Lipödem, özellikle kadınlarda görülen ve vücudun belirli bölgelerinde yağ dokusunun orantısız şekilde artmasıyla ortaya çıkan kronik bir durumdur. Bacaklarda ve bazı kişilerde kollarda belirginleşebilen bu tabloya ağrı, hassasiyet, ağırlık hissi ve kolay morarma eşlik edebilir. Ancak vücutta kendiliğinden oluşan morluklar tek başına lipödem tanısı anlamına gelmez.
LİPÖDEM NEDİR?
Lipödemde deri altındaki yağ dokusu özellikle kol ve bacaklarda vücudun diğer bölgelerine göre orantısız biçimde birikebilir. Klasik kilo artışından farklı olarak gövde ile alt veya üst ekstremiteler arasında belirgin bir orantısızlık görülebilir.
Hastalığın tipik özellikleri arasında iki taraflı yağ dokusu artışı, etkilenen bölgelerde ağrı veya dokunmaya karşı hassasiyet ve bacaklarda ağırlık hissi bulunur. Ayakların görece korunması da lipödem ile lenfödem arasındaki ayrımda değerlendirilen özelliklerden biridir.
LİPÖDEMİN BELİRTİLERİ NELER?
Lipödem herkeste aynı belirtilerle ortaya çıkmayabilir. Bununla birlikte özellikle aşağıdaki bulgular birlikte görüldüğünde değerlendirme yapılması önem taşıyor:
- Kalça, uyluk ve bacaklarda orantısız yağ dokusu artışı
- Kollar veya bacaklarda iki taraflı hacim artışı
- Etkilenen bölgelerde ağrı ve hassasiyet
- Bacaklarda ağırlık veya gerginlik hissi
- Kolay ve sık morarma
- Dokunulduğunda rahatsızlık veya ağrı
- Cilt ve deri altı dokusunda düzensiz ya da nodüler bir his
- Gün ilerledikçe belirginleşebilen şişlik ve ağırlık hissi
- Diyet ve egzersize rağmen bazı bölgelerdeki yağ dokusunun daha dirençli olması
Bu bulguların bir arada bulunması lipödem açısından değerlendirme gerektirebilir ancak belirtilerin herhangi biri tek başına hastalığı doğrulamaz.
LİPÖDEM MORLUK YAPAR MI?
Kolay morarma, lipödemli kişilerde sık bildirilen bulgulardan biridir. Özellikle belirgin bir çarpma veya başka bir travma hatırlanmadan bacaklarda morlukların ortaya çıkması hastalıkla birlikte görülebilir. Uzmanların güncel değerlendirmelerinde de kolay morarma lipödemin sık karşılaşılan özellikleri arasında yer alıyor.
Bununla birlikte morarma yalnızca lipödeme özgü bir belirti değildir. Kanama ve pıhtılaşma bozuklukları, bazı ilaçlar ve farklı sağlık sorunları da kolay morarmaya neden olabilir. Bu nedenle yalnızca vücutta açıklanamayan morlukların bulunmasıyla lipödem tanısı konulamaz.
LİPÖDEM TANISI NASIL KONULUR?
Lipödem tanısında kişinin şikayetleri ve tıbbi öyküsü ile fizik muayene büyük önem taşır. Güncel uzman görüşlerine göre hastalığı tek başına doğrulayan standart bir kan testi, görüntüleme yöntemi veya genetik test bulunmuyor. Tanı sürecinde benzer belirtilere yol açabilecek diğer durumların da dışlanması gerekiyor.
Özellikle bacaklarda iki taraflı ve orantısız yağlanmaya ağrı, hassasiyet, ağırlık hissi veya kolay morarma eşlik ediyorsa sağlık profesyoneline başvurulması uygun olur.
MORLUKLAR HER ZAMAN LİPÖDEM ANLAMINA GELMEZ
Vücudun farklı bölgelerinde sık ve açıklanamayan morlukların ortaya çıkması dikkate alınması gereken bir bulgu olabilir. Ancak bu durumun nedenini yalnızca belirtilere bakarak belirlemek mümkün değildir.
Lipödem şüphesinde hekim; yağ dokusunun dağılımını, ağrı ve hassasiyet durumunu, şişlik özelliklerini, morarma öyküsünü ve diğer olası hastalıkları birlikte değerlendirir. Böylece lipödem ile benzer belirtilere neden olabilecek durumların birbirinden ayrılması amaçlanır.
