Antalya Ticaret Borsası (ATB) ve Antalya Tarım Konseyi (ATAK) Yönetim Kurulu Başkanı Ali Çandır, TÜİK'in açıkladığı Mayıs 2026 Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi (Tarım-GFE) verilerini değerlendirerek, tarımsal üretimde maliyet baskısının devam ettiğini söyledi. Çandır, özellikle gübre fiyatlarındaki yıllık artışın üreticiyi zorlamayı sürdürdüğünü belirtti.
Ali Çandır, Mayıs ayında açıklanan tarımsal girdi fiyatları enflasyonunun aylık ve yıllık bazda son üç yılın Mayıs aylarına göre daha düşük gerçekleştiğini, ancak uzun yıllar ortalamalarına göre yıllık artışın yüksek seyrini koruduğunu ifade etti.
Tarımsal girdi enflasyonu yüzde 36,65 oldu
TÜİK verilerine göre Tarım-GFE, Mayıs ayında aylık yüzde 0,44, yıllık ise yüzde 36,65 olarak gerçekleşti.
Çandır, aylık artışın 2015 yılından bu yana Mayıs ayları ortalamasının altında kaldığını, buna karşın yıllık artışın son 10 yılın Mayıs ayı ortalamasının yaklaşık yüzde 15 üzerinde gerçekleştiğini söyledi.
Gübrede dikkat çeken artış
Tarımsal girdi kalemlerinde en dikkat çekici yükselişin gübrede yaşandığını belirten Çandır, gübre fiyatlarının yıllık bazda yüzde 63,56 arttığını açıkladı.
Mayıs ayında tarımda kullanılan mal ve hizmetlerde aylık yüzde 0,35, yıllık ise yüzde 39,29 artış yaşandığını kaydeden Çandır, alt kalemlerdeki yıllık değişimleri şöyle sıraladı:
Tohum: %34,94
Enerji: %40,75
Gübre: %63,56
Tarım ilacı: %22,72
Veteriner hizmetleri: %36,02
Yem: %35,49
Diğer kalemler: %34,70
"Üretici fiyatları maliyetleri karşılamıyor"
Çandır, Tarımsal Üretici Fiyat Endeksi'nin (Tarım-ÜFE) Mayıs ayında aylık yüzde 0,61, yıllık ise yüzde 43,08 olarak açıklandığını hatırlatarak, üretici fiyatlarındaki artışın girdi maliyetlerini karşılamakta yetersiz kaldığını ifade etti.
Uzun yıllar ortalamaları dikkate alındığında üreticilerin maliyet baskısı altında üretim yaptığını vurgulayan Çandır, tarımsal faaliyetlerde kârlılığın giderek zorlaştığını söyledi.
Gıda enflasyonu yüksek seyrini sürdürüyor
Tüketici Fiyat Endeksi'nin (TÜFE) Mayıs ayında aylık yüzde 1,71, yıllık ise yüzde 32,61 arttığını belirten Çandır, gıda enflasyonunun da yüksek seviyesini koruduğunu ifade etti.
Mayıs ayında tüketici tarafında gıda enflasyonu yıllık yüzde 34,86 olarak gerçekleşirken, yaş meyve ve sebzede aylık yüzde 9,34 düşüş yaşanmasına rağmen yıllık artışın yüzde 39,96 seviyesinde kaldığına dikkat çekildi.
Küresel gelişmeler maliyet baskısını artırıyor
Mart ayından bu yana yaşanan küresel gelişmelerin özellikle enerji ve gübre başta olmak üzere tarımsal girdi maliyetleri üzerinde yeni riskler oluşturduğunu belirten Çandır, uluslararası piyasalardaki gelişmelerin yakından takip edilmesi gerektiğini söyledi.
Çandır, önümüzdeki dönemde üretim maliyetlerindeki artışın kontrol altında tutulmasının hem üreticinin sürdürülebilirliği hem de gıda arz güvenliği açısından kritik önem taşıdığına vurgu yaptı.
