Antalya’da tarımsal üretimde verim ve kalite kaybına neden olan zararlılarla mücadelede kimyasal ilaç kullanımını azaltmayı hedefleyen yerli bir ışık tuzağı sistemi geliştirildi. “Ecosav” adı verilen cihazın, seralarda ve açık tarım alanlarında domates güvesi başta olmak üzere farklı zararlı türlerinin kontrolünde denendiği ve olumlu sonuçlar verdiği belirtildi.
Makine mühendisi Alican İzgi ve ekibi tarafından geliştirilen sistem, tarım alanlarında elektrik erişiminin sınırlı olduğu bölgelerde de kullanılabilecek şekilde tasarlandı. Geliştiriciler, cihazın özellikle zararlı popülasyonunu azaltarak üreticilerin kimyasal mücadeleye olan ihtiyacını düşürmeyi amaçladığını ifade etti.
İlk Denemeler Domates Güvesi Üzerinde Yapıldı
Sistemin ilk uygulamalarının domates üretiminde ciddi kayıplara yol açan domates güvesi (tuta) üzerinde gerçekleştirildiği aktarıldı. Yapılan denemelerde zararlıların ışıkla çekilerek yakalanmasının ardından cihazın farklı üretim alanlarında da uygulanmaya başlandığı ifade edildi.
İzgi, ilerleyen süreçte mantar sineği, elma iç kurdu ve manas kurdu gibi zararlılar üzerinde de çalışmalar yürüttüklerini belirterek, bazı uygulamalarda ilaç kullanımını önemli ölçüde azaltan sonuçlar elde ettiklerini söyledi.
İki Çiftçinin Talebiyle Başlayan Süreç
Cihazın ortaya çıkış hikâyesinin, tarım arazilerinde elektrik erişimi bulunmayan iki üreticinin talebiyle başladığı belirtildi.
İzgi, enerji sistemleri üzerine faaliyet gösterdikleri iş yerinde güneş paneli çözümleriyle ilgilenen çiftçilerin, domates tarlalarında yaşadıkları tuta sorunu için destek istediğini anlattı. Bunun üzerine geliştirilen ilk prototipin sahada test edildiği ve zararlıyı yakalayabildiğinin gözlemlendiği ifade edildi.
Saha denemelerinin ardından cihaz için patent başvurusu yapıldığı bilgisi paylaşıldı.
Mantar Üretiminde İlaç Kullanımını Azaltma Hedefi
Ekip, sistemin kültür mantarı üretiminde sorun oluşturan mantar sineklerine karşı da kullanıldığını aktardı. Zararlı baskısının azaltılmasıyla birlikte üretim kalitesinde artış gözlendiği, kimyasal uygulama ihtiyacının düşürülmesinin hedeflendiği ifade edildi.
Üreticiler açısından özellikle zararlıların oluşturduğu larva kaynaklı kayıpların azalmasının ekonomik katkı sağlayabileceği değerlendiriliyor.
Elma İç Kurdu ve Toprak Zararlılarına Yönelik Çalışmalar
AR-GE sürecinde elma iç kurdu ile mücadele ve toprak altında yaşayan manas kurdu üzerine de uygulamalar gerçekleştirildiği belirtildi.
İzgi, sistemin çalışma mantığında zararlıların üreme döngüsünü kırmaya odaklanıldığını, özellikle uçuş döneminde yakalanan bireylerin çoğalmasının önüne geçilmesinin amaçlandığını söyledi.
Cihazın Kurulumunda Yükseklik Kritik
Geliştirici ekip, cihazın etkili çalışabilmesi için doğru konumlandırmanın önemli olduğuna dikkat çekti.
Açıklamaya göre domates üretiminde ışığın üst yaprak seviyesinden görünmesi gerekiyor. Elma bahçelerinde ise zararlıların uçuş yüksekliği dikkate alınarak cihazların yaklaşık 4 ila 5 metre yüksekliğe yerleştirilmesi öneriliyor. -İHA
