Sosyal medya platformu TikTok'ta ilgi çeken canlı yayın akımları her geçen gün farklı bir boyut kazanıyor. Özellikle slime içerikleriyle öne çıkan yayınlarda kullanıcıların gönderdiği yüksek değerli sanal hediyeler dikkat çekiyor. Bu hediyelerden yayıncıların gelir elde etmesi, aktarılan paraların kaynağı ve işlemlerin denetimi konusunda soru işaretlerini beraberinde getiriyor.
Marmara Üniversitesi Öğretim Üyesi ve Dijital İletişim Uzmanı Prof. Dr. Ali Murat Kırık, konuya ilişkin değerlendirmelerinde, yüksek tutarlı ve kaynağı belirsiz hediye gönderimlerinin bazı durumlarda suç gelirlerinin aklanması amacıyla kullanılabileceği uyarısında bulundu.
YÜKSEK TUTARLI HEDİYELER KARA PARA RİSKİ TAŞIYOR
TikTok canlı yayınlarında gönderilen her yüksek değerli hediyenin yasa dışı bir işlem olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Kırık, önemli olanın paranın kaynağı ve işlem hareketlerinin niteliği olduğunu vurguladı.
Kırık, suçtan elde edilen paranın dijital platformlar aracılığıyla sisteme dahil edilebileceğine işaret ederek, çalıntı kredi kartlarıyla satın alınan sanal hediyelerin yayıncılara gönderilmesi ve elde edilen gelirin platform kazancı gibi gösterilmesi ihtimaline dikkat çekti.
MASAK'ın 2022 yılında TikTok üzerinden suç gelirlerinin aklanması iddialarına yönelik incelemelerde bulunmasının da bu riskin daha önce gündeme geldiğini gösterdiğini belirten Kırık, şüpheli para hareketlerinin tespit edilmesinin önemine değindi.
TİKTOK ŞÜPHELİ HEDİYE TRAFİĞİNİ DURDURABİLİR Mİ?
Slime yayınlarında görülen olağan dışı hediye trafiğinin platformun denetim mekanizmalarına takılıp takılmayacağı da merak edilen konular arasında yer alıyor.
Prof. Dr. Kırık, TikTok gibi dijital platformların algoritmalar aracılığıyla kısa süre içerisinde gerçekleşen yüksek tutarlı işlemleri ve olağan dışı hesap hareketlerini tespit edebileceğini ifade etti.
Özellikle yayıncının izleyici sayısıyla aldığı hediyelerin değeri arasında büyük fark bulunması, aynı kullanıcıların sürekli yüksek miktarda hediye göndermesi veya hesaplar arasında şüpheli para hareketlerinin görülmesi halinde inceleme başlatılabileceğini kaydetti.
Bu süreçte platformun işlemleri durdurma, hesapları geçici olarak kısıtlama ve şüpheli hareketleri incelemeye alma gibi adımlar atabileceğini belirten Kırık, otomatik sistemlerin doğrudan suç tespiti yapamayacağını, şüpheli durumların insan incelemesine ve gerekli kurumlara yönlendirilmesi gerektiğini söyledi.
HEDİYEYİ GÖNDEREN KİŞİ VE PARANIN KAYNAĞI NASIL BELİRLENİYOR?
TikTok'un kullanıcı hesapları, canlı yayınlar, hediye gönderimleri ve platform üzerinden yapılan ödeme işlemlerine ilişkin belirli verilere ulaşabildiğini aktaran Kırık, ancak bu bilgilerin paranın gerçek kaynağını ortaya çıkarmak için her zaman yeterli olmadığını belirtti.
Bir kullanıcının kendi hesabı üzerinden hediye göndermesine rağmen başka bir kişiye ait kredi kartını kullanabileceğini veya paranın farklı hesaplar arasında dolaştırılmış olabileceğini ifade eden Kırık, bu nedenle yalnızca platform denetiminin yeterli olmayacağını vurguladı.
Ödeme kuruluşları, bankalar ve MASAK arasında koordinasyon sağlanmasının önemine işaret eden Kırık, denetimlerde asıl odak noktasının hediyenin kime gönderildiğinden ziyade paranın hangi kaynaktan geldiği ve ne amaçla kullanıldığı olması gerektiğini dile getirdi.
SADECE SLIME YAYINLARI DEĞİL, TÜM CANLI YAYINLAR İNCELENMELİ
Dijital platformlarda finansal denetimin yalnızca belirli akımlarla sınırlandırılmaması gerektiğini belirten Prof. Dr. Ali Murat Kırık, yüksek tutarlı hediye trafiği oluşturan bütün yayın türlerinin risk esaslı değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Kırık'a göre bu süreçte MASAK'ın şüpheli para hareketlerini ve suç gelirlerinin aklanması ihtimalini incelemesi, bankalar ile ödeme kuruluşlarının olağan dışı işlemleri takip etmesi, TikTok'un ise hediye gönderimleri ve yayıncıların gelir aktarım süreçleri üzerinde denetim sağlaması gerekiyor.
Dijital platformların artık yalnızca içerik paylaşılan mecralar olmadığını, aynı zamanda yüksek miktarda paranın dolaşıma girdiği ekonomik alanlara dönüştüğünü belirten Kırık, şeffaflık, etkin denetim ve kurumlar arası iş birliğinin önemine dikkat çekti.
