Eylül 2026’da gündeme gelen borsa fon krizinde gözler tasfiye sürecine çevrildi. Yüz binlerce yatırımcının parasını ne zaman ve ne ölçüde geri alabileceği tartışılırken, Ekonomist Necmettin Batırel sürecin 6 aylık tasfiye takvimi, fonlardaki varlıkların nakde çevrilme süreci ve borsada önümüzdeki 1-3 aya ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Borsa fon krizinde ne oldu?
Necmettin Batırel, yaşanan süreci düşük fiili dolaşıma sahip hisselerde bazı serbest yatırım fonları üzerinden gerçekleştirilen işlemler ve fiyat hareketleri sonrasında ortaya çıkan likidite ve güven krizi olarak değerlendirdi.
Batırel’in aktardığına göre, bazı fonlar borsada işlem hacmi düşük hisselerde yüksek miktarda pozisyon aldı. Hisse fiyatlarındaki yükselişlerin yeni yatırımcıların ilgisini artırmasıyla fonlara yeni para girişleri gerçekleşti. Ancak yatırımcıların paralarını çekmek istemesi ve söz konusu hisselerin kısa sürede nakde çevrilememesi, likidite sorununu derinleştirdi.
Krizin ardından Sermaye Piyasası Kurulu tarafından çeşitli fon ve portföy yönetim şirketlerine yönelik tasfiye süreci başlatıldı.
455 bin yatırımcı iddiası
Batırel, fon krizi kapsamında 455 bin yatırımcının etkilendiğini ve zarar büyüklüğünün yaklaşık 20 milyar dolar seviyesinde olduğunu öne sürdü.
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturma kapsamında bazı varlıklara yönelik el koyma ve dondurma tedbirleri uygulandığı da aktarıldı.
Ancak soruşturma ve tasfiye süreçlerinin nihai sonuçları ortaya çıkmadan toplam zarar ve yatırımcıların kesin kaybına ilişkin rakamların kesinleşmiş sonuç olarak değerlendirilmemesi gerekiyor.
Fonların tasfiyesi 6 aya yayıldı
Krizde en çok merak edilen başlıklardan biri, yatırımcıların paralarını ne zaman alabileceği oldu.
Batırel’in değerlendirmesine göre, tasfiye kapsamındaki fonların ellerinde bulunan ve likiditesi düşük hisselerin piyasayı bozmayacak şekilde satılması gerekiyor. Bu nedenle varlıkların tek seferde piyasaya sürülmesi yerine satışların zamana yayıldığı bir süreç izleniyor.
Tasfiye sürecinin 6 aya yayılması, yatırımcıların paralarını kısa sürede tamamen çekebilmesinin önündeki temel faktörlerden biri olarak gösteriliyor.
1 milyon liranın altındaki hesaplar
Batırel, 1 milyon liranın altında fon hesabı bulunan yatırımcılara ödeme konusunda öncelik verileceğini ifade etti.
Bununla birlikte yatırımcıların ne kadar para alabileceği ve ödemenin hangi tarihlerde gerçekleşeceği, tasfiye edilen fonların bünyesindeki varlıkların hangi fiyatlardan nakde çevrileceğine bağlı olacak.
Dolayısıyla mevcut aşamada tüm yatırımcılar için kesin bir ödeme tarihi veya geri alınacak tutar konusunda netleşmiş bir rakam bulunmuyor.
Fon krizinin temelinde likidite sorunu
Batırel, fonların yüksek miktarda parayı likit olmayan ve işlem hacmi düşük hisselerde değerlendirmesini krizin temel unsurlarından biri olarak gösterdi.
Bu hisselerde satış yapmak isteyen yatırımcı sayısının artmasıyla birlikte yeterli alıcı bulunamaması, fiyatların hızlı şekilde gerilemesine ve fonların nakit yaratmakta zorlanmasına yol açtı.
Tasfiye sürecinde de benzer bir risk nedeniyle varlıkların kontrollü biçimde nakde dönüştürülmesi hedefleniyor.
Borsada güven sorunu gündemde
Krizin yalnızca fon yatırımcılarını değil, sermaye piyasalarına duyulan güveni de etkilediği değerlendirmeleri yapılıyor.
Batırel, soruşturmanın şeffaf biçimde yürütülmesi, yatırımcı haklarının korunması ve tasfiye sürecinin açık bir ödeme takvimiyle yönetilmesinin güvenin yeniden oluşturulması açısından önem taşıdığını belirtti.
Ayrıca gelecekte benzer sorunların daha erken tespit edilmesi amacıyla erken uyarı mekanizmalarının ve daha güçlü denetim sistemlerinin oluşturulması gerektiğini savundu.
Önümüzdeki 1-3 ayda ne olacak?
Fon mağdurlarının parasını ne zaman alacağına ilişkin kesin tarihin, tasfiye sürecinde satılan varlıkların değerine ve nakde dönüş hızına bağlı olması bekleniyor.
Batırel’e göre önümüzdeki 1-3 aylık dönemde piyasaların seyri açısından tasfiye işlemlerinin kontrollü yürütülmesi ve güven ortamının yeniden oluşturulması belirleyici olacak.
Yatırımcıların geri alabileceği tutarın ise fon portföylerindeki varlıkların 6 aylık tasfiye sürecinde hangi fiyatlardan satılacağı netleştikçe daha belirgin hale gelmesi bekleniyor.
