Sivas'ın Kangal ilçesindeki en büyük istihdam merkezlerinden biri olan Kangal Termik Santrali'nde yaşanan mali sorunlar, yaklaşık bin işçiyi doğrudan etkiledi. Konya Şeker'in işlettiği santralde kömür tedarikçisi firmaya olan borçlar nedeniyle sevkiyatın durduğu, bunun sonucunda elektrik üretiminin gerçekleştirilemediği belirtildi.
Yaklaşık 10 gündür belirsizlik içinde bekleyen santral çalışanları, üretimin yeniden başlaması ve iş güvencelerinin sağlanması için harekete geçti. Santral önünden Kangal ilçe merkezine yürüyen işçiler, tesisin kamulaştırılmasını istedi.
Çalışanlar, benzer üretim ve ödeme sorunlarının her yıl tekrarlandığını belirterek kalıcı çözüm çağrısında bulundu.
Kangal'da Bin İşçi İzne Çıkarıldı
Kangal Termik Santrali'nde kömür sevkiyatının kesilmesiyle başlayan üretim sorunu, çalışanların gelirlerini de etkiledi.
Santralde görev yapan işçilerin bir bölümü birikmiş yıllık izinlerini kullanmak üzere ücretli izne çıkarılırken, izin hakkı bulunmayan çalışanların ücretsiz izne gönderildiği ifade edildi.
Santralde 14 yıldır çalışan Kemal Kel, yaşanan mali sıkıntıların doğrudan işçilere yansıdığını belirtti.
Kel, uygulamayı şu sözlerle anlattı:
“Ücretli izin hakkı olanlar ücretli izne, izni olmayanlar ise maaşlarından kesinti yapılarak ücretsiz izne gönderildi. Yani santralin mali sıkıntılarının faturası yine işçiye kesildi.”
İşçiler, üretimin ne zaman yeniden başlayacağına ilişkin belirsizliğin aile bütçelerini ve gelecek planlarını olumsuz etkilediğini dile getirdi.
Kömür Tedarikçisinin 1,5 Milyar TL Alacağı İddiası
Santraldeki üretim duruşunun temelinde kömür tedarikinde yaşanan ödeme anlaşmazlığının bulunduğu belirtildi.
İşçi Kemal Kel, santrale kömür sağlayan Köseoğlu şirketinin Konya Şeker'den yaklaşık 1,5 milyar TL alacağı olduğunu öne sürdü.
Borcun ödenmemesi nedeniyle kömür sevkiyatının durdurulduğunu söyleyen Kel, tedarikçi şirketin çalışanlarının da ekonomik sorunlardan etkilendiğini ifade etti.
“Benim de o kadar alacağım olsa ben de kömür vermem. Onlar da çok mağdur oldu. İşçilerine maaş ödemekte zorlandılar, iş makinelerini ve mülklerini satmak zorunda kaldılar.”
Kel'in açıklamaları, santraldeki mali sorunların yalnızca elektrik üretimini değil, kömür tedarik zincirindeki istihdamı da etkilediği yönündeki endişeleri gündeme taşıdı.
İşçiler Santralin Kamulaştırılmasını İstiyor
Kangal Termik Santrali çalışanları, yaşanan üretim kesintisinin geçici önlemlerle çözülmesini yeterli bulmadıklarını belirtti.
Santral önünden ilçe merkezine yürüyen işçiler, tesisin yeniden kamuya devredilmesi talebinde bulundu.
Her yıl en az iki kez benzer sorunlarla karşılaştıklarını ifade eden çalışanlar, santralin düzenli üretim yapabileceği ve iş güvencesinin sağlanacağı kalıcı bir işletme modeli oluşturulmasını istedi.
İşçilerin kamulaştırma talebinde, Soma B Termik Santrali'nin borçları nedeniyle kamuya devredilmesi süreci de etkili oldu.
Santralde Yatırım Eksikliği İddiası
Kangal Termik Santrali'nde 14 yıldır görev yapan Kemal Kel, işletmede uzun süredir devam eden bakım ve yatırım sorunları bulunduğunu savundu.
Santralin üç ünitesinde de kapsamlı revizyon ihtiyacı olduğunu belirten Kel, özellikle birinci ünitedeki kül tahliye sisteminde yaşanan arızaların üretimi aksattığını söyledi.
Sorunun giderilmesi için yaklaşık 50 milyon TL tutarında kompresör yatırımına ihtiyaç duyulduğunu öne süren Kel, gerekli yatırımın yapılmadığını ifade etti.
“Bunun çözümü için yaklaşık 50 milyon TL'lik bir kompresör yatırımı gerekiyor. Bu yatırım yapılmıyor. İnsan para kazandığı yere yatırım yapmaz mı?”
Özelleştirme sonrasında uzun süre kamu döneminden kalan yedek parçaların kullanıldığını ileri süren Kel, bunların tükenmesinin ardından bakım ve yenileme çalışmalarının yetersiz kaldığını savundu.
Kamu Desteklerinin Denetlenmesini İstediler
İşçi Kemal Kel, Konya Şeker'in geçmiş yıllarda çeşitli kamu desteklerinden yararlandığını belirterek bu kaynakların kullanımının denetlenmesi gerektiğini söyledi.
Şirketin mali sıkıntılar yaşadığı dönemlerde işçilerin durumunu gerekçe göstererek destek ve kredi aldığını iddia eden Kel, sağlanan kaynakların santrale ne ölçüde yatırım olarak döndüğünün incelenmesini istedi.
Kel, işletmenin geleceğine ilişkin taleplerini şu sözlerle dile getirdi:
“Biz bu şirketin memleketimizden gitmesini istiyoruz. Kesin bir çözüm istiyoruz.”
İşçilerin gündeme getirdiği yatırım ve kamu desteği iddiaları, santralin mali yapısı ve işletme koşullarına ilişkin tartışmaları da beraberinde getirdi.
Kangal'da İşsizlik Endişesi Büyüyor
Santralde 28 yıldır elektrik bakım servisinde çalışan Bozkurt Yıldırım, üretimin tamamen durmasının Kangal ekonomisi açısından ciddi sonuçlar doğurabileceğini söyledi.
Özelleştirme sonrasında işletmede yönetim değişiklikleri ve yatırım eksiklikleri yaşandığını savunan Yıldırım, yaklaşık bin çalışanın geleceğinin belirsiz olduğunu belirtti.
Kangal'da santral dışında bu ölçekte istihdam sağlayabilecek başka bir işletme bulunmadığını ifade eden Yıldırım, olası iş kayıplarının ilçede büyük bir ekonomik sorun yaratabileceğini dile getirdi.
“Kangal küçük bir ilçe, yaklaşık 10 bin nüfusu var. Santralimiz ilçe merkezindeki en büyük iş yerimiz. Burada yaşanacak bin kişilik istihdam kaybını telafi edecek başka bir işletmemiz yok.”
Yıldırım, santralin kapanmasının yalnızca çalışanları değil, onların ailelerini ve ilçe esnafını da etkileyebileceğine dikkat çekti.
Üniversitede Okuyan Çocukları İçin Endişeli
Dört çocuk babası Bozkurt Yıldırım, yaşanan belirsizliğin ailesinin geçimini de tehdit ettiğini anlattı.
İki çocuğunun üniversite eğitimi aldığını belirten Yıldırım, işini kaybetme ihtimalinin aile bütçesinde ciddi kaygıya yol açtığını söyledi.
“İki tanesi üniversitede okuyor. Biri tıp fakültesinde, diğeri eczacılık bölümünde. Bu bölümler ciddi masraflar gerektiriyor. Şimdi ne yapacağız, nasıl geçineceğiz bilmiyoruz.”
Santral çalışanları, üretimin durmasının ardından oluşan belirsizliğin bir an önce giderilmesini ve iş güvencelerinin korunmasını talep ediyor.
Soma Termik Santrali'nde Ne Yaşandı?
Konya Şeker'in işlettiği Soma B Termik Santrali'nde de kömür tedarikinden kaynaklanan borçlar nedeniyle mali sorunlar yaşandı.
2015 yılında 685,5 milyon dolar bedelle özelleştirilen Soma B Termik Santrali, Türkiye Kömür İşletmeleri'ne (TKİ) biriken borçlar nedeniyle icra yoluyla satış sürecine girdi.
Paylaşılan bilgilere göre santral ve taşınmazları, 6 milyar 946 milyon TL bedelle TKİ tarafından devralındı.
Konya Şeker'in TKİ'ye olan toplam borcunun faizlerle birlikte 20 milyar TL'yi aştığı belirtilirken, devir sonrasında kalan alacakların nasıl tahsil edileceği konusu da gündemde bulunuyor.
Soma'da yaşanan gelişmeler, Kangal Termik Santrali çalışanlarının da benzer bir sürecin yaşanabileceği yönündeki endişelerini artırdı.
Kangal Termik Santrali 2013'te Özelleştirildi
Sivas'ın Kangal ilçesinde bulunan termik santral, 14 Ağustos 2013 tarihinde 985 milyon dolarlık özelleştirme bedeliyle Konya Şeker'e devredildi.
Santral, özelleştirme sonrasında elektrik üretiminde arz güvenliğini desteklemek amacıyla uygulanan kapasite mekanizması kapsamında kamu ödemelerinden de yararlandı.
TEİAŞ ödeme listelerine dayandırılan verilere göre, 2018 ve 2019 yıllarında Kangal Termik Santrali'ne yapılan kapasite mekanizması ödemeleri toplam 119 milyon 390 bin 34 TL'ye ulaştı.
Bugün ise üretimin durması, çalışanların izne çıkarılması ve kömür tedarikindeki borç sorunu nedeniyle santralin geleceği yeniden tartışılıyor.
Kangal Termik Santrali çalışanları, üretimin yeniden başlamasını, ücret kayıplarının giderilmesini ve tesisin geleceğine ilişkin kalıcı bir çözüm açıklanmasını bekliyor.





