Aydın’ın Karacasu ilçesinde zeytin hasadı devam ederken üretici ile tarım işçisinin yaşadığı ekonomik sıkıntılar dikkat çekiyor. Rekoltenin yüksek olduğu sezonda zeytin ve zeytinyağı fiyatlarının gerilemesi, buna karşılık işçilik ve akaryakıt başta olmak üzere üretim giderlerinin artması çiftçiyi zor durumda bıraktı.
Bazı üreticiler, kendi bahçelerindeki zeytini toplamanın maliyetini karşılayamadıkları için ürünlerini dalında bırakırken, geçimini sağlamak amacıyla başka bahçelerde yevmiye karşılığı çalışmaya başladı.
En büyük gider akaryakıt
Karacasu’da hasat yapan üreticiler, artan maliyetler karşısında zeytin üretimini sürdürmekte zorlandıklarını belirtiyor.
Üreticilerden biri, tarımsal faaliyetlerin devam edebilmesi için özellikle akaryakıt maliyetlerinin düşürülmesi gerektiğini ifade ederek, üretimin sürdürülebilirliği konusunda destek çağrısında bulundu.
“Biz çiftçi olarak üretmezsek bu şehirdeki insanlar ne yiyecek? Maliyetler hep yüksek. Üretmek zorundayız ama bizim en büyük sorunumuz akaryakıt.”
Üreticilerin aktardığı bilgilere göre sofralık zeytinin kilogram fiyatı yaklaşık 30 lira seviyesinde bulunuyor. İşçilik giderleri dikkate alındığında üreticinin bir işçinin günlük ücretini karşılayabilmesi için önemli miktarda ürün satması gerekiyor.
Yağlık zeytinde ise zeytinyağının kilogram fiyatının yaklaşık 140 lira seviyesine gerilediği belirtiliyor. Sıkım ve diğer işleme giderleri de eklendiğinde üreticinin elinde kalan gelir daha da azalıyor.
Kendi zeytinini bırakıp yevmiyeye gidiyor
Hasat döneminde ortaya çıkan tabloyu en çarpıcı şekilde gösteren örneklerden biri, kendi bahçesindeki ürünü toplamaktansa başka üreticilerin tarlalarında çalışmayı tercih eden çiftçiler oldu.
Emekli aylığının geçimini karşılamaya yetmediğini belirten bir üretici, kendi zeytinlerini dalında bırakarak yevmiyeli çalışmaya başladığını söyledi.
“Bak buraya yevmiyeye geliyoruz. Kendi zeytinim var, kendi dalında bıraktım. Yevmiyeye gideyim daha iyi. En azından maliyetimiz yok, masrafımız olmayacak.”
Üreticiler, bu yıl rekoltenin yüksek olmasının da fiyatlar üzerinde baskı oluşturduğunu belirtiyor. Ürün miktarı artarken alıcıların beklenen seviyede olmaması, zeytin üreticisinin gelir beklentisini düşürüyor.
İşçiler de geçim sıkıntısı yaşıyor
Hasat döneminde çalışan tarım işçileri de artan yaşam maliyetlerinden şikayetçi. Kadın işçilerden biri, günlük 1500 lira yevmiye aldıklarını ancak bu gelirin temel ihtiyaçları karşılamaya yetmediğini ifade etti.
“1500 lira yevmiye parası alıyoruz. Sence kurtarıyor mu? Biz kurtarmıyoruz, biz açız, yetmiyor.”
İşçiler, et, süt ve yoğurt gibi temel gıda ürünlerinin yanı sıra giyim ihtiyaçlarını karşılamakta da zorlandıklarını belirtiyor.
Aynı işçi, geçen yıl zeytinyağının kilogram fiyatının yaklaşık 250 lira seviyesinde olduğunu, bu sezon ise fiyatın 200, hatta bazı durumlarda 150 liraya kadar gerilediğini söyledi.
Karacasu’da devam eden hasat sezonunda üreticiler, artan maliyetlere karşı ürün fiyatlarının yetersiz kaldığını belirterek tarımsal desteklerin artırılmasını ve özellikle akaryakıt giderlerinin azaltılmasını istiyor.
