COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, Birleşmiş Milletler’de Türkiye’nin COP31 başkanlığı kapsamında hazırlanan Eylem Gündemi’ni açıkladı. “Diyalog, Uzlaşı, Aksiyon” yaklaşımıyla şekillendirilen gündem; 10 öncelikli tema, 6 küresel hedef, 11 girişim ve 13 destekleyici çıktı üzerinden yürütülecek.
New York’ta gerçekleştirilen üst düzey etkinlikte COP31 hazırlıklarını anlatan Kurum, Antalya’da düzenlenecek konferansın temel yaklaşımının iklim hedeflerini somut uygulamalara dönüştürmek olduğunu belirtti.
COP31’DE UYGULAMA ODAĞI ÖNE ÇIKACAK
Kurum, iklim değişikliğiyle mücadelede artık yalnızca yeni hedeflerin açıklanmasının yeterli olmadığını, mevcut taahhütlerin sahada ölçülebilir sonuçlara dönüştürülmesi gerektiğini ifade etti.
Finansmana erişim, teknik kapasite, teknoloji ve yatırım imkanlarının ihtiyaç duyulan alanlarla buluşturulmasının COP31 gündeminin temel unsurları arasında yer aldığını belirten Kurum, Antalya’da gerçekleştirilecek çalışmaları “Uygulama COP’u” anlayışıyla yürüttüklerini söyledi.
COP31 Eylem Gündemi’nin ortak hedefleri uygulanabilir araçlarla bir araya getirecek şekilde oluşturulduğunu aktaran Kurum, New York’taki görüşmelerin ardından sürecin Fiji Pre-COP toplantısıyla sürdürüleceğini kaydetti.
ALTI KÜRESEL HEDEF BELİRLENDİ
COP31 kapsamında 2035 yılına kadar hayata geçirilmesi planlanan hedefler arasında elektrik kullanımının nihai enerji tüketimindeki payının yüzde 35 seviyesine çıkarılması bulunuyor.
Gündemde ayrıca belediye atıklarında beklenen artışın en az yarı oranında sınırlandırılması, binaların enerji yoğunluğunun yüzde 25 veya daha fazla azaltılması ve küresel döngüsel malzeme kullanımının en az yüzde 15’e yükseltilmesi hedefleri yer alıyor.
Kurum, söz konusu hedeflerin 2035’e kadar küresel emisyonlarda 8,5 ila 10 gigaton arasında karbondioksit azaltım potansiyeli taşıdığını belirtti.
YEŞİL SANAYİLEŞME İÇİN YENİ GİRİŞİMLER
COP31 kapsamında elektrifikasyonun yaygınlaştırılmasından yeşil yük koridorlarının geliştirilmesine kadar farklı alanlarda girişimler hayata geçirilecek.
COP31 Küresel Elektrifikasyon Girişimi, temiz elektriğe geçişin hızlandırılmasını hedeflerken, Küresel Yeşil Yük Koridorları Girişimi uluslararası taşımacılıkta daha düşük karbonlu ve dayanıklı güzergahların geliştirilmesine odaklanacak.
Antalya Yeşil Sanayileşme Mutabakatı ise sanayi sektörünün karbonsuzlaşma sürecinde yatırımların ve uygulamaların hızlandırılmasını amaçlıyor. Sıfır Atık, İstanbul Platformu ile Metan Üst Düzey Diyaloğu da atık ve metan emisyonlarının azaltılmasına yönelik çalışmalar arasında bulunuyor.
YAPAY ZEKA VE TEMİZ TEKNOLOJİ GÜNDEMDE
COP31 Eylem Gündemi’nde teknoloji ve yapay zeka da önemli başlıklardan biri olarak öne çıkıyor.
En Az Gelişmiş Ülkeler Yeşil Sanayileşme Kolaylaştırma Mekanizması ile bu ülkelerdeki ihtiyaçların uygun teknoloji ve finansman kaynaklarıyla buluşturulması hedefleniyor.
Yapay Zeka Destekli Temiz Teknolojiler Girişimi kapsamında temiz teknoloji uygulamalarının geliştirilmesi planlanırken, 2026 Antalya Yapay Zeka Taahhüdü ile yapay zekanın temiz teknolojiler alanında sorumlu kullanımının desteklenmesi amaçlanıyor.
Döngüsellik Bilgi Paylaşım Ağı sayesinde farklı ülkelerdeki başarılı uygulamaların paylaşılması ve yaygınlaştırılması hedefleniyor.
BİNALAR VE ŞEHİRLER İÇİN YENİ ADIMLAR
Binalarda enerji verimliliğinin artırılması amacıyla SURFF aracılığıyla iklim taahhütlerinin yatırım aşamasına hazır kentsel projelere dönüştürülmesi planlanıyor.
Antalya Enerji Verimli Binalar Mutabakatı ile enerji tasarruflu ve iklim etkilerine karşı dayanıklı yapıların yaygınlaştırılması hedeflenirken, Uluslararası Sürdürülebilir Binalar Yarışması ile farklı ülkelerdeki yenilikçi uygulamaların görünür hale getirilmesi amaçlanıyor.
Akıllı, Dirençli ve Sürdürülebilir Şehirler Üst Düzey Diyaloğu kapsamında ise dijital teknolojilerin şehirlerin iklim politikalarında daha etkin kullanılmasına yönelik çalışmalar yürütülecek.
OKYANUSLAR VE KIYILAR İÇİN ORTAK ÇALIŞMA
COP31 gündemindeki başlıklardan biri de okyanuslar ve denizler olacak.
Bölgesel ve Uluslararası Okyanus İş Birliği Girişimi ile kıyı ve deniz alanlarının iklim değişikliğine karşı dayanıklılığının artırılması hedefleniyor. Deniz Çöpü Eylem Platformu ise ihtiyaçların, finansman imkanlarının ve başarılı uygulamaların aynı zeminde buluşturulmasına odaklanacak.
Antarktika Mesajları Üst Düzey Diyaloğu ile Antarktika’nın iklim araştırmalarındaki rolünün güçlendirilmesi planlanırken, Trabzon Eylem Çağrısı aracılığıyla okyanusların korunmasına yönelik ortak çalışmaların desteklenmesi öngörülüyor.
GIDA VE RIO SÖZLEŞMELERİ İÇİN ORTAK ZEMİN
Gıda güvenliği kapsamında geliştirilen Turkuaz Nexus Girişimi, gıda sistemleri ile iklim politikalarının ortak bir çerçevede ele alınmasını amaçlıyor.
Rio Sinerjileri başlığında ise üç Rio Sözleşmesi arasındaki koordinasyonun artırılması için Rio Sözleşmeleri Üst Düzey Diyaloğu oluşturulacak. Böylece ulusal düzeyde daha uyumlu uygulamaların geliştirilmesi hedefleniyor.
SAĞLIKTA İKLİM DAYANIKLILIĞI HEDEFİ
COP31 gündeminin sağlık ayağında Antalya Sağlık Dayanıklılığı Girişimi bulunuyor.
Girişim kapsamında ülkelerin deneyimleri, teknik uzmanlık, finansman kaynakları ve yenilikçi çözümlerin ortak bir çerçevede paylaşılması planlanıyor. Amaç, iklim değişikliğinin sağlık sistemleri üzerindeki etkilerine karşı daha dayanıklı yapıların oluşturulmasına katkı sağlamak.
GENÇLERİN İKLİM EYLEMİNE KATILIMI ARTIRILACAK
Çocuklar, Gençlik ve İklim Dirençliliği Antalya Üst Düzey Diyaloğu ile gençlerin iklim politikalarındaki karar alma süreçlerine katılımının güçlendirilmesi hedefleniyor.
Bu kapsamda iklim taahhütlerinin çocuk ve gençlerin ihtiyaçlarını dikkate alan politika, finansman ve uygulamalara dönüştürülmesi amaçlanıyor.
KURUM: HEDEFLERİ SONUCA DÖNÜŞTÜRMELİYİZ
Murat Kurum, COP31 Eylem Gündemi’nin temel amacının belirlenen ortak hedefleri uygulamaya taşımak olduğunu söyledi.
Kurum, iklim mücadelesinde finansmana erişimin kolaylaştırılması, kapasitenin geliştirilmesi ve teknoloji ile yatırımların gerçek ihtiyaçlarla buluşturulması gerektiğini belirterek, COP31’e katılacak ülkeleri gündemdeki girişimlere katkı sunmaya çağırdı.
Antalya’daki konferansa kadar istişarelerin devam edeceğini belirten Kurum, başarının yalnızca alınan kararlarla değil, bu kararların sahadaki etkileriyle değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
BM’DEN TÜRKİYE’NİN COP31 ÇALIŞMALARINA DESTEK
BM İklim Değişikliği İcra Sekreteri Simon Stiell, Türkiye’nin COP31 kapsamında uygulamaya odaklanan yaklaşımını değerlendirdi. Stiell, Türkiye’nin Avustralya ile yakın çalıştığını ve Brezilya’nın COP30 döneminde yürüttüğü çalışmaların üzerine yeni adımlar eklediğini belirtti.
BM Genel Sekreter Yardımcısı Selwin Hart da COP31 Eylem Gündemi’nin uygulama ekseninde hazırlanmasının önemine dikkat çekti. Hart, Paris Anlaşması’nın ikinci on yıllık döneminde iklim çözümlerinin daha hızlı ve geniş ölçekte uygulanması gerektiğini ifade etti.
LDC-GIF ANTALYA’DA BAŞLATILACAK
Murat Kurum, New York İklim Haftası kapsamında En Az Gelişmiş Ülkeler Yeşil Sanayileşme Kolaylaştırma Mekanizması’nın tanıtım toplantısına da katıldı.
LDC-GIF ile en az gelişmiş ülkelerin kendi belirledikleri sanayileşme ihtiyaçlarının uygun teknoloji, teknik kapasite, altyapı ve mevcut finansman imkanlarıyla buluşturulması planlanıyor.
Yeni bir finansman sistemi kurmak yerine mevcut kaynakların ihtiyaç duyulan projelerle eşleştirilmesinin hedeflendiğini belirten Kurum, mekanizmanın ülke ihtiyaçlarını merkeze alan bir anlayışla çalışacağını söyledi.
COP31 HAZIRLIKLARI ANTALYA’YA UZANIYOR
COP31 Başkanı Murat Kurum, New York temasları kapsamında New York İklim Haftası açılış programına, Küresel Yenilenebilir Enerji Zirvesi Üst Düzey Liderler Diyaloğu’na ve LDC-GIF toplantısına katıldı.
Kurum ayrıca Türkevi’nde açılan COP31 sergisini Brezilya First Lady’si Rosangela Lula da Silva’ya tanıttı.
Türkiye’nin COP31 başkanlığı kapsamında yürüttüğü diplomatik temasların önümüzdeki süreçte Fiji Pre-COP toplantılarıyla devam etmesi, nihai hazırlıkların ise Antalya’daki COP31 sürecine taşınması bekleniyor.
