Ergenlik döneminden yetişkinliğe kadar milyonlarca insanın yaşamını etkileyen akne sorununa karşı mRNA tabanlı aşı geliştiriliyor. İlaç şirketi Sanofi, sivilce oluşumuna neden olan bakterilerin iltihap tetikleyici proteinlerini hedef alan yeni tedaviyi binden fazla gönüllü üzerinde test etmeye hazırlanıyor.
Ergenlik çağındaki bireylerin yüzde 80'inden fazlasında görüldüğü tahmin edilen akne, yetişkinlik döneminde de etkisini sürdürebiliyor. Geleneksel tedavilerde kullanılan kremler, ilaçlar ve antibiyotiklere alternatif olabilecek yeni aşı çalışması, akne tedavisinde önemli bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
The Independent'in haberine göre Sanofi, akne oluşumunda rol oynayan Cutibacterium acnes bakterisini hedef alan mRNA tabanlı aşısı için Faz 1 ve Faz 2 klinik araştırmalarına hazırlanıyor.
AKNE OLUŞUMUNDA BAKTERİLER ETKİLİ
Akne, ciltteki kıl foliküllerinin ve bu foliküllere bağlı yağ bezlerinin iltihaplanması sonucunda ortaya çıkıyor. Sağlıklı ciltte de doğal olarak bulunan Cutibacterium acnes bakterisi, ürettiği bazı proteinler aracılığıyla iltihaplanma sürecini tetikleyebiliyor.
Kıl foliküllerinin ölü deri hücreleri ve fazla yağ nedeniyle tıkanması, bakterilerin çoğalması için uygun ortam oluşturuyor. Hormonların da etkisiyle artan yağ üretimi, bu süreci hızlandırabiliyor.
Bakterilerin ürettiği maddeler bağışıklık sistemini harekete geçirerek folikül çevresinde iltihaplanmaya neden oluyor. Bunun sonucunda ciltte kızarıklık, şişlik ve sivilce oluşumu görülüyor.
MEVCUT TEDAVİLER DÜZENLİ KULLANIM GEREKTİRİYOR
Akne tedavisinde hastalığın şiddetine göre farklı yöntemler uygulanıyor. Hafif ve orta şiddetli vakalarda benzoil peroksit ve retinoid içeren ürünler tercih edilirken, daha dirençli aknelerde antibiyotik kremler veya ağızdan alınan ilaçlar kullanılabiliyor.
Ancak mevcut tedavilerin önemli bir bölümü düzenli ve uzun süreli kullanım gerektiriyor. Ayrıca bazı ilaçlar cilt tahrişi, kuruluk ve farklı yan etkilere yol açabiliyor.
Özellikle antibiyotiklerin gereksiz veya uzun süreli kullanımı, antibiyotik direnci açısından da önemli bir sorun oluşturuyor.
MRNA AŞISI BAKTERİNİN PROTEİNİNİ HEDEFLİYOR
Sanofi tarafından geliştirilen aşı, COVID-19 aşılarında da kullanılan mRNA teknolojisine dayanıyor. Araştırmacılar, Cutibacterium acnes bakterisinin iltihaplanmayı tetikleyen CAMP2 adlı proteinini hedef alıyor.
Aşıyla bağışıklık sistemine bu proteini tanıması ve etkisiz hale getirmesi için gerekli talimatların verilmesi amaçlanıyor. Böylece bakterinin neden olduğu iltihaplanma tepkisinin azaltılması hedefleniyor.
Bu yaklaşım, bakteriyi tamamen ortadan kaldırmak yerine akne oluşumunda rol oynayan iltihaplanma mekanizmasını kontrol altına almaya dayanıyor.

HAYVAN DENEYLERİNDE OLUMLU SONUÇLAR ALINDI
Aşı çalışmalarının temelini oluşturan araştırmalarda daha önce önemli sonuçlar elde edildi. 2018 ve 2023 yıllarında fareler üzerinde laboratuvar ortamında gerçekleştirilen çalışmalarda, C. acnes bakterisinin ürettiği CAMP2 proteini ve HylA enziminin hedef alınmasının iltihaplanmayı önemli ölçüde azalttığı bildirildi.
Yeni klinik araştırmalarla birlikte aşının insanlar üzerindeki güvenliği ve etkisi değerlendirilecek.
Binden fazla gönüllünün katılımının hedeflendiği klinik süreç, mRNA teknolojisinin akne tedavisinde kullanılabilirliğinin anlaşılması açısından önem taşıyor.
Aşının klinik denemelerden başarıyla geçmesi halinde, akne tedavisinde uzun süreli kontrol sağlayan yeni bir yaklaşımın önü açılabilir. Ancak tedavinin ne ölçüde etkili olacağı ve ne zaman kullanıma sunulabileceği henüz kesinleşmiş değil.





