Akdeniz kıyılarında son dönemde artan plastik kirliliğiyle ilgili denetimler sürerken, Adana’daki tarımsal drenaj kanallarında yoğun mikroplastik birikimi tespit edildi. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ekipleri bölgede inceleme yaparak su numuneleri aldı.
Bakanlık Çevresel Etki Değerlendirmesi, İzin ve Denetim Genel Müdürü Fatih Ekmekçi, Akdeniz’e ulaşan plastik kirliliğinin kaynağının belirlenmesi amacıyla çalışmaların sürdüğünü açıkladı.
52 tesise 118 milyon lira ceza
Bakanlığın 1 Temmuz’dan bu yana Adana, Antalya, Gaziantep, Hatay, Mersin ve Muğla’da atıksu arıtma tesisleri ile plastik geri dönüşüm tesislerine yönelik 604 denetim gerçekleştirdiği belirtildi.
Denetimler sonucunda 52 tesise toplam 118 milyon 211 bin 499 lira idari para cezası uygulandı, 19 tesisin ise faaliyeti durduruldu.
Adana özelinde 105 tesisin incelendiğini belirten Ekmekçi, 11 işletmeye işlem uygulandığını, bu işletmelere toplam 25 milyon 850 bin lira ceza verildiğini ve 5 tesisin faaliyetinin durdurulduğunu söyledi.
Türkiye genelinde ise 2021’den bu yana plastik ve geri dönüşüm tesislerine yönelik 43 bin 96 denetim gerçekleştirildiği, bunların 2 bin 866’sında yaptırım uygulandığı bildirildi. Bu süreçte yaklaşık 2,3 milyar lira ceza kesilirken 322 faaliyetin durdurulduğu aktarıldı.
Tarım kanallarında plastik yoğunluğu
İncelemelerin yapıldığı noktalardan biri, Seyhan ilçesine bağlı Gölbaşı Mahallesi’ndeki TD-8 ve TD-0 kanallarının birleşim bölgesi oldu.
Drenaj kanallarındaki su yüzeyinde gözle görülebilen mikroplastik yoğunluğu dikkat çekti. Bakanlık ekipleri, kirliliğin miktarını ve niteliğini belirlemek amacıyla sudan numune aldı.
Mobil atık su laboratuvarının da bölgede analiz çalışması yapacağı belirtildi.
Ekmekçi, özellikle TD-7 kanalında ve Seyhan Arıtma Tesisi’nin by-pass hattında mikroplastik kirliliğinin görüldüğünü ifade etti.
“Drenaj kanalları kanalizasyon gibi kullanılıyor”
Kirliliğin yalnızca deniz ekosistemi açısından değil, Çukurova’daki tarımsal faaliyetler açısından da değerlendirilmesi gerektiğini belirten Ekmekçi, drenaj kanallarının amacı dışında kullanılmasına dikkat çekti.
Ekmekçi, atıksu ve kanalizasyon sistemlerinin düzenli işletilmemesi, arıtma tesislerinin gerektiği şekilde çalışmaması ve plastik atıkların arıtılmadan doğaya bırakılması halinde kirliliğin su yolları üzerinden denize taşınabileceğini söyledi.
Çukurova’nın önemli bir tarım bölgesi olduğunu vurgulayan Ekmekçi, tarımsal drenaj amacıyla kullanılan kanalların zamanla kanalizasyon işlevi görmeye başladığını ifade etti.
Yağışlarla birlikte kirlilik taşındı
Bu yıl yağış miktarının yüksek olmasının kanallarda biriken mikroplastiklerin su hareketiyle birlikte taşınmasını hızlandırdığı belirtildi.
Bakanlık yetkilileri, kanal sistemlerinde biriken kirliliğin suyun hareketlenmesiyle toplu halde ilerlediğini ve Akdeniz’e kadar ulaşabildiğini değerlendirdi.
Türkiye genelinde 428 noktada deniz izleme çalışması yürütüldüğünü belirten Ekmekçi, Akdeniz’de ise 10 sabit noktada plastik ve mikroplastik takibinin yapıldığını söyledi.
Taşucu Limanı ile Antalya kıyıları arasındaki deniz alanında da ODTÜ ile birlikte çalışmaların sürdüğü aktarıldı. İlk incelemelerde bu hat boyunca deniz yüzeyinde mikroplastik kirliliğine rastlandığı belirtildi.
Kirleten işletmelere kapatma uyarısı
Çevre kirliliğine neden olan işletmelere yönelik denetimlerin kararlılıkla sürdürüleceğini belirten Ekmekçi, çevreyi kirleten işletmeler hakkında Çevre Kanunu kapsamında gerekli yaptırımların uygulanacağını söyledi.
Ekmekçi, gerektiğinde işletmelerin faaliyetlerinin durdurulabileceğini belirterek, havanın, suyun ve denizlerin kirletilmesine izin verilmeyeceğini ifade etti.
Bakanlık ekiplerinin aldığı numunelerin analiz edilmesinin ardından bölgedeki mikroplastik yoğunluğuna ilişkin daha kapsamlı değerlendirme yapılması bekleniyor.
