Antalya'da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı'nda (COP31), Paris Anlaşması kapsamında çeşitli karar taslakları kabul edildi. Ancak iklim finansmanı, adil geçiş, emisyon azaltımı ve uyum konularındaki müzakerelerde henüz uzlaşma sağlanamadı. COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, görüşmelerin sürdüğünü belirterek, "Bitiş çizgisine yakınız. Ancak henüz oraya varmış değiliz" dedi.

Antalya'da COP31 müzakereleri devam ediyor
Antalya'nın ev sahipliği yaptığı COP31'in kapanış oturumu, Bakan Murat Kurum'un başkanlığında Anadolu Salonu'nda gerçekleştirildi.
İki hafta boyunca devam eden müzakerelerin ardından ülkelerin delegasyonları, iklim değişikliğiyle mücadele kapsamında hazırlanan karar taslaklarını değerlendirmek üzere bir araya geldi.

Toplantıda Paris Anlaşması'nın uygulanmasına yönelik çeşitli kararlar kabul edilirken, taraflar arasında görüş ayrılıklarının sürdüğü bazı başlıklarda müzakerelerin devam etmesi kararlaştırıldı.
Genel kurulun açılışında konuşan Bakan Kurum, Antalya Mutabakatı ile iklim değişikliği konusunda dünyaya ortak bir mesaj vermeyi hedeflediklerini söyledi.
Paris Anlaşması kapsamında kararlar kabul edildi
COP31 genel kurulunda, Paris Anlaşması'nın 6. maddesi kapsamında uluslararası iş birliğine dayalı yaklaşımlar ve karbon piyasalarına ilişkin önemli karar taslakları kabul edildi.
Bu kapsamda, Paris Anlaşması'nın 6.4 maddesi uyarınca oluşturulan karbon kredilendirme mekanizması ile piyasa dışı yaklaşımlara ilişkin çalışma programı ele alındı.

Ayrıca anlaşmanın 6.2 maddesi kapsamındaki iş birliği mekanizmalarının uygulanması için gerekli altyapı, süreçler ve kapasite geliştirme faaliyetlerinin finansmanına yönelik karar taslağı da onaylandı.
Paris Anlaşması'nın 13. maddesi kapsamında gelişmekte olan ülkelere raporlama ve kapasite geliştirme çalışmalarında mali ve teknik destek sağlanmasına ilişkin düzenleme de kabul edilen kararlar arasında yer aldı.
Toplantıda en az gelişmiş ülkelere yönelik karar taslakları ile Küresel Durum Değerlendirmesi kapsamında yürütülen yıllık diyaloğa ilişkin taslak da kabul edildi.
Kyoto Protokolü kapsamında ise Temiz Kalkınma Mekanizması Yürütme Kurulunun yıllık raporunun not edilmesi ve Uygunluk Komitesi raporuna ilişkin karar taslağının kabul edilmesi kararlaştırıldı.

Bazı iklim kararları COP32'ye bırakıldı
Antalya'daki görüşmelerde bazı önemli başlıklarda ülkeler arasında uzlaşma sağlanamadı.
Genel kurulda usul kurallarının kabulü konusunda anlaşmaya varılamaması üzerine, oylamaya ilişkin 42. kural hariç mevcut taslak kuralların uygulanmasına devam edilmesi kararlaştırıldı.
Konunun COP32'de yeniden ele alınacağı açıklandı.
Ulusal Uyum Planları'na ilişkin görüşmelerin Uygulama Yardımcı Organının (SBI) 66. oturumunda sürdürülmesi ve COP32'de değerlendirilmek üzere yeni bir karar taslağı hazırlanması tavsiye edildi.

İklim Teknolojisi Merkezi ve Ağı'nın etkinliğine ilişkin üçüncü gözden geçirme sürecinde de uzlaşma sağlanamadı.
Ulusal katkı beyanlarının (NDC) özelliklerine yönelik ilave rehberlik konusunun ise Paris Anlaşması Taraflar Toplantısı'nın dokuzuncu oturumunun (CMA9) geçici gündemine alınacağı belirtildi.
COP31'de 1,5 derece hedefi tartışıldı
Antalya'daki iklim zirvesinde küresel sıcaklık artışının 1,5 dereceyle sınırlandırılması hedefi de ülkeler arasında tartışmalara neden oldu.
Uzun vadeli küresel iklim hedefinin dönemsel gözden geçirilmesine ilişkin karar taslağının kabul edilmesinin ardından bazı ülke temsilcileri söz alarak değerlendirmelerde bulundu.
Çin temsilcisi, dönemsel gözden geçirme sürecinde somut ilerleme sağlanamamasından endişe duyduklarını belirtti. Bazı gelişmiş ülkelerin süreci ertelediğini savunan Çin, mekanizmanın sürdürülmesi çağrısında bulundu.
Şili temsilcisi de son altı yılda yeterli ilerleme kaydedilemediğini belirterek gözden geçirme çalışmalarının devam etmesi gerektiğini ifade etti.
Suudi Arabistan ve Hindistan temsilcileri de dönemsel gözden geçirme mekanizmasının sürdürülmesine destek verdi.
Küçük Ada Devletleri İttifakı (AOSIS) adına konuşan Palau temsilcisi ise 1,5 derece hedefinin bilimsel veriler ışığında değerlendirilmesinin önemine dikkat çekti.
Panama'dan iklim kararlarına eleştiri
Latin Amerika ve Karayipler Bağımsız İttifakı (AILAC) adına konuşan Panama temsilcisi, Küresel Durum Değerlendirmesi yıllık diyaloğuna ilişkin kabul edilen kararın müzakerelerde ortaya konulan değerlendirmeleri yeterince yansıtmadığını savundu.
Bazı ülkelerin 1,5 derece sınırı ve bu sınırın aşılmasına ilişkin daha önce üzerinde anlaşılmış ifadeleri kabul etmediğini belirten temsilci, ulusal katkı beyanlarının Paris Anlaşması açısından temel öneme sahip olduğunu söyledi.
Panama temsilcisi, ülkelerin iklim hedeflerini hayata geçirebilmesi için gerekli mali ve teknik desteğin sağlanması gerektiğini vurguladı.
COP32'ye Etiyopya ev sahipliği yapacak
Antalya'daki genel kurulda gelecek iklim konferanslarının düzenleneceği yerlere ilişkin karar taslağı da kabul edildi.
Kararın ardından Etiyopya Dışişleri Bakanı Gedion Timotheos, COP32'nin başkent Addis Ababa'da gerçekleştirileceğini açıkladı.
Türkiye'ye COP31'e ev sahipliği yaptığı için teşekkür eden Timotheos, Antalya'dan devralacakları süreci somut iklim eylemlerine dönüştürmek istediklerini söyledi.

Timotheos, Etiyopya'nın COP32 başkanlığı döneminde emisyon azaltımı, iklim değişikliğine uyum, kayıp ve zarar, adil geçiş ve iklim finansmanına erişim konularına odaklanacağını belirtti.
Bakan Kurum: Bitiş çizgisine yakınız
COP31'de devam eden müzakerelere ilişkin açıklamalarda bulunan Bakan Murat Kurum, henüz sonuçlandırılması gereken önemli konular olduğunu söyledi.
İklim finansmanı, adil geçiş, emisyon azaltımı ve uyum başlıklarında görüşmelerin sürdüğünü belirten Kurum, taraflar arasında uzlaşma sağlamak için yoğun çaba gösterildiğini ifade etti.
Kurum, müzakerelerin geldiği aşamayı şu sözlerle değerlendirdi:
"Bitiş çizgisine yakınız. Ancak henüz oraya varmış değiliz. Görüşlerinizi dinledik ve konsensüs sağlamak için yoğun biçimde çalışıyoruz."
İki haftalık müzakere sürecinde delegasyonların yoğun çalışma yürüttüğünü kaydeden Kurum, üzerinde görüşülen metinlerde önemli ilerleme sağlandığını belirtti.
COP31'in üçüncü karar taslağı yayımlanacak
Bakan Kurum, ekiplerin gece yarısından itibaren müzakere sonuçlarını derleyerek karar metinlerini hazırlayacağını açıkladı.
Başkanlık öncülüğünde hazırlanan kararın üçüncü taslağının, diğer metinlerle birlikte 21 Kasım 2026 Cumartesi günü yayımlanacağını duyurdu.
Antalya'daki COP31 görüşmelerinde ülkelerin iklim finansmanı, emisyon azaltımı ve adil geçiş gibi temel konularda ortak bir metin üzerinde uzlaşması hedefleniyor.




