Balık sezonunun devam ettiği kasım ayında denizlerdeki plastik kirliliği, tüketicilerin gündemindeki önemli konulardan biri haline geldi. Marmara Denizi ve Karadeniz'de gerçekleştirildiği aktarılan bilimsel incelemeler, mikroplastik parçacıklarının farklı balık türlerinde bulunabildiğini ortaya koyuyor.

Denizlere ulaşan plastik atıkların zamanla küçük parçacıklara ayrılması, bu maddelerin deniz canlıları tarafından yutulmasına neden olabiliyor. Özellikle balıkların sindirim sisteminde tespit edilen mikroplastikler, deniz ekosistemi ve gıda güvenliği açısından araştırılmaya devam ediyor.

Marmara'da 12 Balık Türünde Mikroplastik

Marmara Denizi'nde incelenen 12 farklı balık türünün tamamında mikroplastik parçacıklarına rastlandığı bildirildi.

Araştırma bulguları, plastik kirliliğinin yalnızca belirli balık türleriyle sınırlı olmadığını, farklı yaşam alanlarında bulunan deniz canlılarını da etkileyebildiğini gösteriyor.

Bununla birlikte balıklarda mikroplastik tespit edilmesi, her balığın aynı miktarda plastik içerdiği veya tüketildiğinde kesin olarak sağlık sorununa yol açacağı anlamına gelmiyor.

Mikroplastik miktarı; balığın türüne, yaşadığı bölgeye, beslenme alışkanlıklarına ve çevresel koşullara göre değişebiliyor.

Hamsi, İstavrit ve Palamutta Tespit Edildi

Karadeniz'de yapılan incelemelerde de sık tüketilen çeşitli balık türlerinde mikroplastik parçacıklarına rastlandığı aktarıldı.

Araştırmalarda adı geçen balıklar arasında şunlar bulunuyor:

  • Hamsi

  • İstavrit

  • Palamut

  • Lüfer

  • Mezgit

  • Barbun

  • Zargana

Bu türlerin farklı yaşam alanlarında bulunması, mikroplastik kirliliğinin deniz ekosisteminin çeşitli bölümlerine yayılabildiğine işaret ediyor.

Mikroplastikler Balıklara Nasıl Geçiyor?

Denizlere bırakılan plastik şişeler, ambalajlar, poşetler ve diğer plastik atıklar, güneş ışığı, dalgalar ve fiziksel aşınma nedeniyle zamanla daha küçük parçalara ayrılıyor.

Boyutları 5 milimetreden küçük olan plastik parçacıkları mikroplastik olarak tanımlanıyor.

Balıklar bu parçacıkları doğrudan yutabiliyor veya mikroplastik içeren daha küçük deniz canlılarıyla beslenirken vücutlarına alabiliyor.

Mikroplastiklerin önemli bir bölümü balıkların sindirim sisteminde tespit edilebilse de bazı araştırmalarda farklı dokularda da parçacıklar bulunduğu bildiriliyor.

Balığın İç Organlarını Temizlemek Neden Önemli?

Balık tüketiminde mikroplastiklere maruziyeti azaltabilecek yöntemlerden biri, iç organların uygun şekilde çıkarılması.

Özellikle hamsi ve istavrit gibi küçük balıkların bazı tüketim biçimlerinde bütün halde pişirilmesi, sindirim sistemindeki parçacıkların da tüketilmesine yol açabiliyor.

Balıkların mide ve bağırsaklarının temizlenmesi, bu organlarda bulunan mikroplastiklerin yenmesini önlemeye yardımcı olabiliyor.

Ancak iç organların çıkarılması balıktaki bütün mikroplastiklerin temizlendiğini garanti etmiyor. Sindirim sistemi dışındaki dokularda bulunabilecek parçacıklar bu işlemle uzaklaştırılamayabiliyor.

Mikroplastikler İnsan Sağlığını Nasıl Etkiliyor?

Mikroplastiklerin insan sağlığı üzerindeki etkileri, bilim dünyasında araştırılan konular arasında bulunuyor.

Laboratuvar ve deneysel araştırmalarda bazı mikroplastiklerin hücresel stres, iltihaplanma ve çeşitli biyolojik değişikliklerle ilişkili olabileceğine dair bulgular elde edildi.

Bununla birlikte balık tüketimi yoluyla alınan mikroplastik miktarlarının insanlarda hangi düzeyde ve ne tür sağlık sorunlarına yol açtığı henüz kesin olarak belirlenmiş değil.

Bu nedenle balıklarda mikroplastik tespit edilmesiyle doğrudan hastalık oluşması arasında kesin bir neden-sonuç ilişkisi kurulması doğru değil.

Balık Tüketiminden Vazgeçmek Gerekiyor mu?

Mikroplastik kirliliğine ilişkin bulgular, balık tüketiminin tamamen bırakılması gerektiği anlamına gelmiyor.

Balık; kaliteli protein, B12 vitamini, iyot ve bazı türlerde omega-3 yağ asitleri açısından önemli bir besin kaynağı olmayı sürdürüyor.

Balık tüketirken farklı türleri tercih etmek, ürünleri güvenilir satış noktalarından almak, uygun koşullarda saklamak ve iç organları temizlemek gıda güvenliği açısından önem taşıyor.

Öte yandan mikroplastik sorununun kalıcı çözümü, yalnızca tüketicilerin aldığı önlemlerden değil, denizlere ulaşan plastik atık miktarının azaltılmasından geçiyor.

Kaynak: Haber Merkezi