Antalya’nın İbradı ilçesinde asırlık bağlardan toplanan üzümler, yörede yaşayan kadınların elinde geleneksel yöntemlerle pekmeze dönüşüyor. Saatler süren zahmetli üretim sürecinden geçirilen pekmez, bu yıl kilogramı 500 liradan satışa sunuluyor.
ÜZÜMLER GELENEKSEL YÖNTEMLE İŞLENİYOR
İbradı’nın Ürünlü Mahallesi’nde Rabia Özdemir, Ormana Mahallesi’nde ise yerel üretici Nurten Korucu, bağlardan topladıkları üzümleri geleneksel yöntemlerle pekmeze dönüştürüyor.
Akseki ve İbradı bölgesinde pekmez yapımı, bağ bozumu döneminde üzümlerin toplanmasıyla başlıyor. Üzümler, yörede “şırana” olarak adlandırılan özel havuzlarda eziliyor. Elde edilen üzüm suyu daha sonra kazanlara dolduruluyor.
ODUN ATEŞİNDE SAATLERCE KAYNIYOR
Üzüm suyuna yörede kullanılan özel toprak veya kül ilave edildikten sonra kazanlar odun ateşinin üzerine alınıyor. Yaklaşık 4-5 saat yüksek ateşte kaynatılan üzüm suyu dinlendirildikten sonra süzülüyor ve yeniden kaynatılıyor.
Geleneksel üretimde odun ateşi önemli bir yer tutarken, pekmezin istenilen kıvama ulaşması için üreticiler saatler boyunca kazanların başında bekliyor.
“KÜL PEKMEZİMİZİN ACISINI ALIYOR”
Ürünlü Mahallesi’nde yaşayan Rabia Özdemir, pekmez yapımına üzümleri sıkarak başladıklarını ve elde edilen şırayı dinlendirdikten sonra süzdüklerini anlattı.
Üzüm suyunu bakır kazanlarda odun ateşinde kaynattıklarını belirten Özdemir, geleneksel yöntemde meşe, incir ve ceviz gibi ağaçlardan elde edilen kül kullandıklarını söyledi.
“Kimi toprak katıyor, kimi kül katıyor. Bizim burada kül katıyoruz. Bu kül pekmezimizin acısını alıyor, parlaklık veriyor.”
Küllenen üzüm suyunun yeniden süzüldüğünü, ardından tavaya alınarak 4-5 saat daha kaynatıldığını belirten Özdemir, pekmez yapımının oldukça zahmetli olduğunu ifade etti.
ANNEDEN KIZINA AKTARILIYOR
Pekmez yapımını annesinden öğrendiğini anlatan Özdemir, yıllarca annesine yardım ettiğini, annesinin yaşlanmasının ardından geleneği kendisinin sürdürdüğünü söyledi.
Özdemir, geleneksel yöntemin aile içerisinde nesilden nesile aktarıldığını belirterek, öğrendiği üretim yönteminin gelecek kuşaklara da aktarılmasını istediğini dile getirdi.
BU YIL ÜZÜM AZALDI
Ormana Mahallesi’nde üretim yapan Nurten Korucu ise bu yıl yağışların bağlara zarar vermesi nedeniyle üzüm miktarının azaldığını söyledi.
Bağ bozumu yaptıklarını ve elde kalan sınırlı miktardaki üzümleri pekmeze dönüştürdüklerini belirten Korucu, bu yılki üretimin büyük ölçüde ailelerin ihtiyacını karşılayabildiğini ifade etti.
KİLOGRAMI 500 LİRADAN SATILIYOR
Akseki ve İbradı bölgesinde geleneksel yöntemlerle hazırlanan pekmez, bu yıl kilogramı 500 liradan satışa sunuluyor.
Sınırlı miktarda üretilen yöresel pekmezin, özellikle doğal ve geleneksel ürünlere ilgi gösteren vatandaşlar tarafından tercih edildiği belirtiliyor.
