Fındık üreticileri, serbest piyasada fiyatların Toprak Mahsulleri Ofisinin (TMO) alım fiyatının altında kalması nedeniyle bu yıl devlet alımına yöneldi. Serbest piyasada 190-200 lira seviyelerinde işlem gören fındık için TMO'nun 255 lira alım fiyatı uygulaması, üretici açısından ton başına 55 bin liraya varan fiyat farkı oluşturuyor.
TMO'nun açıklamasına göre şu ana kadar yaklaşık 100 bin üretici, toplam 205 bin ton fındık için randevu oluşturdu. Üreticiler, ürünlerini TMO'nun alım kriterlerine uygun hale getirerek teslim etmeye hazırlanıyor.
Üretici TMO'yu tercih ediyor
Geçmiş yıllarda serbest piyasa fiyatlarının TMO tarafından açıklanan fiyatın üzerine çıkması nedeniyle ürünlerini tüccara satan üreticiler, bu sezon ise fiyatların gerilemesiyle TMO'ya yöneldi.
Üretici İbrahim Zeynel, serbest piyasadaki fiyatların maliyetlerini karşılamadığını belirterek bu yıl fındığını TMO'ya vermeyi düşündüğünü söyledi.
“Serbest piyasada şu anda fındık 190 liraya düşmüş. Bu şartlarda ne yevmiyemi kurtarır ne de gübre paramı karşılayabilirim. Onun için bu sene fındığımı Toprak Mahsulleri Ofisi’ne vereceğim.”
Zeynel, serbest piyasa fiyatlarının yükselmesi halinde ürününün bir bölümünü tüccara satabileceğini de ifade etti.
1 ton fındıkta 55 bin lira fark
Üretici Yusuf Zeynel ise TMO ile serbest piyasa arasındaki fiyat farkına dikkat çekti. TMO'nun 255 liralık alım fiyatına karşılık tüccarların yaklaşık 200 lira seviyesinde alım yaptığını belirten Zeynel, bu nedenle ürününü TMO'ya teslim edeceğini söyledi.
“Serbest piyasaya versem TMO fiyatına göre 1 ton fındıkta 55 bin lira zarar ediyorum. Biraz seçeceğim, temizleyeceğim ve TMO kriterlerine göre hazırlayacağım. Bir gün fazla bekleyeceğim ama TMO’ya vereceğim.”
Zeynel, TMO'nun açıkladığı fiyat nedeniyle üreticinin serbest piyasada daha düşük fiyata ürün satmak istemediğini belirterek, “Devlet bu fiyatı veriyorsa neden ben zarar edeyim?” ifadelerini kullandı.
Üreticiden fiyat ve kota tepkisi
Üretici Vahdet Pirgaip de serbest piyasadaki fiyatların TMO alım fiyatının altında kalmasını eleştirdi. Bazı fındıkların randımanına göre 150, 160 ve 170 lira seviyelerinden alındığını belirten Pirgaip, kendi maliyetinin daha yüksek olduğunu savundu.
Pirgaip, şu ana kadar 2 ton fındığını TMO'ya teslim ettiğini, kalan ürününü de TMO'ya vermeyi düşündüğünü söyledi.
Ziraat odalarının geçmiş dönemde yaptığı fiyat açıklamalarının üreticide yüksek beklenti oluşturduğunu ileri süren Pirgaip, geçen yıl fındık fiyatlarının 400 liraya çıkacağı yönündeki beklentilerin gerçekleşmediğini savundu.
Pirgaip ayrıca dönüm başına uygulanan 100 kilogramlık kota nedeniyle rekoltesi daha yüksek olan üreticilerin fazla ürünü serbest piyasada tüccara satmak zorunda kaldığını ifade etti.
TMO'ya 205 bin tonluk randevu
TMO verilerine göre yaklaşık 100 bin üreticinin 205 bin ton fındık için randevu oluşturması, üreticilerin bu sezon devlet alımına ilgisinin arttığını gösteriyor.
Üreticilerin TMO'ya teslim edeceği fındığın alım kriterlerine uygun olması için ürünlerini kurutma, temizleme ve seçme işlemlerine tabi tutması gerekiyor. Serbest piyasa ile TMO arasındaki fiyat farkı ise yeni sezon fındık satışlarında üreticilerin tercihlerini doğrudan etkiliyor.
