İsrail genelinde yaklaşık 7,3 milyon seçmen, Meclisin 120 üyesini belirlemek üzere sandık başına gidiyor. Ülke genelinde 12 bin 18 seçim merkezinde oy verme işlemi yürütülürken, 30’dan fazla parti ve seçim listesi Meclise girebilmek için yarışıyor. Partilerin milletvekili çıkarabilmesi için yüzde 3,25’lik seçim barajını aşması gerekiyor. Hükümet kurulabilmesi için ise Mecliste en az 61 sandalyelik desteğe ihtiyaç duyuluyor.
Seçim, 7 Ekim 2023 saldırılarının ardından Gazze, Lübnan ve İran merkezli çatışmaların gölgesinde gerçekleştiriliyor. Netanyahu’nun güvenlik politikaları, yolsuzluk davası, aşırı sağcı ortaklarıyla ilişkileri ve ülkenin geleceğine yönelik tartışmalar seçim gündeminin öne çıkan başlıkları arasında yer alıyor.
Likud’a Seçim Manipülasyonu İddiası
İsrail basınında yer alan haberlere göre, Netanyahu’nun liderliğindeki Likud partisinin, Arap seçmenlerin yoğun olduğu bölgelerde oy kullanan kişileri kayda almak üzere ekipler görevlendirdiği öne sürüldü.
Haaretz’in haberinde, söz konusu görüntülerin seçim sonuçlarının aleyhte olması durumunda usulsüzlük iddialarına dayanak oluşturmak amacıyla kullanılmasının planlandığı ileri sürüldü. Habere göre, Arap mahallelerindeki sandık merkezlerinin çevresinde görevlendirilen ekiplerin parti merkezine anlık bilgi aktarması hedeflendi.
İddialar, seçim sürecinin şeffaflığı ve Arap seçmenlerin sandık başındaki durumu konusunda tartışma yarattı. Ancak haberlerde yer alan iddialar, tek başına seçimlerde hile yapıldığını veya bu yönde bir planın kesin olarak uygulandığını göstermiyor.
Ben-Gvir’den Netanyahu’ya Suçlama
İsrail’in aşırı sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir, seçim sabahı yaptığı açıklamada Netanyahu’nun kendisini hükümet dışında bırakacak bir siyasi anlaşma hazırladığını öne sürdü.
Ben-Gvir, ABD merkezli X platformundaki hesabından Israel Hayom gazetesinin haberini paylaşarak Netanyahu’nun ABD yönetimine, kendisi olmadan eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot ile birlik hükümeti kurma sözü verdiğini iddia etti.
Aşırı sağcı bakan, söz konusu anlaşmanın Netanyahu’nun yolsuzluk davasıyla bağlantılı af beklentisi karşılığında yapıldığını da ileri sürdü. Ben-Gvir, seçmenlerine sandığa giderek kendi partisinin hükümette güçlü biçimde temsil edilmesini sağlama çağrısında bulundu.
İddialara ilişkin Netanyahu cephesinden verilmiş bir yanıt bu haber metninde yer almıyor.
Arapça Oy Pusulaları Tükendi İddiası
Seçim günü Arap toplumlarının yoğun yaşadığı bölgelerde oy kullanma sürecine ilişkin aksaklıklar da bildirildi.
Yerel konsey başkanları ve parti temsilcileri, bazı sandık merkezlerinde Arapça oy pusulalarının tükendiğini açıkladı. Merkezi Seçim Komitesi ise sorunun farkında olduğunu ve çözüm için çalışma yürüttüğünü bildirdi.
Öte yandan aşırı sağcı Amcha Yisrael partisi, bazı sandıklarda kendisine ait oy pusulalarının imha edilmeye çalışıldığı yönünde ihbarlar aldığını duyurdu. Parti, bir sandık merkezinde kendisine verilen tüm oyların bir seçmen tarafından imha edilmeye çalışıldığını ileri sürerek Merkezi Seçim Komitesiyle temasa geçti.
Bu olaylara ilişkin iddiaların seçim sonuçlarına etkisi olup olmadığı ise henüz netleşmedi.
Haredi Seçmenlere Yönelik Saldırı İddiası
Haredi Kamu Partisi, aşırı Ortodoks Yahudi nüfusunun yoğun olduğu Bnei Brak, Beit Shemesh ve Beitar Illit kentlerinde aktivistlerinin saldırıya uğradığını ve seçim kampanyası stantlarının tahrip edildiğini açıkladı.
Parti, olaylarla ilgili polise suç duyurusunda bulunduğunu bildirdi. Seçim günü bazı Arap yerleşimlerinde de dindar Siyonist gruplar ile radikal yerleşimci gençlerin görüldüğü aktarıldı. Ancak söz konusu grupların varlığıyla bağlantılı bir çatışma yaşandığına ilişkin o saatlerde doğrulanmış bir bilgi paylaşılmadı.
Eisenkot’tan Değişim Çağrısı
Netanyahu’nun en önemli rakiplerinden biri olarak gösterilen eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot, Yashar Partisi ile seçimlere katılıyor. 2015-2019 yılları arasında İsrail Genelkurmay Başkanlığı görevini yürüten Eisenkot, Netanyahu yönetiminin sona ermesini isteyen seçmenlere değişim mesajı veriyor.
Muhalefetin önde gelen isimlerinden Avigdor Liberman da seçmenlere sandığa gitme çağrısı yaparak Netanyahu döneminin ve Haredi partilerinin hükümet üzerindeki etkisinin sona ermesini istedi.
İsrail vatandaşı Filistinlileri temsil eden Ortak Liste’nin lideri Yusuf Cebbarin ise Umm el-Fehm’de oy kullandıktan sonra yaptığı açıklamada, seçimlerin siyasi değişim açısından önemli olduğunu söyledi.
Cebbarin, Netanyahu, Ben-Gvir ve Bezalel Smotrich’in yer aldığı hükümetin sona ermesini hedeflediklerini belirterek Arap seçmenlere yüksek katılım çağrısında bulundu. Cebbarin, muhalefetin Mecliste Netanyahu’ya karşı çoğunluk oluşturabileceğini savundu.
Seçim Sonucunu Koalisyon Görüşmeleri Belirleyecek
İsrail’de seçim sistemine göre seçmenler doğrudan başbakanı değil, siyasi partilerin listelerini oyluyor. Hiçbir partinin tek başına 120 sandalyeli Mecliste çoğunluk sağlaması beklenmediğinden, seçim sonrasında kurulacak koalisyon hükümeti belirleyici olacak.
Seçim öncesinde yayımlanan anketlerde Netanyahu’nun Likud partisi ile Eisenkot’un Yashar Partisi ve diğer muhalefet güçleri arasındaki yarışın çekişmeli geçeceği değerlendirmeleri öne çıktı. Ancak seçim sonuçları kesinleşmeden herhangi bir tarafın hükümeti kuracağının söylenmesi mümkün değil.
Sandıkların kapanmasının ardından çıkış anketlerinin yayımlanması bekleniyor. Kesin sonuçların açıklanması ve partilerin sandalye dağılımının netleşmesiyle birlikte hükümet kurma süreci başlayacak.
