Antalya’nın tarihi Kaleiçi bölgesinde yer alan Zincirkıran Mehmet Bey Türbesi, yaklaşık 649 yıldır kentin geçmişine tanıklık ediyor. Yivli Minare Külliyesi içerisinde bulunan tarihi yapı, 1377 yılında inşa edildi ve Teke Beyi Mübarizeddin Mehmet Bey’in adıyla günümüze ulaştı.
BEYLİKLER DÖNEMİNDEN GÜNÜMÜZE
Yivli Minare’nin kuzeyinde, Antalya Mevlevihanesi’nin doğusunda bulunan türbe, kentin beylikler döneminden kalan önemli yapılarından biri olarak öne çıkıyor.
Antalya Valiliği kayıtlarına göre yapının kitabesinde yer alan bilgilere göre Mübarizeddin Mehmet Bey, türbeyi 1377 yılında oğlu Ali için yaptırdı. Sekizgen planıyla dikkat çeken yapı, tarihi mimari özelliklerini büyük ölçüde koruyor.
“ZİNCİRKIRAN” LAKABININ HİKAYESİ
Mübarizeddin Mehmet Bey’in “Zincirkıran” olarak anılmasının Antalya’nın Lusignanlardan geri alınmasıyla bağlantılı olduğu belirtiliyor.
Resmi kayıtlara göre 1373 yılında Antalya’nın geri alınması sırasında limanda bulunan zincirlerin kırılmasındaki başarısı nedeniyle Mehmet Bey’e bu lakap verildi. Türbenin giriş bölümünün üst kısmındaki tek parça taştan işlenmiş halka biçimli süslemenin de bu hikâyeye gönderme yaptığı değerlendiriliyor.
TÜRBENİN İÇİNDE ÜÇ SANDUKA VAR
Tarihi yapının içerisinde üç sanduka bulunuyor. Bunlardan ikisinin Mübarizeddin Mehmet Bey ile oğlu Ali’ye, diğerinin ise Antalya Mevlevihanesi şeyhlerinden Mustafa Dede Efendi’ye ait olduğu belirtiliyor.
Sekizgen gövdeli türbenin iç kısmı kubbeyle, dış bölümü ise sekizgen külahla örtülüyor. Yapıda Selçuklu mimarisinin etkileri görülürken, sade cephe düzeni, pencereleri ve mezarların yapıdan daha aşağıda konumlanması Osmanlı dönemi türbelerindeki bazı özellikleri de taşıyor.
ESKİ HAZİRENİN İZLERİ BULUNDU
Türbenin çevresinde gerçekleştirilen kazı çalışmalarında çok sayıda mezarın ortaya çıkarılması, alanın geçmişte bir hazire olarak kullanıldığını gösterdi.
Bölgede daha önce bulunduğu belirlenen ve Antalya Müzesi’ne götürülen bazı mezar taşları da yeniden değerlendirilerek alanda bir hazire sergilemesi oluşturuldu. Böylece türbenin çevresindeki tarihi mezarlık dokusuna ilişkin izler de ziyaretçilerin görebileceği şekilde korunmuş oldu.
