Fast food, paketli gıdalar, kızartmalar ve şekerli içecekler karaciğer yağlanması riskini artırıyor. Üstelik hastalık yalnızca fazla kilolu kişilerde görülmüyor. Diyetisyen Bahattin Arslan, karaciğer yağlanmasının belirtilerini, siroza kadar ilerleyebilen sonuçlarını ve karaciğeri korumak için yapılması gereken beslenme değişikliklerini anlattı. Arslan, özellikle göbek çevresindeki yağlanma ve sağlıksız beslenme alışkanlıklarına karşı uyarıda bulundu.

Günlük hayatta sık tüketilen fast food ürünleri, paketli gıdalar, aşırı yağlı yiyecekler ve şekerli içecekler karaciğer sağlığını tehdit ediyor. Yanlış beslenme ve hareketsiz yaşamla birlikte görülme sıklığı artan karaciğer yağlanması, başlangıçta çoğu zaman belirgin bir şikâyete neden olmuyor.

Halsizlik, bitkinlik, sürekli yorgunluk, karında dolgunluk hissi ve karnın sağ üst tarafında ağrı gibi belirtilerle kendini gösterebilen hastalık, ilerleyen dönemlerde karaciğer fibrozuna ve siroza kadar ulaşabiliyor.

Diyetisyen Bahattin Arslan, Tgrthaber.com Özel Haber Editörü Zeynep Gizem Er'e yaptığı açıklamada, karaciğer yağlanmasının nedenlerine ve korunma yollarına ilişkin önemli bilgiler verdi.

FAST FOOD VE ŞEKERLİ GIDALAR RİSKİ ARTIRIYOR

Karaciğer yağlanmasının son yıllarda yaygınlaşmasında yanlış beslenme alışkanlıklarının önemli rol oynadığını belirten Diyetisyen Bahattin Arslan, özellikle fast food, paketli gıdalar, kızartmalar ve şekerli içeceklerin karaciğer sağlığı açısından risk oluşturduğunu söyledi.

Obezite, yüksek kolesterol, yüksek trigliserid, diyabet ve hareketsiz yaşamın da karaciğer yağlanmasına zemin hazırladığını ifade eden Arslan, kontrolsüz ilaç kullanımının da hastalığın nedenleri arasında bulunabildiğine dikkat çekti.

Arslan, alkole bağlı olmayan karaciğer yağlanmasında sağlıksız beslenmenin önemli etkenlerden biri olduğunu belirterek şu ifadeleri kullandı:

"Karaciğer yağlanmasının son yıllarda bu kadar artmasının sebebi kötü beslenme ve buna bağlı gelişen hastalıklar, obezite, yüksek kolesterol, yüksek trigliserid ve diyabet, hareketsizlik sonucu kilo artışı, bazı ilaçlar (kontrolsüz ilaç kullanımı). Bunlar arasında temel neden fast food şeklinde beslenme, aşırı yağlı gıdalar, paketli gıdalar, aşırı şekerli gıdalar."

KARACİĞER YAĞLANMASININ BELİRTİLERİ NELER?

Karaciğer yağlanmasının en önemli özelliklerinden biri, uzun süre belirgin şikâyet oluşturmadan ilerleyebilmesi. Bu nedenle birçok kişi hastalığı başka bir nedenle yaptırdığı kan tahlili veya ultrason incelemesi sırasında öğreniyor.

Diyetisyen Bahattin Arslan, hastalığın farklı rahatsızlıklarla karıştırılabilen belirtilerine dikkat çekerek şu şikâyetlerin görülebileceğini söyledi:

- Halsizlik ve bitkinlik

- Sürekli yorgunluk

- Karında dolgunluk hissi

- Karnın sağ üst tarafında ağrı

Arslan, karaciğer yağlanmasının değerlendirilmesinde AST ve ALT gibi karaciğer enzimlerinin yanı sıra trombosit değerleri, ultrason ve FibroScan incelemelerinden yararlanılabildiğini belirtti.

ZAYIF KİŞİLERDE DE KARACİĞER YAĞLANMASI GÖRÜLÜYOR

Karaciğer yağlanmasının yalnızca fazla kilolu veya obez kişilerde görüldüğü düşüncesi doğru değil. Normal kiloda, hatta zayıf kişilerde de karaciğer yağlanması ortaya çıkabiliyor.

Beslenme alışkanlıkları ve fiziksel aktivitenin önemine dikkat çeken Arslan, kilo durumunun tek başına belirleyici olmadığını vurguladı.

"Zayıf veya şişman fark etmez kötü beslenen ve hareketsiz yaşantısı olan herkeste karaciğer yağlanması görülebilir. Özellikle fazla alkol tüketenlerde daha sık görülür."

ÇOCUKLARDA VE GENÇLERDE RİSK ARTIYOR

Karaciğer yağlanması artık yalnızca yetişkinleri ilgilendiren bir sağlık sorunu olarak değerlendirilmiyor. Çocuklarda ve gençlerde de yanlış beslenme ve hareketsiz yaşam nedeniyle risk artıyor.

Fast food tüketimi, yüksek şeker içeren yiyecek ve içecekler, gazlı içecekler ve kızartmalar bu riskte öne çıkıyor. Bilgisayar ve cep telefonu karşısında uzun süre hareketsiz kalmak da çocukların yaşam alışkanlıkları açısından dikkat çeken faktörler arasında bulunuyor.

Bahattin Arslan, çocuklar ve gençlerde karaciğer yağlanmasının artmasında etkili olan alışkanlıkları şöyle sıraladı:

"Çocuklarda ve gençlerde karaciğer yağlanmasının artmasının temel nedeni fast food gıdalar, yüksek şekerli yiyecek ve içecekler (bisküviler, kola, gazoz, glikoz şuruplu gıdalar, kızartmalar, pastane ürünleri). Buna ek olarak bilgisayar ve cep telefonu karşısında geçirilen hareketsiz dakikalar gibi yaşam tarzı alışkanlıkları da artışı etkileyen nedenler arasında yer alıyor."

KARACİĞER YAĞLANMASI SİROZA KADAR İLERLEYEBİLİR

Karaciğer yağlanmasının erken dönemde kontrol altına alınmasının önemine dikkat çeken Arslan, hastalığın ilerlemesi durumunda karaciğerde daha ciddi hasarlar oluşabileceğini söyledi.

Özellikle karaciğer enzimleri olan AST ve ALT değerlerinin takip edilmesi gerektiğini belirten Arslan, beslenme düzeninin değiştirilmesi ve düzenli fiziksel aktivitenin önemini vurguladı.

"Karaciğer yağlanma safhasında kan parametrelerinde AST ve ALT yüksekliği olduğu zamanlarda beslenme değişikliği ve düzenli hareketle tedavi edilip bu değer düşüyor. Bu değerler düşürülmezse süreç fibroza ve siroza ilerleyebiliyor."

KARACİĞER YAĞLANMASINA KARŞI NASIL BESLENİLMELİ?

Karaciğer yağlanmasının erken evrelerinde beslenme düzeni ve yaşam tarzı değişiklikleri önemli rol oynuyor. Karaciğerin kendini yenileme kapasitesine sahip bir organ olduğunu belirten Arslan, yağlanmaya neden olan alışkanlıkların değiştirilmesiyle iyileşmenin desteklenebileceğini ifade etti.

Diyetisyen Bahattin Arslan'ın karaciğer sağlığını korumak için önerdiği beslenme değişiklikleri şöyle:

- Yağlı etler yerine yağsız proteinler: Yağlı etler, salam, sucuk ve sosis gibi işlenmiş etler yerine yağsız et, tavuk göğsü ve balık tercih edilmeli.

- Rafine şeker azaltılmalı: Basit şeker ve işlenmiş ürünler sınırlandırılarak meyve gibi doğal besinlere ağırlık verilmeli.

- Sebze tüketimi artırılmalı: Özellikle enginar, kereviz, semizotu ve kırmızı pancar gibi sebzeler beslenme düzeninde yer almalı.

- Kızartmalardan uzak durulmalı: Haşlama, ızgara ve fırında pişirme yöntemleri tercih edilmeli.

- Yağ tercihi değiştirilmeli: Katı yağlar ve tereyağı yerine zeytinyağı gibi bitkisel yağlar ölçülü kullanılmalı.

- Şekerli içecekler azaltılmalı: Kola ve gazoz gibi içecekler yerine su ve şekersiz içecekler tercih edilmeli.

- Yarım yağlı süt ürünleri tüketilmeli: Süt ve yoğurt seçiminde yarım yağlı seçeneklere yönelinmeli.

- Kuruyemişlere yer verilmeli: Ceviz, badem ve fındık gibi kuruyemişler ölçülü miktarda tüketilmeli.

Arslan, erken dönemde yapılan beslenme ve yaşam tarzı değişikliklerinin karaciğer sağlığının iyileşmesine katkı sağlayabileceğini belirterek şu değerlendirmede bulundu:

"Karaciğer yağlanmasını ilk evrelerde düzenli beslenme ve yaşam biçimi değişikliği ile geri döndürülebilmektedir. Karaciğer kendini yenileme kapasitesi olan bir organdır. Yağlanmaya yol açan temel nedenler ortadan kaldırıldığında hücrelerdeki iyileşme ve geri sağlıklı yapıya kavuşmaktadır."

GÖBEK ÇEVRESİNDEKİ YAĞLANMAYA DİKKAT!

Karın bölgesinde biriken yağlar, karaciğer yağlanması açısından önemli risk göstergelerinden biri olarak değerlendiriliyor. Özellikle bel çevresindeki artışın metabolik sağlıkla yakından ilişkili olduğunu belirten Arslan, göbek çevresindeki yağlanmaya karşı uyarıda bulundu.

Arslan, kadınlarda 88 santimetre, erkeklerde ise 102 santimetre üzerindeki bel çevresinin metabolik risklerle ilişkili olabileceğini ifade etti.

"Göbek çevresindeki yağlanma, karaciğer yağlanmasının habercisi olabilir. Kadınlarda 88 cm, erkeklerde 102 cm geçen göbek çevresi kan yağlarını (kolesterol ve trigliseritleri, karaciğer enzimlerini artırabileceğinden) ve organların etrafını yağlandıracağından karaciğer yağlanmasına sebep olabilmektedir."

BİTKİSEL KÜRLER KARACİĞERE ZARAR VEREBİLİR

Karaciğeri temizlediği veya yağlanmayı giderdiği iddia edilen bitkisel kürlere karşı da uyarıda bulunan Bahattin Arslan, bu tür karışımların bilinçsiz kullanılmasının yarardan çok zarar verebileceğini söyledi.

Karaciğerin vücudun doğal arındırma sisteminin önemli bir parçası olduğunu belirten Arslan, dışarıdan alınan bitkisel karışımların bu organın görevini yerine getirmesini sağlayamayacağını ifade etti.

"Karaciğer zaten bir temizleme ve toksinleri arıtma organıdır. Dışarıdan bir kür veya karışımlar bu işi yapamaz. Bitkisel kürler yarardan çok zarar verebilir."

KARACİĞER YAĞLANMASI BAŞKA HASTALIKLARA DA ZEMİN HAZIRLAYABİLİR

Karaciğerin metabolizmanın düzenlenmesi ve zararlı maddelerin işlenmesi gibi hayati görevleri bulunduğunu belirten Arslan, bu organdaki işlev bozukluklarının vücudun diğer sistemlerini de etkileyebileceğine dikkat çekti.

Karaciğer yağlanmasının uzun vadede farklı sağlık sorunlarıyla ilişkili olabileceğini ifade eden Arslan, böbrek hastalıkları, cilt sorunları, polikistik over sendromu, bazı kanserler ve kemik erimesi gibi rahatsızlıklara dikkat çekti.

Uzmanların değerlendirmelerine göre karaciğer sağlığını korumak için dengeli beslenme, düzenli fiziksel aktivite, sağlıklı kilo kontrolü ve gerekli sağlık kontrollerinin ihmal edilmemesi önem taşıyor.

Kaynak: Haber Merkezi