İklim değişikliğinin etkisiyle Akdeniz’de artan göçmen türler, deniz ekosisteminde köklü değişimlere yol açıyor. Akdeniz Üniversitesi (AÜ) Su Ürünleri Fakültesi’nden Doç. Dr. Olgaç Güven, bazı türlerin besin zincirinde “çıkmaz yol” oluşturduğunu, bazılarının ise ekonomik değere dönüşerek tezgâhlarda yer bulduğunu açıkladı.
GÖÇMEN TÜRLER EKOSİSTEMİ DEĞİŞTİRİYOR
Akdeniz’e giren yeni türlerin her geçen gün arttığını belirten Doç. Dr. Güven, bu canlıların besin zincirinin farklı basamaklarına yerleştiğini söyledi. Bazı türler yerli balıklar üzerinde ciddi baskı oluştururken, bazıları ise sisteme uyum sağlayarak ekonomik katkı sunabiliyor.
BAZI TÜRLER TEZGAHLARA GİRDİ
Ekosisteme uyum sağlayan türlerin zamanla benimsenerek pazarda yer bulduğunu belirten Güven, “Paşa barbunu” ve “lokum balığı” gibi türlerin artık sofralara girdiğini ifade etti. 2000’li yıllarda gelen bazı mercan türlerinin de yerli türlerle rekabet etmesine rağmen ekonomik değer oluşturduğu vurgulandı.
OTÇUL TÜRLERDE TEHLİKELİ ARTIŞ
Özellikle otçul balıkların deniz çayırları üzerinde büyük baskı oluşturduğunu belirten Güven, bu habitatların balıklar için hayati önem taşıdığını söyledi. Tavşan balığı gibi türlerin hem yetişkin bitkileri hem de yeni sürgünleri tükettiğini belirten Güven, bu durumun yerli türlerin yaşam alanlarını daralttığını kaydetti.
Yapılan tespitlere göre, otçul balık biyokütlesinin yüzde 70-80’ini istilacı türler oluşturuyor. Bu oran, ekosistemdeki değişimin boyutunu gözler önüne seriyor.
BALON BALIĞI BESİN ZİNCİRİNİ TIKIYOR
Akdeniz’de en sorunlu türlerden biri olarak öne çıkan Balon balığı, hem balıkçılığa hem de doğaya zarar veriyor. Ağları parçalayan ve oltaları koparan bu tür, içerdiği “tetrodotoksin” nedeniyle tüketilemiyor.
Bu durum, besin zincirinde enerjinin üst seviyelere taşınmasını engelleyerek “çıkmaz yol” oluşturuyor.
ASLAN BALIĞI BÜYÜK TEHDİT
Yayılımı hızla artan Aslan balığı da Akdeniz’deki yerli türler için ciddi risk oluşturuyor. Seçici olmayan bir avcı olan bu tür, özellikle yavru balıkları hedef alarak popülasyonları tehdit ediyor.
Ancak uygun şekilde temizlendiğinde tüketilebilen aslan balığının, ekonomik değere dönüştürülebileceği de ifade ediliyor.
AKDENİZ ORTAK TEHDİT ALTINDA
Akdeniz’in hem iklim değişikliği hem de istilacı türlerin baskısı altında olduğunu vurgulayan Doç. Dr. Güven, bu sorunun yalnızca Türkiye ile sınırlı olmadığını belirtti. Tüm Akdeniz ülkelerinin benzer bir tehditle karşı karşıya olduğunu söyleyen Güven, ortak mücadele çağrısında bulundu.
