Sıcak yaz günlerinde serinlemek için tercih edilen dondurma ve buzlu içecekler, bazı kişilerde ani ve kısa süreli baş ağrısına neden olabiliyor. Halk arasında "beyin donması" olarak bilinen bu durumun, aslında beynin değil damak bölgesindeki sinirlerin soğuk uyarana verdiği geçici bir tepki olduğu belirtildi.
Atlas Üniversitesi Hastanesi Nöroloji Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Meltem Can İke, soğuk uyaranına bağlı baş ağrısının özellikle dondurmanın ilk lokmalarından sonra alın ve şakak bölgesinde hissedilen keskin ağrıyla ortaya çıktığını ifade etti.
Beyin Gerçekten Donuyor mu?
Uzmanlara göre "beyin donması" olarak bilinen durumda beynin donması söz konusu değil. Çok soğuk yiyecek veya içeceklerin damakla ani teması, burada bulunan sinir uçlarını uyarıyor. Özellikle trigeminal sinirin beyne ilettiği sinyaller nedeniyle ağrı, ağız yerine alın ve şakak bölgesinde hissediliyor.
Soğuk gıdaların damaktaki kan damarlarını önce daraltıp ardından yeniden genişletmesi de sinirleri uyararak kısa süreli baş ağrısını tetikleyebiliyor. Ağrı genellikle birkaç saniye içinde başlıyor ve 20 ila 60 saniye arasında kendiliğinden geçiyor.
Kimlerde Daha Sık Görülüyor?
Uzmanlar, dondurmayı hızlı tüketenlerde, buzlu içecekleri peş peşe içenlerde ve sıcak ortamdan çıktıktan hemen sonra çok soğuk gıdalar tüketenlerde beyin donmasının daha sık görüldüğünü belirtiyor.
Migren hastalarının ise sinir sistemi ve damar yapılarının daha hassas olması nedeniyle bu tür baş ağrılarına daha yatkın olduğu ifade ediliyor.
Tehlikeli Bir Durum mu?
Uzmanlara göre beyin donması çoğu zaman zararsız ve geçici bir durum. Kalıcı beyin hasarına neden olmuyor, felç riskini artırmıyor ve hafıza üzerinde olumsuz bir etkisi bulunmuyor.
Ancak baş ağrısının birkaç dakikadan uzun sürmesi, sık tekrarlaması ya da görme kaybı, konuşma bozukluğu, kol veya bacaklarda güçsüzlük gibi belirtilerle birlikte görülmesi halinde vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurulması öneriliyor.
Beyin Donması Nasıl Geçer?
Uzmanlar, ağrı başladığında şu uygulamaların rahatlama sağlayabileceğini belirtiyor:
Soğuk yiyecek veya içeceği tüketmeye kısa süre ara vermek,
Dili damağa bastırarak bölgenin ısınmasını sağlamak,
Ilık su içmek,
Burundan yavaş ve düzenli nefes almak.
Basit Önlemlerle Önlenebilir
Beyin donması riskini azaltmak için dondurmanın küçük lokmalar halinde tüketilmesi, ağızda birkaç saniye bekletildikten sonra yutulması ve buzlu içeceklerin hızlı şekilde içilmemesi tavsiye ediliyor. Ayrıca uzun süre sıcak ortamda kaldıktan sonra aniden çok soğuk yiyecek ve içeceklere yönelmemek de alınabilecek önlemler arasında yer alıyor.
