Sürdürülebilir turizm hedefleri kapsamında hazırlanan “Turizmde Kaynak İsrafının Azaltılmasına Yönelik Antalya Kriterleri Bildirisi ve Taahhütnamesi”, Antalya Ticaret ve Sanayi Odası (ATSO) ev sahipliğinde gerçekleştirilen toplantıyla tanıtıldı. Kamu kurumları, meslek odaları, turizm kuruluşları ve akademisyenlerin bir araya geldiği organizasyonda, sektörde kaynak kullanımının iyileştirilmesine yönelik atılacak adımlar değerlendirildi. Toplantının ardından ilgili kurumların temsilcileri taahhütnameye imza attı.
ANTALYA TURİZMİNDE VERİMLİLİK DÖNEMİ BAŞLIYOR
Antalya’nın dünya turizmindeki güçlü konumunu sürdürülebilirlik ilkeleriyle desteklemeyi amaçlayan girişim, işletmelerdeki kaynak tüketimini azaltmayı hedefliyor. Bu kapsamda gıda, su, enerji ve malzeme kullanımının daha etkin yönetilmesi, tüketimin ölçülmesi ve başarılı uygulamaların sektör genelinde yaygınlaştırılması planlanıyor.
Antalya İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, Antalya Bilim Üniversitesi Turizm Fakültesi, Akdeniz Turistik Otelciler ve İşletmeciler Birliği (AKTOB), Profesyonel Otel Yöneticileri Derneği (POYD) ve Antalya Gastronomi Yatırımcıları ve İşletmecileri Derneğinin (AGYİD) katkılarıyla yürütülen çalışma, turizm sektöründe ortak bir kaynak yönetimi anlayışı oluşturmayı amaçlıyor.
OTEL, RESTORAN VE KAFELERDEN 93 SONUÇ ELDE EDİLDİ
Antalya Bilim Üniversitesi Turizm Fakültesi Dekanı Mehmet Yazıcı, açılış konuşmasında projenin kapsamına ilişkin bilgiler verdi. Çalışmaların uzun vadeli bir dönüşümün ilk adımı olduğunu belirten Yazıcı, sektör temsilcileriyle dört ayrı yürütme kurulu toplantısı yaptıklarını açıkladı.
Otel, restoran ve kafeleri kapsayan anket çalışmasının sonucunda 93 net bulguya ulaşıldığını aktaran Yazıcı, Antalya'nın turizmdeki başarısının yalnızca ağırladığı ziyaretçi sayısıyla değerlendirilmemesi gerektiğini ifade etti. Yazıcı, asıl hedefin kullanılan kaynak miktarına kıyasla daha fazla ekonomik ve sosyal değer üreten bir turizm modeli oluşturmak olduğuna dikkat çekti.
COP31 ÖNCESİNDE ANTALYA'DAN SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK HAMLESİ
ATSO Yönetim Kurulu Sayman Vekili Hüseyin Sarı da Antalya'nın sahip olduğu turizm altyapısı ve uluslararası marka değeriyle önemli bir destinasyon olduğunu vurguladı.
9-20 Kasım 2026 tarihlerinde Antalya'da gerçekleştirilmesi planlanan Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) öncesinde hayata geçirilen girişimin önemine değinen Sarı, kaynakların korunması ve kurumlar arasında kalıcı iş birliklerinin kurulması açısından çalışmanın önemli bir fırsat sunduğunu belirtti.
TURİZMDE KONFOR KADAR TASARRUF DA ÖN PLANDA OLACAK
POYD Başkanı Hakan Saatçioğlu, turizm işletmelerinin uzun yıllardır misafir memnuniyetini öncelikli tuttuğunu, ancak uluslararası rekabette kaynakların doğru kullanılmasının da giderek daha önemli hale geldiğini söyledi.
Özellikle gıda, su ve enerji giderlerinin işletmelerin maliyetleri üzerindeki etkisine işaret eden Saatçioğlu, her şey dahil sistemin getirdiği bazı zorluklara rağmen atık yönetimi ve kaynak verimliliği konusunda iyileştirmeler yapılmasının kaçınılmaz olduğunu dile getirdi.
İŞLETMELERE ZORUNLULUK VEYA CEZA GETİRİLMEYECEK
Antalya Kriterleri'nin dikkat çeken yönlerinden biri, işletmelere yeni bir yasal yükümlülük getirmemesi oldu. Herhangi bir ceza mekanizması içermeyen çalışma, gönüllü katılım ve ortak sorumluluk esasına dayanıyor.
Bu doğrultuda işletmelerin kendi faaliyet alanlarına göre hedefler belirlemesi, tüketim miktarlarını düzenli olarak takip etmesi ve israfı önleyici yöntemler geliştirmesi bekleniyor.
Veri paylaşımında ticari sırların korunması, veri güvenliği ve gönüllülük ilkeleri gözetilecek. Hazırlanacak raporlarda ise işletmelere ait verilerin anonim hale getirilmesi öngörülüyor.
Projenin işletmelere ek maliyet oluşturmak yerine mevcut kaynakların daha verimli kullanılmasına katkı sağlaması amaçlanıyor. Ölçüm sistemleri, personel eğitimleri, stok yönetimi ve operasyonel düzenlemeler bu süreçte öne çıkan uygulamalar arasında bulunuyor. Öte yandan çalışma kapsamında henüz kesinleşmiş özel bir hibe ya da kamu finansmanı desteği bulunmuyor.
BEŞ BAŞLIKTA İSRAFLA MÜCADELE EDİLECEK
Antalya Kriterleri kapsamında turizm işletmelerinin günlük faaliyetlerinde uygulanmak üzere beş temel çalışma alanı belirlendi:
Gıda tüketiminde israfın önüne geçilecek: Açık büfe düzeni, porsiyon kontrolü ve stok takibi gibi süreçler yeniden ele alınarak gıda kayıplarının azaltılması hedefleniyor.
Su kullanımı daha verimli hale getirilecek: İşletmelerde su tüketiminin düşürülmesi ve uygun alanlarda alternatif su kaynaklarından yararlanılması planlanıyor.
Enerji tasarrufu yaygınlaştırılacak: Enerji tüketiminin azaltılması ve yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımının artırılması amaçlanıyor.
Atık ve malzeme yönetimi geliştirilecek: Gereksiz malzeme tüketiminin önlenmesi, atıkların etkin biçimde yönetilmesi ve tek kullanımlık ürünlerin azaltılması öngörülüyor.
İlerleme düzenli olarak takip edilecek: İşletmelerin performans göstergeleri üzerinden değerlendirilmesi ve kurumlar arasındaki koordinasyonun güçlendirilmesi hedefleniyor.
UYGULAMA ALANI YALNIZCA OTELLER OLMAYACAK
Hazırlanan kriterler sadece büyük ve beş yıldızlı otellerle sınırlı tutulmayacak. Restoranlar, kafeler ve farklı ölçeklerde faaliyet gösteren turizm işletmeleri de uygulamaya dahil edilecek.
Böylece sürdürülebilirlik çalışmalarının yalnızca konaklama tesislerinde değil, turizm sektörünün farklı alanlarında da hayata geçirilmesi amaçlanıyor.
PİLOT UYGULAMALAR İÇİN 2027 YILI İŞARET EDİLDİ
Antalya Kriterleri kapsamında teknik hazırlıkların tamamlanmasının ardından 2027 yılının ilk çeyreğinde pilot işletmelerin belirlenmesi planlanıyor. COP31 süreciyle ivme kazanması beklenen çalışmada, yıl sonuna doğru uygulamaların sonuçlarını ve kaydedilen ilerlemeyi ortaya koyan ilk raporların hazırlanması hedefleniyor.
ANTALYA'DA KURUMLAR AYNI HEDEF İÇİN İMZA ATTI
Toplantının soru-cevap bölümünün tamamlanmasının ardından imza törenine geçildi. Antalya İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, ATSO, POYD ve AKTOB temsilcileri, hazırlanan taahhütnameyi imzalamak üzere sahneye davet edildi.
Törene Antalya İl Kültür ve Turizm Müdürü Ayhan Gök'ün yanı sıra TMMOB Elektrik Mühendisleri Odası Antalya Şubesi Yönetim Kurulu Başkanı Şaban Tat, TMMOB Çevre Mühendisleri Odası Antalya Şube Başkanı Ceren Şahin, TMMOB Makina Mühendisleri Odası Antalya Şube Başkanı Devrim Kılıç ve TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası Antalya Şube Başkanı Ebru Kaçın da katıldı.
Kurum ve meslek odalarının temsilcilerinin katılımıyla imzalanan Antalya Kriterleri Bildirisi ve Taahhütnamesi ile turizmde kaynakların korunması, israfın azaltılması ve sürdürülebilir uygulamaların yaygınlaştırılması konusunda ortak hareket edilmesi yönünde önemli bir adım atıldı.
