Dillere destan, sultanlara mekan, devletlere başkent, bir medeniyet ve kültür ve uluslar arası arenada köklü ve büyük bir saygınlığı hep olagelmiş güzeller güzeli Alanya’mızın kalesi insanımızın dilinde hep efsaneleriyle anılagelmiştir. Zira kesintisiz binlerce yıllık tarihiyle, onca yaşanmışlık, 15 ayrı medeniyetin izi, 6 medeniyetin mimari eseriyle günümüze ulaşmış, günümüz insanına bunca yıllık tarihinin en donanımlı, en birikimli ve tecrübeli haliyle yuva ve yurt olmuş Alanya’nın kalesi de elbette efsanesiz, söylencesiz olmaz. 9 farklı efsanesiyle bizlere bambaşka dünyaların kapılarını aralar, bambaşka kültürlerin o namütenahi kültür koridorlarında dolaştırır ve bizi alır antik çağlardan, orta çağlara, oradan da günümüz dünyası arasında mekik dokutur. “Yüce Yaratıcı her yere ayrı ayrı verdiği güzellikleri toplar ve hepsini burada sergiler “ der gezgin İbn-i Battuta. O öyle diye dursun kendine aşık olan sakinlerine de sunmadığı güzellik bırakmaz güzeller güzeli Alanya. Öyle ki, gönlü sonsuz merhamet deryası gibi dopdolu bu mukaddes şehir kendine aşık olanı da bağrına basar kendine ihanet edeni de bağrına basar. Alanya Kale’sinin efsaneleri bir bakarsın korsanlar, bir bakarsın Roma, bir bakarsın Kleopatra, bir bakarsın Sultan Aleaddin, bir bakarsın pagan ,bir bakarsın Hristiyanlık ya da İslamiyet’in burçlarında dolaştırır durur sizi. Adeta bir kültür şoku yaşatır kendisine insanını aşık edercesine. Bakalım uzak geçmişten yakın geçmişe kadar anlatılan gelen efsaneler neler der bize .

*4-KORSAN TÜNELİ EFSANESİ
Alanya Korsanlar yatağı olduğu zamanlarda merkezleri Alanya Kalesi imiş. Akdeniz sahillerinden ve gemilerden vurup getirdikleri altınlar vb. hazineleri ve esir ettikleri köleleri Kızlar Yarığı denilen mağaraya getirirler, oradan da iç kaleye kadar açtıkları tünelden götürerek iç kaleye saklarlar ya da hapsederlermiş. Kalenin etrafı deniz, kuzey tarafı ise büyük bir su kanalı ile çevrili olduğu için başka türlü çıkmak zor imiş. Köleleri ise almak isteyen müşterilerine buradan satarlarmış. Öyle ki Roma imparatoru Sezar’ın bile iki ay Alanya Kalesi’nde esir kaldığı rivayeti güçlü bir şekilde anlatılırmış. Zamanla bu tünel kapanmış ve halk arasında bir efsane olarak anlatılır olmuş. Birkaç sene öncesinde ise efsane olan bu tünelin 60 metrelik kısmı içindeki taş ve topraklardan temizlenerek yeninden keşfedilmiş oldu. Osman Eravşar başkanlığında bu keşif yapıldıktan sonra tüneldeki temizlik faaliyetleri devam etmektedir. Babam rahmetli Ahmet Raşitoğlu da genç bir delikanlı iken arkadaşlarıyla bu tünelden iç kaleye tırmandıklarını anlatmıştı.

*5-İÇ KALE KİLİSESİNDEKİ OYUK EFSANESİ
Alanya Kalesi’nin en iç kısmında bulunan ve fetih sırasında kuşatılan yer en zirvedeki İç Kale’dir. Zira bugün panoramasını gördüğümüz kale Sultan A. Keykubat’ın kendi eklemesi ve yaptırdıklarıdır. Kuşatma devam ederken iç kaledeki kilisenin papazı yemek yapmaktaymış. Artık kapılar iyice zorlanınca fethin gerçekleşeceğini anlayan papaz elindeki kepçeyi sinirle kilisenin duvarına doğru fırlatmış. Duvara çarpan kepçenin büyüklüğünde kepçe şeklinde bir oyuk oluşmuş. Bu efsane fetih sonrasında da Alanya’da yaşamaya devam eden gayrimüslim azınlık arasında da yüzlerce yıl anlatılmaya devam etmiştir. (Kaynak: Faruk Nafiz Koçak)

*6-KEÇİLERLE FETİH EFSANESİ
Efsaneye göre Sultan Alaeddin ve ordusu Konya’dan harekete geçmiş ama önlerinden bir gözcü ve öncü birlik Alanya içlerine kadar sokulmuş, istihbarat faaliyetlerini tamamlayıp sultanı ve ordusunu beklemek için Dimçayı civarında konaklamaya başlamışlar. Bu keşif hareketlerinden çok yorulan askerler derin bir uykuya dalmışlar. Askerlerden birisi de yarı baygın, rüya ile gerçek arası bir aleme dalmış. Sislerin içerisinde Dim Çayı renklenmiş, aktıkça akmış, çoğaldıkça çoğalmış ve Akdeniz’e ulaşmış. İçinde binbir renkli balığın kaynadığı bu coşkun su, bir hilal gibi kalenin etrafını sarmış. Bu hilalin orta yerinde bir komutan kaleye bayrak dikmekte, karşı dağdan da keçi sürülerinin çan sesleri bir meşale olmuş gökyüzünü tutmaktaymış. Sırtında abası bir çoban elindeki değnekle orduları yönetmekte Selçuklu ordusunun siyah atlıları doğudan, kır atlıları batıdan, beyaz atlıları da kuzeyden kaleye saldırmaktaymış. Tuğlu bayrak kalenin burçlarında dalgalanıncaya kadar toz duman içinde vuruşan cengaverlerin “Allah Allah” nidaları göğe ulaşınca vakit tamam olmuş ve Dim Çayı’nın suları kalenin etrafından çekilmiş.

Kan ter içinde sersemlikten uyanan asker gördüğü rüyayı hayra, akıbetlerini takdire yorarak komutanına olanları anlatmış. Fetih yolunda sefer ordusuna, zaferi Allah’a yoran komutan bu rüyadan bir müjde ummuş ve arkalarından yetişen sultana olan biteni anlatmış. Yol boyunca fetih için çareler düşünen sultana bu rüya bir ilham vermiş. 1221 yılında Selçuklu Sultanı I. Alaeddin Keykubad, o zamanki adıyla Kalonoros (Güzel Dağ) olan kaleyi karadan ve denizden kuşatınca iki ay boyunca yarımadanın sarp kayalıkları, yalçın surları ve Bizans Tekfuru Kir Fart'ın güçlü savunması nedeniyle kale haftalarca düşmez.
Sultanın bu asker rüyasından aldığı ilhamla çevreden toplanan yaklaşık 15 bin keçinin boynuzlarına çam çıraları bağlanır. Gece çökünce boynuzlarındaki çıralar yakılan keçiler, arkalarındaki Selçuklu askerlerinin davul ve kös sesleri eşliğinde kaleye doğru sürülür. Bir yandan çıralı binlerce keçi, çırasız on binlerce asker ve nevbet yani mehtaranın çıkardığı korkutucu ses ile hücuma kalkılır. Surlardan bakan kale muhafızları ve kale beyi Kir Fart, karanlıkta dağa doğru tırmanan binlerce meşaleli ışık kümesini görünce Selçuklu ordusunun çok büyük bir destek kuvvet aldığını zanneder. Hatta kendi kendine, “Bunların çıralısı bu kadarsa çırasızı ne kadardır kim bilir” diye kalenin anahtarını teslim etme kararı alır. O sırada Sultan'ın "Kan dökülmesin, ordumu görüyorsunuz, kaleyi teslim edin" haberini alan Alanya derebeyi, bu devasa güç karşısında daha fazla dayanamayacağını düşünerek kalenin anahtarlarını teslim eder. Efsane içinde efsanesi olan bu fetih yoluculuğunda bir başka efsaneye göre sultan iki ay süren kuşatmadan dolayı askerinin yorulduğunu, manevi kuvvetlerinin azaldığını görmektedir. Komutanlar ha bire yanına gelip güzel sözler söyleyip giderler. Kaleyi alacaklarından dem vururlar. Vururlar vurmasına ama Sultan geceleri namazlarında dua etmekten geri durmaz. Bir gece yine teheccüde kalkar ve duasını eder lakin seccadesinin üzerinde oracıkta uyuyakalır. Rüyasında er suretli bir melek ya da evliya görür. Bu melek /evliya ona, “Sabreder ve gayret edersen kale senindir” der. Büyük sevinçle uykudan kalkan sultan bu muştu sonucu kısa bir süre sonra kaleyi almış ve herkese sadakalar ve kurbanlar kestirip dağıtmıştır.
Bu efsanevi olay nedeniyle kentin ve kalenin halk arasındaki eski anlatılarda bir süre "Keçi Kalesi" olarak adlandırıldığı da söylenir. Öyle ki bu kuşatma sırasında faydalanılan keçilerden başıboş kalanlar olmuş, onlar da kaleye dağılmışlar diye efsaneye ekleme yaparlar. Hatta bugün Alanya Kalesi’nde başı boş gezen yüzlerce keçinin de kuşatmaya katılan keçilerin neslinden gelen keçiler olduğu rivayet edilir. Ama olayın gerçek tarafı şu ki, o keçiler kuşatmadan nesli devam eden keçiler değildir. 1970’li yıllarda Alanya Kalesi’nin çevresi ağaçlandırılmaya karar verilir. Ekim dikim yapılır lakin kale sakinlerinin keçileri bu fidanlara sürekli zarar verirler. En sonunda görevliler bu keçilerin sahiplerine ceza yazacağız derler. Hatta birkaç kişiye de yüksek bir meblağ ceza yazarlar. Bunu duyan keçi sahipleri ellerindeki keçileri salıverirler. İşte bu keçiler zamanla doğal şartlarda yaşamaya ve çoğalmaya devam edeler. Efsanenin aslı da budur.
İbn Bibi gibi dönemin Selçuklu tarihçilerinin ve kroniklerinin aktardığı resmi tarih kayıtlarında bu keçi hilesi yer almaz. Tarihi vesikalara göre Kalonoros Tekfuru Kir Fart, uzun süren çetin kuşatma, mancınık atışları ve deniz ablukasının ardından müzakere yoluyla kaleyi vermiş; Alaeddin Keykubad da gösterdiği olgunluk karşılığında kendisine Akşehir feodalliğini (dirlik) vermiştir.
Yine de bu efsane, hem Selçuklu askeri dehasına duyulan hayranlığın hem de bölge halkının anlatı kültürünün çok kıymetli bir parçası olarak günümüzde de Alanya'nın kent belleğinde yaşamaya devam eder. (DEVAMI YARIN)