Dillere destan ,sultanlara mekan, devletlere başkent, bir medeniyet ve kültür ve uluslararası arenada köklü ve büyük bir saygınlığı hep olagelmiş güzeller güzeli Alanya’mızın kalesi insanımızın dilinde hep efsaneleriyle anılagelmiştir. Zira kesintisiz binlerce yıllık tarihiyle, onca yaşanmışlık,15 ayrı medeniyetin izi, 6 medeniyetin mimari eseriyle günümüze ulaşmış, günümüz insanına bunca yıllık tarihinin en donanımlı, en birikimli ve tecrübeli haliyle yuva ve yurt olmuş Alanya’nın Kalesi de elbette efsanesiz, söylencesiz olmaz. 9 farklı efsanesiyle bizlere bambaşka dünyaların kapılarını aralar, bambaşka kültürlerin o namütenahi kültür koridorlarında dolaştırır ve bizi alır antik çağlardan, orta çağlara, oradan da günümüz dünyası arasında mekik dokutur. “Yüce Yaratıcı her yere ayrı ayrı verdiği güzellikleri toplar ve hepsini burada sergiler” gezgin İbn-i Battuta. O öyle diye dursun kendine aşık olan sakinlerine de sunmadığı güzellik bırakmaz güzeller güzeli Alanya. Öyle ki, gönlü sonsuz merhamet deryası gibi dopdolu bu mukaddes şehir kendine aşık olanı da bağrına basar kendine ihanet edeni de bağrına basar. Alanya Kale’sinin efsaneleri bir bakarsın korsanlar, bir bakarsın Roma, bir bakarsın Kleopatra, bir bakarsın Sultan Aleaddin, bir bakarsın pagan, bir bakarsın Hristiyanlık ya da İslamiyet’in burçlarında dolaştırır durur sizi. Adeta bir kültür şoku yaşatır kendisine insanını aşık edercesine. Bakalım uzak geçmişten yakın geçmişe kadar anlatılan gelen efsaneler neler der bize.

*1-EJDERHA VE AYA YORGİ EFSANESİ
Hem Hristiyanlığın ilk evrelerinde hem de Alanya’nın ilk Hristiyan evresinde gerçekleştiğine inanılan bu mitolojiye göre kalede Hristiyan ahali yaşarmış. Onların başında da ailesiyle beraber çok sevdikleri yöneticileri, beyleri varmış. Tabi kalenin tek su kaynağı, bugünkü Kırk Merdiven’den inilerek gidilen Kleopatra’nın o meşhur deniz havuzunda imiş. Ahali buraya her gün su doldurmaya inermiş. Mitolojiye göre bir gün bu suyun başında bir ejderhaya rast gelmişler. Ejderha su doldurulmasına izin vermemiş. Suyun kendisine ait olduğunu söylemiş. Ne kadar dil döktülerse de başarılı olamamış kale sakinleri. El mahkum ejderhanın istediği şeye razı olmuşlar. Ejderha her sene suya karşılık kendisine bir kız kurban edilmesini istemiş. O yıldan başlamak şartıyla yıllarca kaleden bir kız kurban etmişler. Lakin kızlar bitince, sıra çok sevdikleri kale beyinin kızına gelmiş. Hem kendilerinin gönlü razı olmamış buna hem beylerinin. Gidip konuşamaya çalışmışlar ama nafile. En sonunda avcılar azizi Aya Yorgi’den yardım istemişler bir ayin düzenleyerek. Ayinde kendisine edilen dua ve talebi duyan Aya Yorgi elinde mızrağı ile üç günde Alanya’ya gelmiş. Olayı anlatmışlar. O da Kırk Merdiven’den inerek ejderhayı görmüş. Konuşmaya çalışmış ama ejderha inadından vazgeçmemiş. Savaşmak kaçınılmaz olmuş. Hemen oracıkta savaşa başlamışlar. Bu arada atı oradaki suya basarak o suyu kutsallaştırmış. Ejderha can havliyle o bölgeden kuzeye doğru kaçmaya başlamış. İlk soluklandığı yerde (Şekerhane Mahallesi Sekiççe çeşmesi) aziz ona ulaşmış Aziz Aya Yorgi’nin atının özelliği gördüğü yere adımını atabilmesiymiş. Atı oraya da ayağını basarak kutsal su çıkarıyor. Oradaki savaştan sonra Sugözü Mahallesi’ndeki Sak Irmağı kıyısında bulunan halkın Ayazma çeşmesi dediği yerde yakalamış ejderhayı. Orada da öldürememiş. Tabi azizin atının bastığı yer olan şimdiki çeşmenin olduğu yerden kutsal su çıkarıyor. Hıdırellez’e kaçan ejderhayı kovalayan Aya Yorgi’nin atı tekrar yere bastığı yerden kutsal su çıkarıyor. Burada amansız bir savaş başlıyor. En sonunda aziz mızrağı ile ejderhayı öldürüyor. Tabi Hıdırellez’deki olaylara bir çoban şahit oluyor. Çobanın şahit olduğu an, av ikonası olarak resmediliyor. Bu ikona bugün Alanya müzemizde sergilenmektedir. Bu inanç dünyasının takipçileri için son derece kutsal bir ikonadır. Ve inançlarını şu sözle dile getirirler: “BAŞIN DÜŞERSE DARA, ALANYA’DAKİ AYA YORGİ’Yİ ARA.”

*2-ADAM ATACAĞI EFSANESİ
Bizim Alanya kalesindeki en meşhur yerlerimizden birisi de “Adam Atacağı” dediğimiz yer. İç Kale’nin kuzey batı köşesindeki mevkide, yaklaşık 250 metre yüksekliğinde bir yer. 15 metre derinliğinde su sarnıcına sahip. (ScottRedford’a göre burası sultanın bir deniz köşkü.) Adam atılacak, öldürülecek yer anlamında kullanılıyor yerli ağızda. Kalemizin en keskin yeri burası. Birkaç rivayet var burası için. Romalılar devri diyen de var, Bizans devri diyen de. Elde kaynak olmayınca bu şekilde anlatmak zorunda kalınıyor haliyle. Roma için anlatılan şu. Ölüm cezasına çarptırılan suçlular, kurulan arenada aslanlarla dövüştürülür ve başarırsa ölüm cezası affedilirdi. Eğer başaramazsa adam atacağından denize itilir ve kayalarda parçalanarak infaz edilirdi. Tabi, İ. H. Konyalı hocanın ifadesiyle köpek balıklarına yem olurlardı. Diğer rivayete göre ise Bizans dönemiyle alakalı. Ölüm cezasına çarptırılan mahkumlar şimdilerde sarnıç dediğimiz yere hapsedilirmiş. Burası o dönem hapishane olarak kullanılırmış. Üç gün bekletildikten sonra eline üç taş verilirmiş. Eğer taşı denize ulaştırabilirse mahkum affedilirmiş. Taşın denize ulaşma ihtimali yok denecek kadardır. Zira oradaki hava akımı buna müsaade etmemektedir. Şimdilerde iç kalede küçük taş bırakmama pahasına bu ritüel ziyaretçilerce tekrarlanmaktadır.

*3-KLEOPATRA VE KIRK MERDİVEN EFSANESİ
Alanya’daki Kleopatra efsanesi, Roma İmparatorluğu dönemi komutanı Marcus Antonius ile Mısır'ın son Helenistik kraliçesi VII. Kleopatra arasındaki tutkulu aşka dayanır. M.Ö. 1. Yüzyıl’da Kilikya bölgesinin kontrolünü elinde tutan Marcus Antonius, kraliçeye olan aşkının ve sadakatinin bir nişanesi olarak Alanya (o zamanki adıyla Korakesion) ve çevresini Kleopatra’ya hediye eder. Kraliçe Akdeniz seferleri esnasında Alanya’da mola verdiğinde deniz seviyesindeki kayalık kıyılara tutkuyla bağlanır. Ancak efsaneye göre, buradaki sahillerin dokusu Kleopatra’nın hoşuna gitmez. Bunu öğrenen Marcus Antonius, sevgilisinin cildine zarar vermeyecek incelikte bir kumsal yaratmak için Mısır'dan (Kuzey Afrika kıyılarından) gemiler dolusu özel altın kum getirterek kalenin altındaki bu koyu tamamen kaplatır.


Halk arasında anlatılan bir diğer rivayete göre; Kleopatra, yarımadanın tepesindeki Alanya Kalesi’nde konakladığı zamanlarda kimseye görünmeden denize inebilmek için surların altından sahile uzanan gizli bir tünel kullanırdı. Her gün bu gizli geçitten geçip berrak sulara sahip olan bu koya inerek banyo yapar ve güneşlenirdi. Ehmedek’in olduğu yerde bulunan sarayında çevre şehir devletlerinin soylu kadınlarını ağırlar onlarla özellikle Toros dağlarında yetişen menengiç kahvesini içmesi ayrı bir detay olarak anlatılmaktadır.

Bugün Damlataş Mağarası'nın hemen bitiminden başlayan ve Mavi Bayrak taşıyan plajın kumu, gerçekten de bölgedeki diğer kumsallara göre farklı bir mikroskobik yapıya sahiptir. İri taneli, denizde çamurlaşmayan ve vücuda kolay yapışmayan bu özel kum yapısı, Antonius’un Mısır’dan getirdiği kumlara dair anlatılan efsaneyi canlı tutmaya devam eder. Bu efsane Alanya’mıza gelen milyonlarca turiste anlatılan ve akılda kalan efsanelerimizdendir.