Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) 2026 yılı Çocuklarda Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması, çocukların dijital dünyayla ilişkisini gözler önüne serdi. Araştırmaya göre 6-17 yaş grubundaki çocukların yüzde 80,1'i cep telefonu kullanırken, internet kullanım oranı yüzde 92,7'ye ulaştı. Çocukların önemli bir bölümü telefonlarını 30 dakikada bir kontrol ederken, sosyal medya, dijital oyun ve üretken yapay zekâ kullanımı da yaygınlaştı.
TÜİK'in açıkladığı veriler, çocukların günlük yaşamında dijital teknolojilerin giderek daha fazla yer tuttuğunu ortaya koydu. Araştırmada ekran başında geçirilen sürenin kitap okuma, ders çalışma, uyku ve aile ilişkileri üzerindeki etkileri de dikkat çekti.
ÇOCUKLAR TELEFONLARINI 30 DAKİKADA BİR KONTROL EDİYOR
Araştırmaya göre düzenli cep telefonu veya akıllı telefon kullanan çocukların yüzde 37,8'i telefonlarını en az 30 dakikada bir kontrol ediyor.
Bu oran yaş gruplarına göre önemli farklılık gösterdi. 6-10 yaş grubundaki çocuklarda yüzde 17,2 olan telefon kontrol oranı, 11-17 yaş grubunda yüzde 48'e yükseldi.
Veriler, özellikle ergenlik dönemindeki çocukların cep telefonlarıyla daha yoğun bir ilişki içerisinde olduğunu ortaya koydu.
ÇOCUKLARDA İNTERNET KULLANIMI YÜZDE 92,7
6-17 yaş grubundaki çocukların internet kullanım oranı yüzde 92,7 olarak açıklandı. Yaş gruplarına göre incelendiğinde bu oran 6-10 yaş grubunda yüzde 86,6, 11-17 yaş grubunda ise yüzde 96,9 oldu.
Düzenli internet kullanan çocukların yüzde 53'ü hafta içi, yüzde 63,4'ü ise hafta sonu günde en az iki saatini internette geçiriyor.
Çocukların internet kullanım amaçlarında ilk sırayı yüzde 86,2 ile video izlemek aldı. İkinci sırada yüzde 80,3 ile ders çalışma, ödev ve sunum hazırlama yer alırken, sosyal medya kullanımı yüzde 75,1 ile üçüncü sırada bulundu.
İnternet üzerinden çevrim içi ders veya kurslara katılan çocukların oranı ise yüzde 17,9'da kaldı.
ÇOCUKLARIN YÜZDE 69,8'İ SOSYAL MEDYADA
TÜİK araştırmasına göre 6-17 yaş grubundaki çocukların yüzde 69,8'i sosyal medya kullanıyor.
Cinsiyete göre değerlendirildiğinde erkek çocukların yüzde 71,4'ünün, kız çocuklarının ise yüzde 68,1'inin sosyal medya kullandığı görüldü.
Yaş grupları arasındaki fark da dikkat çekti. Sosyal medya kullanım oranı 6-10 yaş grubunda yüzde 50,2 iken 11-17 yaş grubunda yüzde 83,4 olarak hesaplandı.
DİJİTAL OYUNLARDA MACERA VE AKSİYON ÖNDE
Araştırmada dijital oyun oynayan çocukların oranı yüzde 68,1 olarak belirlendi. Erkek çocukların yüzde 77,4'ü dijital oyun oynarken kız çocuklarında bu oran yüzde 58,2 oldu.
Yaş gruplarına göre dijital oyun oynama oranı 6-10 yaş grubunda yüzde 69,1, 11-17 yaş grubunda ise yüzde 67,3 olarak kaydedildi.
Dijital oyun oynadığını belirten çocukların yüzde 92,7'si düzenli olarak oyun oynadığını ifade etti.
Düzenli oyun oynayan çocukların en fazla tercih ettiği tür yüzde 48,1 ile macera ve aksiyon oyunları oldu. Bunu yüzde 44,5 ile strateji ve taktik oyunları, yüzde 41,6 ile spor oyunları takip etti.
Çocukların oyun alışkanlıklarına ilişkin düşüncelerinde yaş gruplarına göre farklılıklar görüldü. 6-10 yaş grubundaki çocukların yüzde 34,7'si fazla oyun oynamanın sorumluluklarını aksatmasına neden olduğunu belirtti. 11-17 yaş grubunda ise yüzde 34,5 ile ebeveynlerinin çok fazla oyun oynadıklarını düşünmesi öne çıktı.
EKRAN SÜRESİ KİTAP OKUMAYI AZALTIYOR
Araştırmanın dikkat çeken sonuçlarından biri de ekran karşısında geçirilen sürenin çocukların günlük alışkanlıklarına etkisi oldu.
Çocukların yüzde 48,3'ü ekran başında geçirdikleri süre nedeniyle daha az kitap okuduklarını belirtti. Daha az ders çalıştığını söyleyenlerin oranı yüzde 42,2 oldu.
Araştırmada ayrıca çocukların yüzde 33'ü aileleriyle daha az vakit geçirdiklerini, yüzde 26,8'i arkadaşlarıyla yüz yüze daha az görüştüklerini ve daha az oyun oynadıklarını ifade etti.
Ekran süresinin uyku alışkanlıklarına etkisi de verilerde yer aldı. Çocukların yüzde 25,4'ü daha az uyuduklarını bildirdi.
KIZ ÇOCUKLARINDA YAPAY ZEKA KULLANIMI DAHA YÜKSEK
Üretken yapay zekâ kullanımı da TÜİK'in 2026 araştırmasında yer alan başlıklardan biri oldu.
11-17 yaş grubundaki çocukların yüzde 63'ü üretken yapay zekâ kullandığını belirtti. Bu oran erkek çocuklarda yüzde 60,6, kız çocuklarında ise yüzde 65,5 olarak gerçekleşti.
Yapay zekâ kullanım amaçları incelendiğinde ilk sırada yüzde 88,1 ile örgün eğitim yer aldı. Özel amaçlarla kullanımın oranı ise yüzde 58,6 oldu.
Üretken yapay zekâ kullanmayan çocuklara bunun nedenleri sorulduğunda yüzde 68,9'u yapay zekânın varlığından haberdar olmadığını belirtti. Çocukların yüzde 21,1'i ihtiyaç duymadığını, yüzde 18,7'si nasıl kullanılacağını bilmediğini ifade etti.
Gizlilik, güvenlik ve emniyetle ilgili endişeler nedeniyle yapay zekâ kullanmayanların oranı ise yüzde 16,1 oldu.
SİBER ZORBALIĞA MARUZ KALAN ÇOCUKLARIN ORANI
Araştırmada çocukların dijital ortamlarda karşılaştığı güvenlik sorunları ve siber zorbalık da incelendi.
Buna göre çocukların yüzde 10,2'si siber zorbalığa maruz kaldığını belirtti. Siber zorbalık yaptığını ifade eden çocukların oranı yüzde 4,6, siber zorbalığa tanıklık edenlerin oranı ise yüzde 23,6 oldu.
Siber zorbalığa maruz kalan 11-17 yaş grubundaki çocukların yüzde 73,3'ü, bu davranışı gerçekleştiren kişinin yüz yüze tanıdığı bir arkadaşı veya akranı olduğunu söyledi.
Siber zorbalığın gerçekleştiği dijital ortamlar arasında ilk sırayı yüzde 56,5 ile anlık mesajlaşma uygulamaları aldı. Bunu yüzde 51,1 ile SMS ve benzeri telefon mesajları, yüzde 40,7 ile sosyal medya platformları izledi.
İnternet oyunlarında siber zorbalığa maruz kalanların oranı yüzde 24,9, cep telefonu aramaları üzerinden maruz kalanların oranı yüzde 20,6, sohbet odalarında maruz kalanların oranı ise yüzde 16,3 oldu.
EN FAZLA KIRICI MESAJLARLA ZORBALIK YAPILIYOR
Çocukların karşılaştığı siber zorbalık türlerinde yüzde 80,3 ile kırıcı veya incitici mesajlar gönderilmesi ilk sırada yer aldı.
Çocuklar hakkında kırıcı mesajların başkalarına iletilmesi veya herkesin görebileceği şekilde paylaşılması yüzde 20,3 olarak kaydedildi. Asılsız söylenti ve hikâyelerin yayılması ise yüzde 15,8 oldu.
Siber zorbalığa maruz kalan çocukların yüzde 60,4'ü bu durumun davranış biçimlerinden kaynaklandığını düşündüğünü belirtti. Fiziksel özellikleri veya dış görünüşleri nedeniyle zorbalığa maruz kaldığını düşünenlerin oranı yüzde 33,1 oldu.
Çocukların yüzde 4,4'ü ailelerinin memleketi veya kökenleri, yüzde 2,4'ü maddi durumları, yüzde 1,7'si ise engelleri nedeniyle siber zorbalığa maruz kaldığını ifade etti.
SİBER ZORBALIK KIZ ÇOCUKLARINI DAHA FAZLA ETKİLEDİ
Eğitimine devam eden 11-17 yaş grubundaki çocukların yüzde 28,1'i siber zorbalığa maruz kalma, siber zorbalık yapma veya siber zorbalığa tanıklık etme durumlarından en az birini yaşadı.
Bu çocuklara yaşadıklarının okula devam durumlarını etkileyip etkilemediği soruldu. Çocukların yüzde 7,8'i siber zorbalığın okula devam durumlarını etkilediğini belirtti.
Cinsiyete göre incelendiğinde bu oran erkek çocuklarda yüzde 5,3, kız çocuklarında ise yüzde 10,5 oldu.
TÜİK'in 2026 yılı araştırması, çocukların internet ve dijital teknolojileri yoğun biçimde kullandığını ortaya koyarken ekran süresi, sosyal medya alışkanlıkları, yapay zeka kullanımı ve siber zorbalığın çocukların günlük yaşamındaki etkilerini de gözler önüne serdi.





