Türkiye’de farklı sigorta statülerinde primi bulunan milyonlarca çalışan için emeklilik hesapları yeniden gündeme geldi. Özellikle EYT düzenlemesinin ardından hangi kurumdan emekli olunacağı konusu büyük önem kazanırken, Sosyal Güvenlik Uzmanı Özgür Erdursun kritik “son 2520 gün” kuralına dikkat çekti.
Uzmanlara göre yanlış yapılan emeklilik planlaması, daha düşük maaş alınmasına ya da gereksiz prim ödenmesine neden olabiliyor.
Son 2520 Gün Emekliliği Belirliyor
Emeklilikte hangi kurumdan aylık bağlanacağını belirleyen sistemde sigortalının son 2520 günlük fiili hizmet süresi esas alınıyor. Son 2520 gün içerisinde hangi statüde daha fazla prim yatırıldıysa, kişi o kurumun şartlarına göre emekli ediliyor.
Bu kapsamda:
- SSK (4A)
- Bağ-Kur (4B)
- Emekli Sandığı (4C)
statülerinden hangisinde fazla prim varsa emeklilik işlemleri de o kuruma göre yürütülüyor.
EYT’liler İçin Kritik Detay
Özgür Erdursun’a göre EYT kapsamına girmek tek başına emeklilik için yeterli olmuyor. Son 2520 gün hesabına göre tabi olunan kurumun prim şartlarının da tamamlanması gerekiyor.
Örneğin son dönem primleri ağırlıklı olarak Bağ-Kur veya Emekli Sandığı kapsamında olan erkek sigortalıların 9000 günü, kadın sigortalıların ise 7200 günü tamamlaması gerekebiliyor.
Doğum Borçlanmasında “Boş Gün” Şartı
Kadın çalışanların doğum borçlanmasında da önemli detaylar bulunuyor. İki çocuk için teorik olarak 1440 güne kadar borçlanma hakkı olsa da sistem yalnızca doğum sonrası prim ödenmeyen süreleri kabul ediyor.
Doğumdan sonra çalışmaya devam eden bir sigortalının yalnızca boşta geçen süre kadar borçlanma yapabileceği belirtiliyor. Uzmanlara göre 100 günlük doğum borçlanmasının maliyeti güncel hesaplamalarda yaklaşık 35 bin lira seviyesinde bulunuyor.
Eksik Primde Yaş Haddinden Emeklilik
Eksik prim gününü tamamlayamayan vatandaşlar için yaş haddinden emeklilik seçeneği de bulunuyor. Belirli yaş şartını sağlayan ve en az 5400 prim günü bulunan sigortalılar, ek ödeme yapmadan yaş haddinden emekli olabiliyor.
2008 Sonrası Memurlara Maaş Uyarısı
1 Ekim 2008 sonrası ilk kez devlet memuru olan kişiler için maaş hesaplamalarında farklı sistem uygulanıyor. Bu nedenle karma prim sistemi sonrası memuriyetten emekli olanların aylıklarının daha düşük kaldığı belirtiliyor.
Uzman değerlendirmelerine göre yeni sistemde emekli olacak bazı memurların maaşları yaklaşık 20 bin lira seviyesinde kalırken, eski sistemde bu rakamın iki katına yaklaşabildiği ifade ediliyor.
“Yanlış Tercih Maaşı Etkileyebilir”
Özgür Erdursun, emeklilik planlamasının uzman desteğiyle yapılması gerektiğini belirterek yanlış tercihlerin maaş kaybına ve gereksiz prim ödemelerine yol açabileceği uyarısında bulundu.
