Kamuoyunda “vatandaşlık maaşı” olarak anılan Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi’nde (GETAD) hazırlıklar sürüyor. Yeni modelde sosyal desteklerin yalnızca hane gelirine göre değil, ailenin yapısı ve bulunduğu bölgedeki yaşam koşulları dikkate alınarak şekillendirilmesi planlanıyor.
DESTEKLER BÖLGEYE GÖRE FARKLILAŞACAK
GETAD kapsamında düşük gelirli hanelerin belirli bir gelir seviyesine ulaştırılması hedefleniyor. Sistemin önemli unsurlarından biri ise farklı bölgelerdeki ihtiyaçların aynı kabul edilmemesi olacak.
Kira giderlerinin yüksek olduğu bölgelerde barınma desteğinin, kış şartlarının daha ağır geçtiği yerlerde ise ısınma ve enerji yardımının öne çıkması planlanıyor. Gıda harcamalarının hane bütçesinde daha fazla ağırlık taşıdığı bölgelerde de bu alandaki desteklerin artırılması öngörülüyor.
Bu nedenle Antalya gibi yaşam ve kira maliyetlerinin farklılaştığı illerle, Hakkari gibi iklim koşullarının daha sert olduğu bölgelerde aynı destek kalemlerinin aynı ölçekte uygulanmaması hedefleniyor.
SADECE HANE GELİRİNE BAKILMAYACAK
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, sistem üzerinde 14 farklı kurumla çalışma yürütüldüğünü ve hanelerin değerlendirilmesinde çok sayıda göstergenin kullanılacağını açıkladı.
Buna göre 17 yaş altındaki çocukların sayısı, anne ve babanın durumu, engellilik ve yaşlılık gibi unsurlar da değerlendirmeye alınacak. Amaç, haneyi belirlenen gelir eşiğine taşırken ailenin gerçek ihtiyaçlarını da dikkate alan bir destek mekanizması oluşturmak.
İSTİHDAM DA SİSTEMİN PARÇASI OLACAK
GETAD'ın yalnızca doğrudan gelir aktarımına dayalı bir model olarak tasarlanmadığı belirtiliyor. Bakanlık açıklamalarında, sosyal desteklerin yanı sıra istihdamı güçlendirecek adımların da sistem kapsamında ele alınacağı ifade edildi.
Böylece desteklerden yararlanan hanelerin çalışma hayatına katılımını teşvik eden bir yapının oluşturulması hedefleniyor.
2027’DE TÜRKİYE GENELİ HEDEFLENİYOR
GETAD için pilot çalışmaların 2026 yılında başladığı açıklandı. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, modelin hazırlıklarının son aşamasına geldiğini ve 2027 yılında Türkiye genelinde yaygınlaştırılmasının hedeflendiğini duyurdu.
Sistemde hanelere yapılacak ödemelerin kesin tutarı ise henüz açıklanmış değil. Mevzuat çalışmalarının tamamlanmasının ardından modelin ayrıntılarının kamuoyuyla paylaşılması bekleniyor.
