Türkiye'de peynir üretimi ve satışına yönelik önemli değişiklikler hayata geçirildi. Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan yeni tebliğ, peynirlerin içeriğinden etiket bilgilerine, saklama koşullarından tüketiciye sunulmasına kadar birçok alanda yeni standartlar belirledi.
Düzenlemeyle özellikle peynir üretiminde kullanılan katkı maddeleri ve tüketiciyi yanıltabilecek ürün tanımlamaları konusunda sınırlamalar getirildi. Çiğ sütten üretilen peynirlerin olgunlaştırılması ve kaşar peynirinde "eski" ifadesinin kullanılması da belirli şartlara bağlandı.
Peynir Üretiminde 5 Madde Yasaklandı
Yeni tebliğ kapsamında peynir üretiminde kullanılabilecek bileşenlere yönelik sınırlamalar getirildi.
Buna göre peynirlerde şu maddelerin kullanılması yasaklandı:
-
Süt proteini dışındaki proteinler
-
Nişasta ve nişasta bazlı ürünler
-
Jelatin
-
Soya ürünleri
-
Süt yağı dışındaki hayvansal ve bitkisel yağlar
Nişasta kullanımına ise yalnızca belirli ürünlerde istisna tanındı. Çeşnili taze peynirlerde, stabilizör amacıyla ve belirlenen miktar sınırları içerisinde nişasta kullanılabilecek.
Bu düzenlemeyle peynirlerin bileşiminde süt ve süt ürünlerinin temel özelliklerinin korunması hedefleniyor.
Çiğ Süt Peynirlerine 4 Ay Şartı
Çiğ sütten veya termizasyon işleminden geçirilmiş sütten üretilen bazı peynirlerin satışına yönelik yeni bir süre şartı getirildi.
Telemesi haşlanmamış bu tür peynirlerin en az dört ay olgunlaştırılmadan piyasaya sunulmasına izin verilmeyecek.
Dört aylık olgunlaşma süresi beklenmeden satışa çıkarılacak ürünlerde ise sütün en az pastörizasyon normlarına uygun ısıl işlemden geçirilmesi gerekecek.
Düzenleme, özellikle çiğ süt kaynaklı mikrobiyolojik risklerin kontrol altına alınması açısından önem taşıyor.
Peynir Etiketlerinde Yeni Dönem
Yeni tebliğle birlikte peynir ambalajlarında tüketiciye sunulan bilgilerin kapsamı da genişletildi.
Peynirin yağlılık sınıfı ve olgunlaşma durumu, ürün adıyla birlikte belirtilecek. Olgunlaştırılmış peynirlerin etiketlerinde üretim tarihi gün, ay ve yıl olarak yazılacak.
Ayrıca ürünün ne kadar süre olgunlaştırıldığı da ambalaj üzerinde gösterilecek.
Farklı hayvan türlerine ait sütlerin karıştırılmasıyla üretilen peynirlerde ise kullanılan süt türleri, miktarlarına göre en yüksekten en düşüğe doğru sıralanacak.
'Köy Peyniri' ve 'Doğal' İfadelerine Yasak
Düzenlemenin dikkat çeken maddelerinden biri de peynir etiketlerinde kullanılan tanımlamalara ilişkin oldu.
Yeni kurallara göre peynirlerin etiketlerinde tüketiciyi yanıltabilecek şu ifadeler kullanılamayacak:
-
Köy peyniri
-
Geleneksel peynir
-
Doğal peynir
-
Çiftlik peyniri
Böylece ürünlerin üretim yöntemi veya niteliği hakkında gerçeği yansıtmayan bir algı oluşturulmasının önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Eski Kaşar İçin 120 Gün Şartı
Kaşar peynirlerinde kullanılan "eski" ifadesine de yeni bir standart getirildi.
Buna göre bir kaşar peynirinin etiketinde "eski" ibaresinin yer alabilmesi için ürünün en az 120 gün olgunlaştırılması gerekecek.
Belirlenen süreden daha kısa süre olgunlaştırılan kaşar peynirleri, bu tanımlamayla satışa sunulamayacak.
Çiğ Sütten Üretilen Peynirlerde Uyarı Zorunluluğu
Pastörizasyonla eşdeğer ısıl işlem uygulanmamış çiğ veya termizasyonlu sütten üretilen ve ilgili şartları taşıyan peynirlerde özel etiketleme kuralları uygulanacak.
Bu ürünlerin ambalajında "Çiğ sütten üretilmiştir" ifadesine yer verilmesi gerekecek.
Söz konusu uyarı, ürün adıyla aynı yüzde bulunacak ve en az 3 milimetre büyüklüğünde yazılacak.
Bu uygulamayla tüketicilerin satın aldıkları peynirin üretiminde kullanılan süt hakkında daha açık bilgi edinmesi sağlanacak.
Çeşnili Peynirlerde İçerik Sınırı
Baharat, ot ve benzeri çeşnilerle hazırlanan peynirlerde de yeni oranlar belirlendi.
Çeşnili peynirlerde toplam çeşni miktarı yüzde 6'yı aşamayacak. Çeşnili taze peynirlerde ise bu sınır yüzde 15 olarak uygulanacak.
Şeker ilave edilen çeşnili taze peynirlerin etiketlerinde şeker oranının da belirtilmesi zorunlu olacak.
Ayrıca "sürülebilir", "ultrafiltrasyon", "üçgen", "tost" ve "pizza yapımında kullanılabilir" gibi ifadeler tek başına ürün adı olarak kullanılamayacak.
Peynirlerin Saklama Sıcaklığı Değişti
Yeni düzenleme, peynirlerin depolanması, taşınması ve satışa sunulması sırasında uyulması gereken sıcaklık koşullarını da kapsıyor.
Peynirlerin muhafazasında 10 derecenin altındaki sıcaklık koşullarının sağlanması gerekecek.
Bunun yanında eritme peynirinin dökme olarak satılması ve telemenin doğrudan tüketiciye sunulması da yasaklandı.
Üretimden satış noktasına kadar belirlenen şartların uygulanmasıyla ürün güvenliğinin ve kalitesinin korunması amaçlanıyor.
Üreticilere 30 Nisan 2027'ye Kadar Süre
Yeni peynir tebliğine uyum sağlanması için üreticilere geçiş süresi tanındı.
Gıda işletmelerinin üretim ve etiketleme süreçlerini 30 Nisan 2027 tarihine kadar yeni kurallara uygun hale getirmesi gerekecek.
Bu tarihten önce piyasaya sunulmuş ürünler, raf ömürleri tamamlanıncaya kadar satışta kalabilecek.
Ancak yeni hükümlere uygun olmayan dilimlenebilir eritme peynirleri, 30 Nisan 2027 sonrasında piyasada bulundurulamayacak.
Yeni düzenlemeyle birlikte peynir üreticilerinin içerik, etiketleme, olgunlaştırma ve saklama süreçlerinde belirlenen standartlara uyması zorunlu hale gelecek.
