Sosyal medya uzmanı ve İstanbul Galata Üniversitesi öğretim görevlisi Prof. Dr. Michael Kuyucu, yapay zekanın turizm sektöründe pazarlama anlayışını köklü biçimde değiştirdiğini belirterek, online seyahat devlerinin reklam ve pazarlamaya milyarlarca dolar ayırmaya devam etmesinin, yapay zekanın pazarlama harcamalarını ortadan kaldırmadığını, aksine görünürlük rekabetini daha sert ve veri odaklı hale getirdiğini söyledi.
Yapay zekanın turizmde yeni bir dönemin kapısını açtığını belirten Kuyucu, sektörün artık yalnızca tüketiciye değil, algoritmalara ve yapay zeka asistanlarına da kendisini doğru anlatmak zorunda olduğunu ifade etti.
Kuyucu, “Yapay zeka, turizm sektöründe yalnızca teknolojik bir yenilik olarak değil, pazarlamanın, iletişimin, tüketici davranışlarının ve rezervasyon ekonomisinin bütün yapısını değiştiren stratejik bir kırılma noktası olarak değerlendirilmelidir” dedi.
‘YENİ REKABET ALANI YAPAY ZEKA ASİSTANLARI’
Turizmde uzun yıllar boyunca dijital görünürlük denildiğinde arama motorları, sosyal medya platformları, online seyahat acenteleri, yorum siteleri ve performans reklamlarının akla geldiğini belirten Kuyucu, artık bu rekabete yeni ve güçlü bir aktörün dahil olduğunu söyledi.
Kuyucu, “Oteller, acenteler ve destinasyonlar Google’da üst sıralarda çıkmak, sosyal medyada etkileşim almak, Booking, Expedia, Airbnb gibi platformlarda daha görünür olmak için rekabet ediyordu. Ancak artık bu rekabete yeni ve çok güçlü bir aktör dahil oldu: Yapay zeka asistanları” diye konuştu.
Bugünün turistinin artık yalnızca klasik arama davranışıyla hareket etmediğini vurgulayan Kuyucu, kullanıcıların daha kişisel, detaylı ve niyet odaklı sorularla seyahat planlaması yaptığını belirtti.
Kuyucu, “Turist artık yalnızca ‘otel ara’ demiyor. ‘Temmuz ayında çocuklu aile için Alanya’da denize yakın, yorumları iyi, fiyat-performans dengesi güçlü bir otel öner’ ya da ‘İstanbul’da hafta sonu kültür turu için bütçeme uygun rota hazırla’ gibi sorular soruyor. Bu değişim, turizm pazarlamasının merkezine yalnızca reklamı değil, doğru veriyle doğru cevabın içinde yer almayı koymaktadır” dedi.
ALANYA İÇİN YENİ FIRSAT ALANI
Türkiye turizminin yapay zeka çağında büyük bir dönüşümle karşı karşıya olduğunu dile getiren Kuyucu, Alanya gibi uluslararası bilinirliği yüksek destinasyonlar için bu sürecin önemli fırsatlar barındırdığını söyledi.
Alanya’nın otel kapasitesi, sahilleri, tarihi mirası, spor turizmi potansiyeli, yabancı yerleşik nüfusu ve marka değeriyle güçlü bir turizm merkezi olduğunu ifade eden Kuyucu, bu gücün dijital dünyada doğru şekilde anlatılması gerektiğini kaydetti.
Kuyucu, “Alanya gibi turizm merkezleri için yapay zeka yeni bir fırsat alanı açmaktadır. Alanya; otel kapasitesi, sahilleri, tarihi değerleri, spor turizmi potansiyeli, yabancı yerleşik nüfusu ve uluslararası bilinirliğiyle güçlü bir destinasyondur.
Ancak yeni dönemde bu güçlü yönlerin yalnızca broşürlerde ya da sosyal medya paylaşımlarında kalmaması gerekir. Yapay zeka destekli arama ve öneri sistemlerinin Alanya’yı doğru kategorilerde, doğru kitlelere ve doğru içeriklerle sunabilmesi için dijital verinin güncel, tutarlı ve zengin olması şarttır” ifadelerini kullandı.
‘CEVAP MOTORU OPTİMİZASYONU DÖNEMİ BAŞLADI’
Eskiden turizm işletmeleri için SEO’nun yani arama motoru optimizasyonunun hayati öneme sahip olduğunu hatırlatan Kuyucu, yapay zeka çağında buna yeni bir kavramın eklendiğini belirtti. Kuyucu, “Bugün buna yeni bir kavram ekleniyor: Cevap motoru optimizasyonu.
Yapay zeka destekli sistemler, kullanıcıya sadece link listesi sunmuyor; doğrudan cevap, öneri, karşılaştırma ve rota hazırlıyor. Dolayısıyla turizm markaları artık sadece arama sonuçlarında çıkmak için değil, yapay zekanın verdiği cevabın içinde yer almak için de çalışmak zorundadır” dedi.
Bu yeni dönemde otellerin, acentelerin ve destinasyonların dijital varlıklarını bütüncül şekilde yönetmesi gerektiğini belirten Kuyucu, web siteleri, sosyal medya hesapları, Google işletme profilleri, online seyahat acentesi sayfaları, kullanıcı yorumları, fiyat ve müsaitlik bilgileri, lokasyon verileri ile hizmet açıklamalarının bir bütün olarak ele alınması gerektiğini söyledi.
‘SOSYAL MEDYA ARTIK DİJİTAL GÜVEN İNŞASIDIR’
Sosyal medya pazarlamasının da yapay zeka ile birlikte yeniden şekillendiğine dikkat çeken Kuyucu, sosyal medyanın artık yalnızca beğeni, yorum ve takipçi sayısından ibaret olmadığını ifade etti.
Kullanıcı deneyimlerinin ve marka algısının yapay zeka sistemleri için önemli veri kaynaklarına dönüştüğünü belirten Kuyucu, “Bir otelin Instagram’daki güncel görüntüsü, misafir yorumları, reels videoları, kullanıcıların etiketlediği paylaşımlar, TikTok’taki deneyim videoları ve Google yorumları bir araya geldiğinde yapay zeka için önemli bir algı havuzu oluşmaktadır.
Bu nedenle turizm işletmelerinin sosyal medya yönetimi artık sadece estetik içerik üretimi değil, dijital güven inşasıdır” diye konuştu. Alanya’daki turizm işletmeleri açısından sosyal medya yönetiminin daha stratejik hale geldiğini belirten Kuyucu, kentin yalnızca deniz, kum, güneş destinasyonu olarak değil; tarih, gastronomi, spor, doğa, kültür ve yaşam deneyimiyle de dijital platformlarda güçlü biçimde anlatılması gerektiğini vurguladı.
‘HERKESE HİTAP EDİYORUZ DÖNEMİ ZAYIFLIYOR’
Yapay zeka çağında turizmde en büyük avantajlardan birinin kişiselleştirme olacağını belirten Kuyucu, her turistin beklentisinin farklı olduğunu söyledi.
Kimi turistin fiyat-performans dengesine, kiminin lüks deneyime, kiminin çocuk dostu otellere, kiminin gastronomi, sağlık, spor ya da kültür turizmine yöneldiğini belirten Kuyucu, yapay zekanın bu beklentileri analiz ederek kişiye özel öneriler sunacağını kaydetti.
Kuyucu, “Bu da turizm işletmelerinin kendilerini daha net tanımlamasını zorunlu hale getirir. ‘Herkese hitap ediyoruz’ dönemi zayıflarken, ‘hangi hedef kitleye hangi değer önerisini sunuyoruz’ sorusu daha önemli hale gelmektedir” dedi.
KÜÇÜK İŞLETMELERE YAPAY ZEKA UYARISI
Yapay zekanın yalnızca büyük şirketlerin kullanacağı bir teknoloji olmadığını belirten Kuyucu, doğru kullanıldığında küçük ve orta ölçekli turizm işletmeleri için de önemli fırsatlar yaratabileceğini söyledi.
Ancak bunun için işletmelerin dijital altyapılarını güçlendirmeleri gerektiğini vurgulayan Kuyucu, içeriklerin güncel tutulması, çok dilli ve doğru bilgi sunulması, rezervasyon süreçlerinin kolaylaştırılması, yorum yönetiminin ciddiye alınması ve sosyal medya iletişiminin profesyonel yürütülmesi gerektiğini ifade etti.
Kuyucu, “Turizmde veriye sahip olan, müşteriyi tanıyan, kullanıcının niyetini doğru okuyan ve rezervasyon kararına en yakın noktada bulunan şirket avantaj sağlar. Yapay zeka bu avantajı daha da büyütmektedir” dedi.
‘DİJİTAL İTİBAR, FİZİKSEL HİZMETİN UZANTISIDIR’
Yapay zeka çağında turizm işletmelerinin dijital itibar konusunu fiziksel hizmetten ayrı düşünmemesi gerektiğini vurgulayan Kuyucu, otelde yaşanan deneyimin yorumlara, yorumların algoritmalara, algoritmaların yapay zeka önerilerine, yapay zeka önerilerinin ise yeni rezervasyonlara dönüştüğünü söyledi.
Kuyucu, “Dijital itibar, fiziksel hizmetin uzantısıdır. Otelde yaşanan deneyim yorumlara, yorumlar algoritmalara, algoritmalar yapay zeka önerilerine, yapay zeka önerileri ise yeni rezervasyonlara dönüşecektir. Bu zincirin herhangi bir halkasında zayıflık varsa, işletmenin pazarlama performansı da zayıflayacaktır” ifadelerini kullandı.
‘REKLAM HARCAMALARI ARTIYORSA REKABET DE ARTIYOR’
Online seyahat devlerinin reklam ve pazarlamaya büyük bütçeler ayırmasının tesadüf olmadığını belirten Kuyucu, yapay zeka çağında kullanıcıyı yakalamanın daha kolay değil, daha zor hale geldiğini söyledi. Kuyucu, “Kullanıcı eskiden birden fazla siteyi gezerken, bugün yapay zekadan doğrudan öneri isteyebilmektedir.
Bu noktada sorulması gereken temel soru şudur: Yapay zeka bir seyahat önerisi hazırlarken hangi oteli, hangi acenteyi, hangi destinasyonu ve hangi markayı görünür kılacak?” dedi.
Bu sorunun cevabının artık yalnızca yüksek reklam bütçesinde olmadığını vurgulayan Kuyucu, verinin kalitesi, yorumların güvenilirliği, içeriklerin güncelliği, markanın dijital itibarı ve kullanıcıya sunduğu deneyimin bütünlüğünün belirleyici hale geldiğini kaydetti.
‘TURİZM İŞLETMELERİ KENDİNİ ALGORİTMALARA DA ANLATMALI’
Turizmde görünürlük savaşının artık üç aşamalı hale geldiğini belirten Kuyucu, birinci aşamanın insanın dikkatini çekmek, ikinci aşamanın algoritmaların değerlendirme sisteminde güçlü görünmek, üçüncü aşamanın ise yapay zeka asistanlarının öneri havuzuna girmek olduğunu söyledi.
Kuyucu, bu üç alanı birlikte yönetemeyen işletmelerin, kaliteli hizmet sunsalar bile dijital rekabette geri planda kalabileceğini ifade etti. Kuyucu, “Artık mesele sadece daha fazla reklam vermek değildir.
Mesele; doğru veriyi, doğru içeriği, doğru platformda, doğru hedef kitleye, doğru zamanda sunabilmektir. Eksik bilgi, yanlış konum, güncel olmayan fiyat, kötü yönetilen yorumlar, zayıf sosyal medya dili veya karmaşık rezervasyon süreci işletmeler için ciddi dezavantaj oluşturabilir” dedi.
‘YAPAY ZEKA TURİZMDE YENİ KAPI BEKÇİSİ OLDU’
Yapay zekanın turizmde karar verme süreçlerinin yeni kapı bekçisi haline geldiğini belirten Kuyucu, markaların bu yeni döneme hazırlanması gerektiğini söyledi.
Turizm pazarlamasında başarılı olacak markaların yalnızca yapay zekayı içerik üretmek için kullananlar değil, yapay zeka mantığını anlayanlar olacağını vurgulayan Kuyucu, kullanıcı niyetini okuyabilen, verisini yapılandıran, dijital temas noktalarını bütüncül yöneten, sosyal medyada güven inşa eden ve kişiselleştirilmiş deneyim sunabilen markaların öne çıkacağını kaydetti.
Kuyucu, “Sonuç olarak yapay zeka turizm sektöründe bir tehdit olduğu kadar büyük bir fırsattır. Ancak bu fırsattan yararlanmak için klasik pazarlama refleksleri yeterli değildir.
Turizm sektörü artık kendisini yalnızca tüketiciye değil, algoritmalara ve yapay zeka asistanlarına da anlatmak zorundadır. Bu yeni dönemde görünürlük, yalnızca reklam bütçesiyle değil; güvenilir veri, güçlü dijital itibar, kaliteli içerik, sosyal medya yönetimi ve doğru stratejiyle kazanılacaktır” dedi.
‘ALANYA DİJİTAL ANLATIMINI GÜÇLENDİRMELİ’
Türkiye’nin deniz, kum, güneş turizminin yanı sıra kültür, gastronomi, sağlık, spor, doğa, kongre ve şehir turizmi alanlarında güçlü potansiyele sahip olduğunu belirten Kuyucu, bu potansiyelin yapay zeka çağında görünür olabilmesi için dijital anlatımın güçlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Alanya’nın da bu dönüşümden doğrudan etkilenecek destinasyonlardan biri olduğunu ifade eden Kuyucu, kentin sahip olduğu turizm değerlerinin yapay zeka destekli arama ve öneri sistemlerinde doğru biçimde yer almasının gelecekteki rezervasyon ekonomisi açısından belirleyici olacağını vurguladı.
Kuyucu, “Bir destinasyonun güzelliği tek başına yeterli değildir. O destinasyonun dijital dünyada doğru verilerle, doğru hikayeyle ve doğru hedef kitleye anlatılması gerekir. Turizm işletmeleri için bugünden atılacak her dijital adım, yarının yapay zeka destekli rezervasyon ekonomisinde belirleyici olacaktır” diye konuştu.
