Son günlerde art arda yapılan gıda güvenliği uyarılarının ardından Listeria bakterisi yeniden gündeme geldi. Gıda kaynaklı enfeksiyonlara neden olan Listeria monocytogenes, özellikle hamileler, 65 yaş üstü bireyler ve bağışıklık sistemi zayıf kişiler için ciddi sağlık riski oluşturabiliyor. Uzmanlar, bakterinin bulaşma yolları, riskli gıdalar ve belirtileri konusunda dikkatli olunması gerektiğini vurguluyor.
Listeria hangi besinlerde bulunur?
Listeria bakterisi; pastörize edilmemiş süt ve süt ürünleri, yumuşak peynirler, salam, sosis, jambon gibi şarküteri ürünleri, çiğ veya az pişmiş etler ile tüketime hazır gıdalarda görülebiliyor.
Yeterince yıkanmadan tüketilen sebze ve meyveler, çiğ deniz ürünleri ve soğuk servis edilen hazır yiyecekler de risk taşıyabiliyor. Ancak uzmanlar, bu gıdaların tamamının Listeria içerdiği anlamına gelmediğini, riskin üretim, işleme ve saklama süreçlerinde hijyen kurallarına uyulmaması durumunda ortaya çıktığını belirtiyor.
Buzdolabında da çoğalabiliyor
Listeria bakterisini diğer birçok gıda kaynaklı bakteriden ayıran en önemli özelliklerden biri, düşük sıcaklıklarda da çoğalabilmesi. Uzmanlar, bu nedenle hazır tüketilen gıdaların son kullanma tarihlerinin kontrol edilmesini, uygun koşullarda muhafaza edilmesini ve mümkün olduğunca iyice ısıtılarak tüketilmesini öneriyor.
Listeria nasıl bulaşır?
Listeria bakterisi en sık kontamine gıdaların tüketilmesiyle insanlara bulaşıyor. Toprakta, suda ve hayvanlarda doğal olarak bulunabilen bakteri, üretim ve işleme aşamalarında et ile süt ürünlerine geçebiliyor.
Ayrıca mutfakta çiğ ve pişmiş gıdaların aynı kesme tahtası veya hazırlama yüzeyinde işlenmesi çapraz bulaşmaya neden olabiliyor.
Hamilelik döneminde ise bakteri plasenta yoluyla anneden bebeğe geçebiliyor. Doğum sırasında da bebeğe bulaşma riski bulunuyor. Bu nedenle uzmanlar, risk grubundaki kişilerin pastörize edilmemiş süt ürünleri, iyi pişirilmemiş etler ve hijyeninden emin olunmayan hazır gıdalardan uzak durmasını tavsiye ediyor.
Listeria belirtileri neler?
Listeria enfeksiyonu genellikle ateş, kas ağrısı, halsizlik, mide bulantısı, kusma ve ishal gibi belirtilerle ortaya çıkıyor. Sağlıklı bireylerde hafif seyredebilen enfeksiyon, bağışıklık sistemi zayıf kişilerde daha ağır tablolara yol açabiliyor.
Tedavi edilmediği durumlarda enfeksiyon kan dolaşımı ve sinir sistemine yayılabiliyor. Bu süreçte bilinç bulanıklığı, denge kaybı, ense sertliği, menenjit ve sepsis gibi ciddi komplikasyonlar gelişebiliyor. Hamilelerde ise hafif belirtiler görülse bile düşük, erken doğum veya bebeğin enfekte olması gibi önemli riskler oluşabiliyor.
Uzmanlar, riskli bir gıda tüketiminin ardından ateş, kas ağrısı veya mide-bağırsak şikayetleri gelişmesi halinde vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğini belirtiyor.
