İzmir’de deprem riski ve afetlere hazırlık çalışmaları yeniden gündeme geldi. Dokuz Eylül Üniversitesi Deprem Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürü Prof. Dr. Hasan Sözbilir, 30 Ekim 2020 İzmir depreminin 6’ncı yıl dönümü öncesinde yaptığı değerlendirmede, kentteki beş fayın deprem üretme potansiyeline dikkat çekti. Sözbilir, İzmir Fayı’nın yanı sıra Tuzla, Seferihisar, Gülbahçe ve Bergama faylarının da bilimsel çalışmalar kapsamında incelendiğini belirtti.
İzmir’de Hangi Faylar İnceleniyor?
Prof. Dr. Hasan Sözbilir, Dokuz Eylül Üniversitesi tarafından yürütülen araştırmalarda İzmir’deki fayların deprem geçmişinin incelendiğini söyledi. 2022 yılında başlatılan TÜBİTAK destekli projeler kapsamında bölgedeki sismik kaynaklara ilişkin yeni veriler elde edildiğini aktardı.
Sözbilir, araştırmaların sonuçlarına ilişkin şu ifadeleri kullandı:
“İzmir Fayı’nın yanında Tuzla Fayı, Seferihisar Fayı, Gülbahçe Fayı ve Bergama Fayı gibi fayların da yakın gelecekte deprem üretme potansiyellerinin olduğu ortaya çıktı.”
Açıklamada, söz konusu fayların deprem üretme potansiyeline sahip olduğuna dikkat çekilirken, belirli bir tarihte deprem meydana geleceğine ilişkin bir öngörü paylaşılmadı.
30 Ekim İzmir Depreminde 117 Kişi Hayatını Kaybetti
İzmir’de 30 Ekim 2020’de meydana gelen deprem, kentte büyük yıkıma ve can kaybına neden oldu. Seferihisar açıklarında meydana gelen 6,6 büyüklüğündeki depremde 117 kişi hayatını kaybetti, 1034 kişi yaralandı. Çok sayıda bina yıkıldı veya ağır hasar gördü.
Sözbilir, 2020’deki depremin yalnızca karadaki fayların değil, denizaltındaki sismik kaynakların da İzmir açısından önem taşıdığını gösterdiğini belirtti. Sisam Fayı kaynaklı deprem, merkez üssü İzmir’e uzak olmasına rağmen kentte ciddi hasara yol açmıştı.
1999 Kocaeli ve Düzce depremlerinden sonraki dönemde afet bilinci ve risk azaltma çalışmalarının önem kazandığını hatırlatan Sözbilir, geçmiş depremlerin hazırlıklı olmanın gerekliliğini ortaya koyduğunu ifade etti.
İzmir Deprem Master Planı Yenileniyor
İzmir’de deprem riskini azaltmak amacıyla yürütülen çalışmalar kapsamında Deprem Master Planı’nın yenilenmesi için de adım atıldı. Sözbilir’in açıklamasına göre İzmir Büyükşehir Belediyesi ile Dokuz Eylül Üniversitesi arasında 2025 yılı sonunda imzalanan protokol doğrultusunda çalışmalar başlatıldı.
Yaklaşık 25 yıl önce RADIUS projesi kapsamında hazırlanan ilk deprem master planının, güncel bilimsel veriler ve teknolojik gelişmeler ışığında yenilenmesi hedefleniyor.
Çalışmalarda kentteki yapı stokunun ve altyapının mevcut durumunun değerlendirilmesi de yer alıyor. Son 50 yıllık yapı stokuna ilişkin envanter çalışmalarıyla risklerin belirlenmesi ve öncelikli alanların tespit edilmesi amaçlanıyor.
İzmir’de Afet Riskini Azaltma Çalışmaları Sürüyor
Kentteki afet risklerini azaltmaya yönelik İl Afet Risk Azaltma Planı’nın ilk beş yıllık eylemlerinin 2021-2026 döneminde uygulandığı belirtildi. İkinci beş yıllık döneme ilişkin çalışmaların ise 2031 yılına kadar tamamlanmasının hedeflendiği aktarıldı.
AFAD koordinasyonunda ve Dünya Bankası desteğiyle yürütülen “Dirençli İzmir” projesi de kentteki hazırlık çalışmalarının bir parçası olarak öne çıkıyor. Kamu kurumları ve üniversitelerin iş birliğiyle yürütülen projelerde afet önlemleri, finansman ve kentsel dönüşümde öncelikli alanlar ele alınıyor.
Sözbilir, çalışmaların mevcut hızla sürmesi durumunda İzmir’in 2030 yılına doğru afetlere karşı daha dirençli hale gelebileceğini belirtti.
