Emekli maaşlarına ocak ayında yapılacak zam öncesinde yeni düzenleme beklentileri gündeme geldi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın emeklilerin yaş ve prim günleri dikkate alınarak daha adaletli bir maaş sistemi oluşturulmasına yönelik açıklamasının ardından farklı zam seçenekleri tartışılmaya başlandı.

Ekonomist Muhammet Bayram, milliyet.com.tr'ye yaptığı değerlendirmede emekli aylıklarında uygulanabilecek üç farklı modeli anlattı. Bayram, özellikle uzun yıllar prim ödeyenlerle daha kısa süre çalışarak emekli olanlar arasındaki maaş farklılıklarının yeniden ele alınması gerektiğini belirtti.

Prim Gününe Göre Kademeli Zam

İlk seçenek, emeklilerin çalışma hayatı boyunca ödedikleri prim gün sayısının maaş artışında belirleyici olması.

Türkiye'de 3 bin 600 prim günüyle emekli olanlar bulunduğu gibi 9 bin ve 15 bin prim günü üzerinden emeklilik hakkı kazanan kişiler de bulunuyor.

Ancak emekli olunan yıl, aylık bağlama oranları, enflasyon ve ekonomik büyüme gibi etkenler nedeniyle farklı prim günlerine sahip emeklilerin birbirine yakın maaşlar alabildiği belirtiliyor.

Muhammet Bayram'ın değerlendirmesine göre kademeli zam modelinde, daha az prim ödeyen emeklilere düşük, daha fazla prim ödeyenlere ise yüksek tutarda seyyanen artış yapılması gündeme gelebilir.

Bu seçeneğin uygulanması halinde uzun yıllar prim ödeyen emekliler, ek maaş artışından daha fazla yararlanabilecek.

Ancak prim gününe göre kademeli zam yapılmasına ilişkin kesinleşmiş bir düzenleme bulunmuyor.

Kök Maaşlara İntibak Düzenlemesi Yapılabilir

İkinci seçenek, emekli aylıklarının kök maaşlar üzerinden yeniden değerlendirilmesini kapsıyor.

Ekonomist Muhammet Bayram, emekli maaşları arasındaki farklılıkların kalıcı biçimde giderilmesi için intibak düzenlemesinin önemine dikkat çekti.

İntibak uygulamasıyla emeklilerin geçmişte ödedikleri primler, çalışma süreleri ve emeklilik koşullarının aylıklara daha dengeli yansıtılması hedeflenebilir.

Bayram, yalnızca yaş ve prim gününe göre yapılacak seyyanen artışların yeni sorunlar oluşturabileceğini belirterek şu ifadeleri kullandı:

"Bana kalırsa yaş ve prim gününe göre bir seyyanen zam düzenlemesi yeni sorunlara yol açabilir. Tabii Sayın Cumhurbaşkanımız daha adaletli bir şekilde dağıtılacağını belirtti ancak düzenlemenin içeriğini görmeden konuşmak doğru değil."

Bayram'a göre emekli aylıkları arasındaki farkların giderilmesinde kök maaşların yeniden ele alınması önemli bir seçenek oluşturuyor.

Her Emekliye Eşit Seyyanen Zam Önerisi

Üçüncü formül ise bütün emeklilere aynı tutarda seyyanen zam yapılmasını ve ardından enflasyon farkının aylıklara yansıtılmasını öngörüyor.

Muhammet Bayram, kendi önerisinde öncelikle düşük kök maaşların iyileştirilmesi gerektiğini vurguladı.

Bayram, önerdiği modeli şu sözlerle anlattı:

"Herkesin kök maaşına öncelikle bir şekilde zam yapılmalı. Eğer kök maaş düşükse, yani en düşük emekli maaşı alınıyorsa bu maaşlar iyi bir oranda yükseltilmeli. Daha sonra yüksek prim ödeyenin de aynı seyyanen zammı kök maaşına ilave edilmeli."

Bu modelde düşük aylık alan emeklilerin gelirlerinin artırılması, diğer emeklilerin de aynı tutarda seyyanen artıştan yararlanması amaçlanıyor.

Ancak eşit seyyanen zam seçeneği de henüz resmî bir düzenlemeye dönüşmüş değil.

3600 Günle Emekli Olanla 9000 Gün Prim Ödeyen

Emekli maaşlarına ilişkin tartışmaların önemli başlıklarından biri de farklı prim günlerine sahip kişilerin benzer tutarlarda aylık alabilmesi.

Muhammet Bayram, 3 bin 600 prim günüyle emekli olan bir kişinin bazı koşullarda 9 bin gün prim ödeyen bir emekliyle aynı veya yakın tutarda maaş alabildiğini belirtti.

Bu durumun yalnızca prim gününden kaynaklanmadığını ifade eden Bayram, emeklilik yılı ve aylık bağlama hesaplamalarının da maaş üzerinde etkili olduğunu söyledi.

Özellikle farklı dönemlerde emekli olan kişilerin aylıklarının hesaplanmasında kullanılan ekonomik göstergeler, benzer çalışma geçmişlerine rağmen farklı sonuçlar ortaya çıkarabiliyor.

En Düşük Emekli Maaşı Alanları Ne Bekliyor?

Yeni düzenleme beklentilerinde en düşük emekli aylığı alan vatandaşların durumu da öne çıkıyor.

Bayram, geçmiş dönemlerde yalnızca en düşük emekli aylığına yapılan artışların, farklı prim ödeme geçmişlerine sahip emeklilerin aldığı maaşlar arasındaki farkı daraltabildiğini belirtti.

Bu nedenle yalnızca ödenen en düşük aylığın artırılması yerine kök maaşların da iyileştirilmesi gerektiğini ifade etti.

Kök maaşlarda yapılabilecek bir düzenlemenin kapsamı ve en düşük emekli aylığına nasıl yansıyacağı ise henüz bilinmiyor.

Ocak 2027 Emekli Zammı Ne Kadar Olacak?

Ocak ayında SSK ve Bağ-Kur emeklilerine yapılacak artışın kesin oranı henüz açıklanmadı.

Emekli aylıklarına uygulanacak olağan artışta 2026 yılının ikinci yarısına ilişkin enflasyon verileri belirleyici olacak.

Bunun dışında ek bir iyileştirme yapılması halinde düzenlemenin kapsamı, tutarı ve uygulanma yöntemi ayrıca netleşecek.

Muhammet Bayram, enflasyon oranının üzerinde bir artış yapılması halinde kanuni düzenlemeye ihtiyaç duyulacağını belirtti.

Bayram, düzenlemenin yıl bitmeden Türkiye Büyük Millet Meclisi'nden geçirilmesinin beklendiğini ve emeklilerin ocak ayındaki ilk maaşlarını zamlı alabileceklerini ifade etti.

Ancak bu takvim de henüz kesinleşmiş değil.

Milyonlarca Emeklinin Gözü Meclis'te

Ocak 2027 öncesinde emeklilerin gündeminde hem enflasyon farkı hem de olası ek maaş düzenlemesi bulunuyor.

Prim gününe göre kademeli artış, kök maaşların intibak yoluyla yeniden hesaplanması ve eşit seyyanen zam seçenekleri tartışılırken, hangi modelin uygulanacağına ilişkin resmî karar bekleniyor.

Düzenlemenin kapsamı ve emeklilerin maaşlarına yansıyacak tutarlar, ilgili kurumların çalışmaları ve olası yasal düzenleme sürecinin ardından netleşecek.

Kaynak: Haber Merkezi