Alman bilim insanlarının 6 bin 470 kişi üzerinde gerçekleştirdiği araştırma, sağlıklı beslenme alışkanlıklarının biyolojik yaşlanmayı yavaşlatabileceğini ortaya koydu. Akdeniz, DASH ve İskandinav diyeti gibi beslenme modellerinin DNA üzerindeki etkilerini inceleyen araştırmacılar, hücresel sağlığı korumak için kusursuz bir diyet uygulamanın gerekmediğini belirledi.
Alman Nörodejeneratif Hastalıklar Merkezi (DZNE) araştırmacıları tarafından yürütülen çalışmada, 30 yaş ve üzerindeki 6 bin 470 kişinin kan biyobelirteçleri analiz edildi. Elde edilen bulgular, sağlıklı beslenme alışkanlıkları ile biyolojik yaş arasında güçlü bir ilişki bulunduğunu gösterdi.
Araştırmada, farklı beslenme modellerinin DNA üzerindeki etkileri incelenerek vücudun yaşlanma hızına ilişkin önemli veriler elde edildi.
10 FARKLI BESLENME MODELİ İNCELENDİ
Bilim insanları, biyolojik yaşlanmayı yavaşlatmayla bağlantılı 10 farklı beslenme modelini değerlendirdi. İncelenen beslenme programları arasında özellikle sağlık üzerindeki olumlu etkileriyle bilinen şu diyetler yer aldı:
- Akdeniz diyeti: Sebze, meyve, zeytinyağı, balık ve tam tahıllı besinleri öne çıkarıyor.
- DASH diyeti: Özellikle yüksek tansiyonun kontrol altına alınmasını destekliyor.
- İskandinav diyeti: Balık, tam tahıllar, kök sebzeler ve sağlıklı yağlara ağırlık veriyor.
- MIND diyeti: Beyin sağlığını ve bilişsel fonksiyonları destekleyen besinleri ön plana çıkarıyor.
Araştırmacılar, katılımcıların DNA metilasyon haritalarını inceleyerek beslenme alışkanlıklarının biyolojik yaş üzerindeki etkilerini değerlendirdi. DNA metilasyonu, genlerin çalışma biçimini etkileyen ve yaşlanma süreci hakkında bilgi sağlayabilen önemli biyolojik mekanizmalardan biri olarak kabul ediliyor.
DNA ÜZERİNDEKİ 850 BİN BÖLGE İNCELENDİ
DZNE bünyesinde görev yapan epidemiyolog Juliana Tavares, araştırmada kullanılan teknolojinin kapsamına dikkat çekti. Tavares, DNA üzerindeki yaklaşık 850 bin bölgenin incelendiğini belirterek üç farklı epigenetik saat yaklaşımından yararlandıklarını ifade etti.
Araştırmacı, kullanılan yöntemle ilgili şu bilgileri paylaştı: "DNA metilasyonundan biyolojik yaşlanmayı okumak için 'epigenetik saatler' olarak adlandırılan üç farklı yaklaşım uyguladık. Kullandığımız son teknoloji, önceki çalışmaların çoğuna kıyasla yaklaşık 2 kat daha fazla bölgeyi analiz etmemize olanak tanıdı."
Bu yöntem sayesinde bilim insanları, beslenme alışkanlıklarının hücresel yaşlanmayla ilişkisini daha geniş kapsamlı biçimde değerlendirme imkânı buldu.
KUSURSUZ DİYET YAPMAK GEREKMİYOR
Araştırmanın dikkat çeken sonuçlarından biri, sağlıklı beslenmenin faydalarından yararlanmak için belirli bir diyete eksiksiz şekilde bağlı kalmanın zorunlu olmaması oldu.
Bulgulara göre, incelenen beslenme modellerinden herhangi birine uyum göstermek bile biyolojik yaşlanma açısından olumlu sonuçlarla ilişkilendirildi. Başka bir ifadeyle, sağlıklı beslenme alışkanlıklarının günlük yaşama dahil edilmesi, hücresel sağlığın korunmasında önemli bir rol oynayabiliyor.
Araştırmacılar, farklı diyetlerin kalp sağlığı veya hafıza gibi alanlarda birbirinden ayrılan etkileri bulunsa da hücresel düzeyde benzer mekanizmaları etkilediğini belirledi.
DİYETLERİN HÜCRESEL ETKİLERİ BENZER ÇIKTI
Çalışmada incelenen beslenme modellerinin hücre yapısı, hücre sinyalleşmesi ve metabolizma üzerindeki etkileri de değerlendirildi.
Elde edilen sonuçlara göre, etkilenen biyolojik yolların yüzde 70'inden fazlası farklı diyet modellerinde ortaklık gösterdi. Bu bulgu, beslenme programları birbirinden farklı olsa bile hücresel sağlığı destekleyen bazı temel mekanizmaların benzer şekilde çalışabileceğine işaret etti.
Araştırmanın sonuçları, ilk incelemeye dahil edilmeyen 1.034 kişilik bağımsız bir test grubunda da değerlendirildi. Bulguların bu grupta da doğrulanması, elde edilen sonuçların bilimsel güvenilirliğini destekleyen önemli bir unsur olarak öne çıktı.
