Türkiye’de faaliyet gösteren binlerce ahşap teknenin yaşlanması, denizcilik sektöründe yeni bir dönüşüm tartışmasını gündeme taşıdı. Denizcileşme Platformu Başkanı İzzet Ünlü, özellikle ekonomik ömrünü büyük ölçüde tamamlayan teknelerin yenilenebilmesi için devlet destekli bir hurda teşvik mekanizmasının oluşturulması gerektiğini belirtti.
Uzun yıllardır denizcilik alanında çalışmalar yürüttüklerini ifade eden Ünlü, bağlama kütüğüne kayıtlı yaklaşık 150 bin ahşap ve benzeri deniz aracının bulunduğunu, bunların önemli bir bölümünün yarım asra yaklaşan kullanım süresine sahip olduğunu söyledi.
Yaşlanan Tekneler Sektörü Zorluyor
Deniz taşımacılığı, turizm ve balıkçılık faaliyetlerinde kullanılan çok sayıda teknenin yıllar içinde yıprandığını belirten Ünlü, mevcut filonun önemli bir kısmının modernizasyon ihtiyacıyla karşı karşıya olduğunu dile getirdi.
Kara araçlarında uygulanan hurda teşviklerinin benzerinin deniz araçları için de değerlendirilmesi gerektiğini vurgulayan Ünlü, özellikle ahşap teknelerin yenilenme sürecinde ekonomik destek sağlanmasının sektöre katkı sunacağını ifade etti.
Sigorta ve Finansman Sorunları Gündemde
Eski teknelerin bakım ve onarımlarının düzenli olarak yapılmasına rağmen çeşitli finansal engellerle karşılaşıldığını kaydeden Ünlü, yaşlı deniz araçlarının sigortalanmasında ve krediye erişiminde zorluklar yaşanabildiğini söyledi.
Sektör temsilcilerine göre bu durum, tekne sahiplerinin yeni yatırımlara yönelmesini güçleştirirken filoların gençleşmesini de yavaşlatıyor.
Ahşap Teknelerde Geri Dönüşüm Sorunu
Ünlü, metal gövdeli gemi ve balıkçı teknelerinin geri dönüşüm tesislerinde ekonomik değer oluşturabildiğini ancak ahşap teknelerde aynı sistemin işlemediğini belirtti.
Bu nedenle hurdaya ayrılan ahşap tekneler için özel bir düzenleme hazırlanmasının önem taşıdığını ifade eden Ünlü, vergi avantajlarını içeren yeni bir modelin sektör tarafından desteklendiğini söyledi.
Daha Güvenli ve Çevreci Denizcilik Hedefi
Deniz araçlarının düzenli olarak denetime tabi tutulduğunu hatırlatan Ünlü, liman başkanlıkları tarafından gerçekleştirilen kontroller sayesinde denize elverişlilik şartlarının takip edildiğini belirtti. Ancak teknolojik gelişmelerin hızla ilerlediği bir dönemde mevcut filoların yenilenmesinin kaçınılmaz hale geldiğini vurgulayan Ünlü, daha düşük çevresel etkiye sahip ve güvenlik standartları yüksek teknelerin denizlerde yaygınlaşmasının önemine dikkat çekti.
Sektör temsilcileri, hayata geçirilecek olası bir teşvik programının hem deniz turizmine hem de balıkçılık faaliyetlerine katkı sağlayarak Türkiye'nin denizcilik altyapısının güçlenmesine destek vereceğini değerlendiriyor.
