Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın eşi ve BM Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu Başkanı Emine Erdoğan, COP31 Liderler Zirvesi kapsamında düzenlenen Sıfır Atık, Döngüsellik ve Metan Liderler Yuvarlak Masa Toplantısı'nda önemli açıklamalarda bulundu. Sıfır Atık Hareketi'nin yalnızca çevre politikası olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirten Erdoğan, gıda israfı, tüketim alışkanlıkları ve iklim değişikliğiyle mücadelede toplumsal farkındalığın önemine dikkat çekti.
Emine Erdoğan, "Sıfır Atık'ı konuşmak, aslında hayatı konuşmaktır. İnsanları ekmeği çöpe atmaktan vazgeçirecek olan, sera gazı emisyonları istatistiklerini bilmekten ziyade yeniden nimet fikriyle buluşmaktır" dedi.
COP31’DE SIFIR ATIK GÜNDEMİ
COP31 Başkanlığı, Uluslararası Enerji Ajansı (UEA) ve BM Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu tarafından gerçekleştirilen toplantıya katılan Emine Erdoğan, katılımcıları Türkiye'de ağırlamaktan duyduğu memnuniyeti dile getirdi.
Erdoğan, COP31 Başkanlığı sürecindeki çalışmaları dolayısıyla Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum ile Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Şampiyonu Samed Ağırbaş'a teşekkür etti. Toplantının düzenlenmesindeki katkılarından dolayı Uluslararası Enerji Ajansı Başkanı Fatih Birol'a da şükranlarını sundu.
TEK KULLANIMLIK ÜRÜNLER ATIK YÜKÜNÜ ARTIRDI
1950'li yıllardan itibaren tek kullanımlık ürünlerin modern yaşamın bir parçası olarak tanıtıldığını hatırlatan Emine Erdoğan, bu tüketim anlayışının zaman içerisinde küresel atık sorununu büyüttüğünü söyledi.
Tek kullanımlık tabak, bardak, çatal ve bıçak gibi ürünlerin bir dönem modern yaşamın ve zamandan tasarrufun simgesi olarak sunulduğunu belirten Erdoğan, bugün küresel çöpün yüzde 40'ını tek kullanımlık plastiklerin oluşturduğuna dikkat çekti.
Katı belediye atıklarının 2050 yılına kadar iki katına çıkarak yaklaşık 4 milyar tona ulaşmasının beklendiğini ifade eden Erdoğan, sorunun yalnızca çevresel boyutuyla ele alınamayacağını vurguladı.
"BU ASLINDA, BİR ZİHNİYET, KÜLTÜR VE MEDENİYET KRİZİDİR"
Erdoğan, iklim değişikliğiyle mücadelenin ilk adımının tüketim alışkanlıklarının ve toplumsal değerlerin yeniden değerlendirilmesi olduğunu kaydetti.
GIDA İSRAFI KÜRESEL İKLİMİ ETKİLİYOR
Dünyada üretilen gıdanın yaklaşık yüzde 30'unun israf edildiğini belirten Emine Erdoğan, gıda kaybının açlık, kaynak tüketimi ve iklim değişikliği gibi birçok sorunu beraberinde getirdiğini söyledi.
Çöpe atılan toplam gıdanın yalnızca dörtte birinin, dünyada açlıkla mücadele eden yaklaşık 700 milyon insanın doyurulmasına yeteceğini ifade eden Erdoğan, gıda israfının küresel sera gazı emisyonlarının yüzde 10'unu oluşturduğunu dile getirdi.
Metan emisyonlarının küresel ısınmanın bugüne kadarki artışının yaklaşık üçte birinde etkili olduğunu belirten Erdoğan, bu emisyonların yüzde 60'ının insan faaliyetlerinden kaynaklandığını aktardı.
Gıdaların daha tarladayken elenmesinden evlerde tüketilmeyen ürünlerin çöpe atılmasına kadar pek çok davranışın doğa üzerinde ciddi sonuçlar doğurduğunu kaydeden Erdoğan, bireysel alışkanlıkların toplu etkisine dikkat çekti.
ANADOLU KÜLTÜRÜ DÖNGÜSEL EKONOMİYE ÖRNEK
Sıfır Atık yaklaşımının yalnızca modern dönemin geliştirdiği bir uygulama olmadığını belirten Emine Erdoğan, Anadolu kültüründe yüzyıllardır sürdürülen tasarruf, onarım ve yeniden değerlendirme alışkanlıklarının döngüsel ekonominin temelini oluşturduğunu söyledi.
Büyüklerin "Eskisi olmayanın yenisi olmaz" sözünü hatırlatan Erdoğan, artan yemeklerin değerlendirilmesi, mevsiminde yetişen ürünlerin saklanması, kırılan eşyaların tamir edilmesi ve kıyafetlerin onarılarak kullanılmaya devam edilmesinin bu anlayışın örnekleri olduğunu ifade etti.
Tohum ekilirken söylenen "Kurda, kuşa, aşa" duasının da doğayla kurulan ortak yaşam anlayışını yansıttığını belirten Erdoğan, yerel bilginin iklim değişikliğiyle mücadelede daha etkin kullanılmasını istedi.
ORGANİK ATIKLAR KOMPOSTLA DEĞERLENDİRİLEBİLİR
Emine Erdoğan, organik atıkların yeniden toprağa kazandırılmasının önemine de değindi. Doğanın kendi döngüsü içerisinde atık oluşturmadığını, kaynakları yeniden değerlendirdiğini belirten Erdoğan, bu sistemin insan yaşamına uyarlanabileceğini söyledi.
Mutfaklarda oluşan organik atıkların basit yöntemlerle kompost haline getirilebileceğini ifade eden Erdoğan, iş yerleri, alışveriş merkezleri, oteller ve havaalanlarında ortaya çıkan büyük miktardaki organik atıkların da değerlendirilebileceğini kaydetti.
Bu atıkların kompost yoluyla gübreye dönüştürülebileceğini veya hayvan yemi üretiminde ham madde olarak kullanılabileceğini belirten Erdoğan, 2035 yılına kadar küresel yıllık belediye katı atığı miktarındaki öngörülen artışın en az yüzde 50 azaltılması hedefini hatırlattı.
Erdoğan ayrıca, atık olarak görülen malzemelerin yeniden ham madde kaynağı olarak değerlendirilmesiyle döngüsel malzeme kullanım oranının en az yüzde 15'e çıkarılabileceğini ifade etti.
İKLİM MÜCADELESİNDE ORTAK SORUMLULUK ÇAĞRISI
Sıfır Atık hedeflerinin yalnızca toplantılarda ve belgelerde kalmaması gerektiğini vurgulayan Emine Erdoğan, yerel yönetimlerin, üreticilerin, gençlerin ve vatandaşların dönüşüm sürecine aktif katılımının önemine işaret etti.
Gelişmekte olan ülkelerin finansman, teknoloji, bilgi ve kapasite geliştirme imkanlarına erişiminin kolaylaştırılması gerektiğini belirten Erdoğan, onarılabilir ürünlerin üretimini teşvik eden ekonomik modellerin ve uzun ömürlü tasarımların desteklenmesi çağrısında bulundu.
Emine Erdoğan, iklim değişikliğiyle mücadelede uluslararası iş birliğinin güçlendirilmesi ve iyi uygulamaların ülkeler arasında paylaşılması gerektiğini belirterek, ortak sorumluluk anlayışıyla hareket edilmesinin önemini vurguladı.
