Tekstil ve hazır giyim sektörlerinde son iki yıldır devam eden daralma, fabrika kapanışları ve istihdam kayıplarıyla daha görünür hale geldi. TYH Tekstil’in 13 fabrikasından 7’sini kapatması ve çalışan sayısını 6 bin 900’den 1900’e düşürmesi, sektördeki sıkıntının son örneklerinden biri oldu.
Toplam 78,2 milyar dolarlık yatırım büyüklüğüne sahip tekstil ve hazır giyim sektörlerinde yükselen üretim maliyetleri, ihracat pazarlarındaki daralma ve iç talepteki zayıflama şirketlerin faaliyetlerini zorlaştırıyor.
TYH Tekstil’de 5 bin kişilik kayıp
TYH Tekstil Yönetim Kurulu Başkanı Selçuk Mehmet Kaya, şirketin yaşanan ekonomik koşullar nedeniyle önemli ölçüde küçülmek zorunda kaldığını açıkladı.
Kaya, şirketin 13 fabrikayla sürdürdüğü üretimin 6 fabrikaya indirildiğini ve özellikle hazır giyim tarafında ciddi bir küçülmeye gidildiğini belirtti.
“13 fabrikada 6 bin 900 kişiyle üretim yapıyorduk. 1900 kişiye indik. Yani, 5 bin personelimizle vedalaşmak zorunda kaldık.”
Kaya ayrıca şirketin konkordato sürecinde bulunduğunu ve ekonomik koşulların bazı şirketleri diğerlerinden daha ağır etkilediğini ifade etti.
Anadolu’daki fabrikalar kapanıyor
Tekstil ve hazır giyimdeki daralma yalnızca TYH Tekstil ile sınırlı kalmadı. Anadolu’da uzun yıllardır üretim yapan şirketler de artan maliyetler ve zayıflayan talep nedeniyle kapasite azaltma veya üretimi sonlandırma yoluna gidiyor.
Geçtiğimiz haftalarda Kayseri’de 73 yıl önce kurulan Orta Anadolu şirketi de yaklaşık 1500 kişinin çalıştığı fabrikasını kapattı. Şirketin Diesel, Replay, Guess, Mustang ve Levi’s gibi markalara denim üretimi yaptığı belirtildi.
Fabrika kapanışları, özellikle tekstil yatırımlarının ve istihdamın yoğun olduğu Anadolu kentlerinde ekonomik etkilerin daha geniş bir alana yayılmasına neden oluyor.
362 bin kişilik istihdam kaybı
Türkiye Giyim Sanayicileri Derneği’nin (TGSD) verileri, sektördeki daralmanın boyutunu ortaya koyuyor.
TGSD Başkanı Toygar Narbay, Aralık 2022’den bu yana tekstil ve hazır giyim sektörlerinde 362 bin 879 kayıtlı istihdamın kaybedildiğini açıkladı. Aynı dönemde 10 bin 624 işyerinin faaliyetini sonlandırdığı belirtildi.
Narbay, imalat sanayisinin aynı dönemde yaşadığı kayıtlı istihdam kaybının yüzde 64’ünün tekstil ve hazır giyim sektörlerinde gerçekleştiğini ifade etti.
78,2 milyar dolarlık yatırım baskı altında
Tekstil ve hazır giyim sektörlerinin toplam yatırım büyüklüğü 78,2 milyar dolara ulaşıyor. Ancak yükselen üretim maliyetleri ve döviz kurunun ihracatçı açısından yeterli rekabet avantajı sağlayamaması, şirketlerin uluslararası pazarlardaki konumunu zorluyor.
İhracata dayalı üretim yapan firmalar, siparişlerdeki azalma ve kapasite kullanımındaki düşüş nedeniyle maliyet baskısını daha fazla hissediyor. İç pazardaki talep zayıflığı da şirketlerin gelirlerini ve üretim planlarını olumsuz etkiliyor.
Sektör için stratejik alan çağrısı
TGSD Başkanı Toygar Narbay, toplam 78,2 milyar dolarlık yatırım büyüklüğüne sahip tekstil ve hazır giyim sektörlerinin stratejik alan ilan edilmesi gerektiğini savundu.
Narbay ayrıca iki sektörün 2025 yılında 15,8 milyar dolar net fazla verdiğine dikkat çekti. Sektördeki istihdam ve işyeri kayıplarının devam etmesi halinde üretim kapasitesinin ve mevcut yatırımların korunmasının daha da zorlaşabileceği belirtiliyor.
Tekstil ve hazır giyim sektörlerinde yaşanan gelişmeler, Türkiye’nin önemli ihracat ve istihdam alanlarından birinde maliyet, kur ve talep kaynaklı baskının derinleştiğini gösteriyor.
