Alanya’da hisseli arsa, tarla ve taşınmaz sahibi olan vatandaşları ilgilendiren önemli bir hukuki gelişme yaşandı. Anayasa Mahkemesi (AYM), paylı mülkiyete konu taşınmazlarda ön alım hakkının kullanılması sırasında satış bedelinin mahkeme tarafından rayiç bedel üzerinden belirlenmesini öngören yasal düzenlemeyi Anayasa’ya aykırı bularak iptal etti.
Resmi Gazete’de yayımlanan karar, özellikle hisseli taşınmazlarda payını üçüncü kişiye satanlarla diğer hissedarlar arasındaki hukuki süreci yakından ilgilendiriyor. İptal kararının 9 ay sonra yürürlüğe girmesi kararlaştırıldı.
ALANYA’DAKİ HİSSELİ ARSALARI DA İLGİLENDİRİYOR
Alanya’da özellikle tarım arazileri, kırsal mahallelerdeki arsalar ve hisseli taşınmazlar bakımından önem taşıyan ön alım hakkı, bir paydaşın taşınmazdaki hissesini üçüncü kişiye satması durumunda diğer paydaşlara tanınan öncelikli satın alma hakkı olarak biliniyor.
Mevcut düzenlemede, hissedarlardan birinin payını üçüncü kişiye satması halinde diğer paydaşlar ön alım hakkını dava açarak kullanabiliyor. Ancak 2025 yılında yapılan yasal değişiklikle satış sözleşmesindeki bedel yerine mahkeme tarafından belirlenecek rayiç bedelin esas alınması öngörülmüştü.
Anayasa Mahkemesi, bu uygulamanın tarafların serbest iradeleriyle belirlediği satış bedelini ortadan kaldırdığı gerekçesiyle düzenlemeyi iptal etti.
MAHKEMENİN BELİRLEDİĞİ RAYİÇ BEDEL İPTAL EDİLDİ
İptal başvurularında, ön alım hakkının kullanılmasında satış bedelinin rayiç değer üzerinden belirlenmesinin hukuki belirsizlik oluşturduğu savunuldu.
Başvurularda ayrıca rayiç bedelin hangi tarihe göre hesaplanacağının ve bedelin belirlenmesine ilişkin sürecin yeterince açık olmadığının altı çizildi.
AYM kararında ise satıcı ile üçüncü kişi alıcının kendi aralarında serbest iradeleriyle belirledikleri satış bedelinin esas alınmamasının, tarafların iradesini ortadan kaldırdığına dikkat çekildi.
Yüksek Mahkeme, bu durumun satıcı, alıcı ve ön alım hakkı sahibi arasındaki menfaat dengesini bozduğu sonucuna vardı.
İPTAL KARARI 9 AY SONRA YÜRÜRLÜĞE GİRECEK
Anayasa Mahkemesi, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 734. maddesinin 2025 yılında değiştirilen ikinci fıkrasını Anayasa'ya aykırı bularak iptal etti.
Ancak iptal hükmünün hemen yürürlüğe girmesi yerine 9 ay ertelenmesine karar verildi. Bu süre içerisinde ilgili yasal düzenlemenin yeniden ele alınması bekleniyor.
ALANYA'DA HİSSELİ TAŞINMAZ SAHİPLERİ NE YAPMALI?
Karar, Alanya'da hisseli arsa ve tarla sahibi olan vatandaşlar açısından ön alım hakkının uygulanmasına ilişkin önemli bir değişikliğin önünü açıyor.
Özellikle hisseli taşınmazını satmayı düşünenler, payını üçüncü kişiden satın almak isteyen hissedarlar ve devam eden ön alım davalarının tarafları açısından kararın yürürlüğe giriş tarihi önem taşıyor.
İptal kararının 9 aylık erteleme süresi nedeniyle mevcut uygulamanın bu süre boyunca nasıl devam edeceği ve yeni yasal düzenlemenin nasıl şekilleneceği yakından takip edilecek.
