Türkiye'de milyonlarca kişinin kullandığı B sınıfı sürücü belgelerinde yalnızca ön yüzdeki son geçerlilik tarihine bakmak yeterli olmayabiliyor. Ehliyetin arka yüzünde bulunan 12 numaralı alana işlenen kısıtlama kodları, sürücünün araç kullanırken uyması gereken sağlık şartlarını ve özel yükümlülükleri gösteriyor.
Ehliyet alımı veya yenileme sırasında yapılan sağlık değerlendirmelerinde, düzenli takip gerektiren bazı rahatsızlıklar için periyodik muayene şartı getirilebiliyor. Bu durumda sürücünün, belgesinin genel geçerlilik süresi devam etse bile belirtilen sağlık kontrollerini yaptırması gerekiyor.
Ehliyetin Arka Yüzündeki 103 Kodu Ne Anlama Geliyor?
Sürücü belgesinin arka yüzündeki 12 numaralı alanda bulunan 103 kodları, periyodik sağlık kontrolü yükümlülüğünü ifade ediyor.
Şeker hastalığı, kalp rahatsızlıkları, uyku apnesi, nörolojik hastalıklar veya görme ve işitmeyle ilgili bazı sağlık durumlarında hekim değerlendirmesine bağlı olarak belirli aralıklarla kontrol istenebiliyor.
103 kodlarının anlamları şöyle:
|
Ehliyet kodu |
Sağlık kontrolü aralığı |
|---|---|
|
103.01 |
3 ayda bir |
|
103.02 |
6 ayda bir |
|
103.03 |
Yılda bir |
|
103.04 |
3 yılda bir |
|
103.05 |
5 yılda bir |
Bu kodlardan birinin ehliyetinde bulunması, sürücünün belirtilen aralıklarla sağlık kontrolüne tabi tutulması gerektiğini gösteriyor.
10 Yıllık Ehliyet Süresi Herkese Yetmeyebilir
B sınıfı sürücü belgeleri genel olarak 10 yıl süreyle düzenleniyor. Ancak sağlık durumuna bağlı olarak getirilen özel yükümlülükler, bu süreden bağımsız şekilde uygulanabiliyor.
Periyodik muayene şartı bulunan sürücülerin, ehliyetlerinin ön yüzünde yazan tarihin henüz dolmamış olmasına güvenerek sağlık kontrollerini ihmal etmemesi gerekiyor.
Sağlık şartlarının yerine getirilmemesi halinde sürücünün araç kullanma yeterliliği ve belgesinin hukuki durumu ilgili mevzuat kapsamında değerlendirilebiliyor.
Sağlık Kontrolünü Aksatanlara Ceza Riski
Sürücü belgesinde belirtilen sağlık yükümlülüklerinin yerine getirilmemesi, trafik denetimlerinde sorun yaşanmasına neden olabiliyor.
Kontroller sırasında sürücünün gerekli sağlık şartlarını taşımadığının veya sürücü belgesinin geçerliliğini etkileyen bir durum bulunduğunun belirlenmesi halinde ilgili mevzuat kapsamında idari yaptırım uygulanabiliyor.
Ancak sağlık kontrol tarihinin geçirilmesiyle sürücü belgesinin otomatik olarak geçersiz hale gelmesi aynı durum değil. Uygulanacak yaptırım, sürücü belgesinin resmî statüsüne ve tespit edilen ihlale göre değişiyor.
Trafik Kazasında Sigorta Sorunu Yaşanabilir
Sağlık kısıtlamalarına ilişkin yükümlülüklerin yerine getirilmemesi, olası trafik kazalarında sigorta süreçlerini de etkileyebiliyor.
Sürücünün kaza tarihinde geçerli bir sürücü belgesine sahip olup olmadığı, araç kullanmaya ilişkin sağlık şartlarını taşıyıp taşımadığı ve kazanın meydana geliş koşulları sigorta değerlendirmesinde önem taşıyor.
Zorunlu trafik sigortası veya kasko kapsamında ortaya çıkabilecek uyuşmazlıklarda, poliçe hükümleri ve ilgili mevzuat dikkate alınıyor.
Sigorta şirketinin belirli şartlarda yaptığı ödemeyi sorumlu kişilere rücu etmesi mümkün olabilse de her sağlık kontrolü gecikmesi, sigorta teminatının otomatik olarak ortadan kalktığı anlamına gelmiyor.
Ehliyetteki Sağlık Kısıtlama Kodu Nasıl Öğrenilir?
Sürücüler, ehliyetlerinde sağlık kontrolü yükümlülüğü bulunup bulunmadığını fiziksel sürücü belgeleri ve dijital sağlık kayıtları üzerinden inceleyebiliyor.
Öncelikle sürücü belgesinin arka yüzündeki 12 numaralı alanın kontrol edilmesi gerekiyor. Burada 103 ile başlayan bir kod bulunması, periyodik sağlık kontrolü şartına işaret ediyor.
e-Devlet üzerinden "e-İmzalı Sürücü Raporları Sorgulama" hizmeti kullanılarak düzenlenen sağlık raporlarına ilişkin bilgiler de incelenebiliyor.
Sağlık kontrol süresi yaklaşan veya geçmiş olan sürücülerin aile hekimine ya da ilgili uzman hekime başvurarak gerekli değerlendirmeleri yaptırması gerekiyor.
Ehliyet Sahipleri Nelere Dikkat Etmeli?
Sürücü belgesinin ön yüzündeki geçerlilik tarihinin yanı sıra arka yüzündeki kısıtlama kodlarının da kontrol edilmesi önem taşıyor.
Özellikle düzenli sağlık muayenesi şartı bulunan sürücülerin, belirtilen kontrol aralıklarına uyması ve sağlık durumlarında araç kullanma yeterliliğini etkileyebilecek bir değişiklik yaşanması halinde ilgili sağlık kuruluşuna başvurması gerekiyor.
Böylece sürücü belgesiyle ilgili yükümlülüklerin yerine getirilmesi ve trafik güvenliğinin korunması amaçlanıyor.




