ABD’nin, Danimarka’ya bağlı özerk bölge Grönland’daki askeri varlığını genişletmek amacıyla yeni üs planları üzerinde çalıştığı öne sürüldü. Washington yönetiminin, Grönland’ın güneyinde üç yeni askeri üs kurulması seçeneğini değerlendirdiği bildirildi. Son aylarda hız kazanan diplomatik temaslarda henüz resmi bir anlaşmaya varılmadığı belirtilirken, Beyaz Saray görüşmelerin sürdüğünü doğruladı. ABD yönetimi, Grönland ve Danimarka ile yürütülen temasların olumlu ilerlediği mesajını verdi. Danimarka Dışişleri Bakanlığı da müzakerelerin devam ettiğini açıkladı ancak içerikle ilgili ayrıntı paylaşmadı.
HEDEF KUZEY ATLANTİK’TE DENİZ HAREKETLİLİĞİ
Diplomatik kaynaklara dayandırılan bilgilere göre ABD, yeni üsler için özel statülü bir model üzerinde çalışıyor. Planlanan askeri noktaların temel hedefinin, Rusya ve Çin’in Kuzey Atlantik’te artan deniz hareketliliğini takip etmek olduğu belirtiliyor. Uzmanlar, kurulması planlanan üslerin stratejik öneme sahip GIUK Geçidi üzerindeki gözetleme kapasitesini artırabileceğini değerlendiriyor. Grönland-İzlanda-Birleşik Krallık hattında bulunan bu bölge, NATO açısından kritik deniz geçiş noktalarından biri olarak kabul ediliyor.
NARSARSUAQ BÖLGESİ ÖNE ÇIKIYOR
Yeni üslerden birinin geçmişte ABD askeri faaliyetlerine ev sahipliği yapan Narsarsuaq bölgesinde kurulabileceği ifade edildi. Diğer üs noktalarının ise mevcut liman ve havaalanı altyapısına sahip bölgeler arasından seçilmesinin planlandığı aktarıldı. ABD’nin Grönland’daki mevcut askeri faaliyetleri, kuzeybatıda bulunan Pituffik Uzay Üssü üzerinden yürütülüyor. Bu üs, NORAD kapsamında füze izleme görevlerinde kullanılıyor ancak doğrudan deniz gözetleme faaliyetlerine hizmet etmiyor.
GÖRÜŞMELERİ NEEDHAM KOORDİNE EDİYOR
Müzakerelerin ABD Dışişleri Bakanlığı yetkililerinden Michael Needham tarafından yürütüldüğü belirtiliyor. Washington yönetiminin, hem askeri hedeflerini karşılayacak hem de Danimarka’nın egemenlik hassasiyetlerini dikkate alacak bir model üzerinde çalıştığı kaydedildi.
TRUMP’IN AÇIKLAMALARI TARTIŞMA YARATMIŞTI
ABD Başkanı Donald Trump daha önce yaptığı açıklamalarda Grönland’ın stratejik önemine dikkat çekmiş ve ada üzerinde kontrol sahibi olunması gerektiğini savunmuştu. Bu açıklamalar, NATO müttefiki Danimarka ile diplomatik gerilime neden olmuştu. Ancak son görüşmelerde Grönland’ın doğrudan kontrolünün devralınmasına ilişkin herhangi bir başlığın yer almadığı vurgulandı. Danimarka ve NATO yetkilileri daha önce böyle bir ihtimali kesin dille reddetmişti.
SÜREÇ 1951 GÜVENLİK ANLAŞMASI KAPSAMINDA
ABD ile Danimarka arasındaki temasların, 1951 yılında imzalanan güvenlik anlaşması çerçevesinde sürdürüldüğü belirtiliyor.
