklerden haberdar olabilecek. Ayrıca kayıt dışılıkla mücadele kapsamında parasal hareketler üzerinden belirlenen riskli işlemler de platform üzerinden kullanıcılara bildirilecek.
REHBERLİK NİTELİĞİNDE
Bilinç Platformu ile birlikte klasik denetim anlayışının yerine önleyici ve bilgilendirici bir yaklaşımın güçlendirilmesi hedefleniyor. Sistem üzerinden talepte bulunan mükellefler için vergi müfettişleri rehberlik çalışmaları yürütebilecek. Böylece olası hataların büyümeden düzeltilmesi ve vergi uyumunun artırılması amaçlanıyor.
DENETİM ÖNCESİ BİLİNÇLENME
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, uygulamanın temel amacının "denetim sonrası müdahale" yerine "denetim öncesi bilinçlendirme" yaklaşımını yerleştirmek olduğunu belirtti. Şimşek, yeni sistemle mükelleflerin vergisel farkındalığının artırılacağını, şeffaflığın güçleneceğini ve denetim maliyetlerinin azaltılacağını ifade etti. Yeni platformun hem kamu idaresinin etkinliğini artırması hem de mükelleflere daha hızlı, erişilebilir ve rehberlik odaklı hizmet sunması hedefleniyor.
